اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر محسن سه شنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 269 مشاهده پرسش
    من در ناحیه شرمگاهی عفونتی داشتم که با جنتیمایسن و فلوکساسین500رفع شد ولی الان چیزی شبیه یک سیم نازک در التم احساس میکنم که از انتهای الت شروع شده و تا سر الت احساس میشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توان نظر دقیقی داد و تشخیصی را مطرح کنم ولی به احتمال زیاد خون داخل وریدهای سطحی لخته شده است که اصطلاحا به آن ترومبوفلبیت می گویند و معمولا ظرف چند ماه بتدریج برطرف می شود با اینحال ترجیحا بهتر است توسط متخصص ارولوژی معاینه شوید.
  • تصویر کاربر مهسا سه شنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 7651 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید. من25سالمه و سابقه شب ادراری در بچگی نداشتم.ولی طی چن سال اخیرشاید به فاصله ده ماه یکی دوبار شب ادراری داشتم. اما امسال تعداد دفعاتش بیشتر شده طوری ک هر سه ماه تقریبا وقتی از خواب بیدار میشم متوجه شب ادراری خودم میشم.که البته چندبارش بعد از نزدیکی داشتن در شب باهمسرم هست. نمیدونم نزدیکی میتونه اثربزاره یانه, من عفونت زنانه هم دارم که بخاطر موقعیت واژنم بطور کامل ریشه کن نمیشه. لطفا راهنماییم کنین چون واقعا اثر بدی روم میزاره.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      بهتر است در این زمینه ارزیابی شوید ابتدا با آزمایش ادرار و سونوگرافی و سپس با عکس رنگی مثانه و در نهایت نوار مثانه . مشکلات عفونی، اختلالات عصبی و اختلالات آناتومیک همگی می توانند باعث این مشکل شوند البته گاه هیچ علتی برای ان پیدا نمی شود. در این موارد اگر دفعاتش زیاد شود نیاز به مصرف دارو است یا لااقل در شب هایی که احتمالش بیشتر است بصورت موقتی دارو استفاده شود.
  • تصویر کاربر فریبرز سه شنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 275 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت اقای دکتر
    من 38 سالمه ومجرد هستم
    با توجه به اینکه التهاب پروستات دارم واندازه پروستاتم 35 سی سی می باشد ودرد زیر شکم واحساس سوزش در نوک الت و احساس درد در اطراف مقعددارم ودکتر داروهای زیر را تجویز کرده
    تامسولوسین هر شب 1عدد
    افلوکسیر200 هر 12 ساعت 1عدد
    فنازوپریدین 100 هر 12 ساعت 1عدد
    سوالی که داشتم اینه که ایا با این شرایط من میتونم ازدواج کنم چون خواص تامسولوسین معلومه وبا وجود استفاده از تامسولوسین میشه بچه دارشد ونیاز جنسی طرف مقابل رو برطرف کرد و سوال دوم اینکه ایا داروها درست تجویز شدند؟ وسوال سوم اینکه من ایا من باید تا اخر عمر تامسولوسین مصرف کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظر من داروها مناسب تجویز شده اند و منعی برای ازدواج ندارید و مصرف تامسولوسین دائمی نیست و همچنین قابل جابجایی با داروهای مشابه هست.
  • تصویر کاربر حسین دوشنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 314 مشاهده پرسش
     جناب دکتر؛ با سلام و عرض ادب
    بنده 40 سال دارم، حدود یکسال پیش، نزدیک به 10 روز شدیداٌ دچار استرس بودم و البته یکماهی هم می‌شد که لب تاپ را روی پاهایم می‌گذاشتم و گرمایش را بر روی بیضه‌هایم احساس می‌کردم. بعد از این ماجرا در حین رابطه احساس کردم که کم آوردم و در حین رابطه دچار شل شدگی آلت شدم. تا دو هفته وضعیت به همین منوال بود، اما از آن تاریخ تاکنون تقریبا هر 2-3 روز یکبار رابطه دارم و جز موارد انگشت شمار تقریبا همه موارد به انزال رسیده است. در آن زمان با مراجعه به پزشک مشخص شد که میزان هورمون تستوتسترونم نرمال، پرولاکتینم کمی بالا و F.s.h. پایین است. پزشک اورولوژیست و پزشک غدد شهرستان با گذشت حدود 2 ماه از قضیه گفتن که مشکل خاصی ندارم و وضعیت به مرور  عادی می‌شود. همان زمان نتایج آزمایشات را برای حضرتعالی هم فرستادم، و شما هم فرمودید مشکل خاصی نیست و تشخیص پزشکان شهرستان درست بوده است. با این حال از آن زمان تاکنون هم میل جنسی‌ام خیلی پایین است و هم مدت زمان رابطه جنسی‌ام کمتر شده است. بعبارتی بیشتر با تماس بدنی تحریک شده و مانند گذشته شرایط ذهنی و بصری بصورت محدود موجب تحریک می‌شود! تا حدود 2 ماه پیش که نزدیک به 2 هفته هر روز  چند ساعتی سردرد داشتم(البته خفیف). با مراجعه به پزشک غدد(تهران)، و شرح حال یکسال گذشته ایشان برای بنده تفاضای عکس M.R.I از هیپوفیز و هیپوتالاموس دادن، که خوشبختانه هیچ مشکلی در تصاویر و نتایج دیده نشد. همچنین تست تستوتسترون دادم که اینبار خیلی پایین بود(با این توضیح که من تنها 12 ساعت قبل از آزمایش، رابطه داشتم). لذا دکتر غدد برای بنده تجویز تستوتسترون درمانی(آمپول) دادن. ظاهراٌ نظر ایشان بر این بود که با وجود داشتن رابطه  جنسی، 12 ساعت قبل از آزمایش، نباید در میزان تستوتسترون تغییرات چندانی ایجاد می‌شده است. با این حال از آنجا که  تستوتسترون درمانی دارای عوارضی است، راضی به این کار نشدم و تقاضای آزمایش مجدد تستوتسترون کردم. که اینبار جواب کاملا نرمال بود(توضیح اینکه این بار تقریبا 72 ساعت قبل از آزمایش با همسرم رابطه داشتم).
    با این شرایط می‌خواستم ببینم آیا باید تستوتسترون درمانی را شروع کنم یا خیر؟ مهمتر اینکه اگر شروع کنم، برای همیشه باید اینکار را انجام بدهم یا پس از یک دوره زمانی، می‌توانم آن را کنار گذاشته و به وضعیت سابق برگردم؟ (ظاهراٌ این عمل مانع از بچه دار شدن نیز میگردد و بنده قصد بچه دار شدن نیز دارم).

    در پایان چنانچه جنابعالی نظرتان بر این است که حضورا ویزیت شوم، وقت گرفته و حضورا خدمت برسم. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      با این شرایط می‌خواستم ببینم آیا باید تستوتسترون درمانی را شروع کنم یا خیر؟.....................خیر
      مهمتر اینکه اگر شروع کنم، برای همیشه باید اینکار را انجام بدهم یا پس از یک دوره زمانی، می‌توانم آن را کنار گذاشته و به وضعیت سابق برگردم؟.......................بدیهی است تزریق تستوسترون برای شمایی که تستوسترون نرمالی دارید باعث تنبل شدن بیضه ها هم در امر هورمون سازی و هم در امر اسپرم سازی شده و شرایط شما را بدتر و وابسته می کند و نه تنها سودی ندارد بلکه مضر نیز می باشد.
      نیازی به مراجعه ی حضوری نیست.
  • تصویر کاربر رضا دوشنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 326 مشاهده پرسش
    خلاصه پرونده پدرم را به پيوست خدمت شما ارسال كردم
    لطفا بفرماييد نيازي به نمونه برداري هست يا خير
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      البته این دست خط خیلی خوانا و جامع نیست ولی در کل با توجه به بالا بودن PSA بهتر است نمونه برداری شوند.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۰ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط