اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۹ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 528 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    اقای دکتر،من ۲۴ سالمه .وسط تعطیلات عید یه چند روز اسهال شدم و بعدش یه روز هم تب کردم، بعد اوون یک روز تب سوزش ادرار پیدا کردم،موقع ادرار کردن نوک التم درد میگرفت.سیپروفلوکساسین ۵۰۰ روزی یک عدد شروع کردم یا یک هفته،روز به روز سوزش کم تر شد اماا با اوون یک هفته به طور کامل نرفت.بعد من گفتم شاید یه مقدار مایعات زیاد بخورم به طور کامل رفع بشه اما رفع نشد و بعد از یک هفته دوباره شروع کرد به زیاد شدن،من ازمایش ادرار و کشته ادرار هم دادم سالم بود،سونوگرافی کلیه مثانه و پروستات هم دادم همه چیز سالم و نرمال بود،ازمایش psa هم دادم اونم نرمال بود.پیش یه دکتر رفتم گفت من پروستاتیت مزمن دارمو گفت باید افلوکساسین ۳۰۰ هر ۱۲ ساعت تا یک ماه بخورم،سوزش ادرار با خوردن قرص روو به کم شدن بود،اما یک روز من خودارضایی کردم،و از شبه اوون روز من بدتر شدم،و الان هنوز یک ماه نشده،این سوزش ها اکثرا بعد از دفع مدفوع میاد،و یه سوزش کوچیک بعد از دفع مدفوع از مقعد تا نوک التم میاد بعضی ‌قتا.و این موضوع خیلی ناراحتم کرده،من قبلا هم خودارضایی داشتم و مشکلی نبود.اگه کمکم کنید ممنون میشم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۹ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به اینکه با دفع مدفوع سوزش دارید احتمال وجود شقاق یا مشکل مقعدی و انتهای راست روده هست. لذا بهتر است از این جهت هم بررسی شوید. لذا بهتر است توسط متخصص گوارش هم ارزیابی شوید. نشستن در لگن اب گرم بصورت روزانه نیز به کاهش علائم و بهبودی کمک می کند
  • تصویر کاربر عباس شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 337 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر
    من دیشب خود ارضایی کردم الان صبح پا شدم دیدم که ناحیه ختنه گاه زیر کلاهک دور تا دور ورم کرده شدید الان نمیدونم چیکار کنم ؟ به گریه افتادم خواهشا کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      ورم آلت تناسلی معمولا بدلیل خودارضایی یا سکس شدید و طولانی بروز می کند. البته حساسیت به مواد شوینده، ژل، ترشحات واژن و ... نیز از علل دیگر می توانند باشد. در موارد نادر عفونت هم می تواند از علل آن باشد. اگر درد و سوزش و خارش و قرمزی قابل توجهی ندارید نیاز به درمانی نیست و بتدریج طی روزهای آینده برطرف می شود. فعلا از فعالیت جنسی پرهیز کنید و اگر هم خارش و قرمزی و سوزش دارید می توانید از پماد هیدرو کورتیزون شب ها بمدت یک هفته و قرص ستریزن ۱۰ میلی روزی یک عدد برای ۱۰ روز استفاده کنید
  • تصویر کاربر حامد شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 300 مشاهده پرسش
    عرض ادب و احترام جناب دكتر،
    من چند وقت پيش روي بيضم دوتا خاله تقريبا رنگ قهوه اي (مثله ماه گرفتگي يا خالهاي كبدي روي دستها)ديدم خيلي كوچيكن و برجسته هم نيستن دردر و سوزش و اينا هم ندارم نگرانم كرده بود كه چيزه مسري نباشه؟ من نظافط رو خيلي رعايت ميكنم و از اون ناحيه عكس هم دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      خیر زگیل نیستند
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 303 مشاهده پرسش
    با سلام
    فرزندی دارم ۲۰ ماهه می باشد میخواستم بدانم برای عمل کی باید اقدام کرد و مدت زمان عمل چقدر می باشد ؟ وصل کردن سوند برای بچه مشکلی ایجاد نمی کند یا اینکه باید سن بیشتری داشته باشد و در آخر اینکه عمل سختی می باشد و زمان بستری در بیمارستان چند روز می باشد ؟ با سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      میخواستم بدانم برای عمل کی باید اقدام کرد.............................از نظر علمی الان زمان عمل می باشد گرچه برخی ترجیحح می دهند دیرتر عمل کنند
      و مدت زمان عمل چقدر می باشد ؟ .............................بشتگی به شدت بیماری دارد ۲ تا ۳ ساعت
      وصل کردن سوند برای بچه مشکلی ایجاد نمی کند یا اینکه باید سن بیشتری داشته باشد............................خیر مشکلی ایجاد نمی کند
      و در آخر اینکه عمل سختی می باشد ...................عمل ظریفی است ولی عمل سختی نیست
      و زمان بستری در بیمارستان چند روز می باشد ؟ .............................اگر همه چیز طبق روال پیش برود ۲ تا ۳ روز
  • تصویر کاربر هژیــر شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 204 مشاهده پرسش
    بــــا ســــلــــام اقــــاے دڪــتــــر مــــن وقــــتــــے شــــهوتــــم خــــیــــلــــے زیــــاد مــــیــــشــــه و خــــودمــــو خــــالــــے نــــڪــنــــم شــــڪــمــــم درد مــــیــــگــــیــــره و همــــچــــنــــیــــن پــــاے چــــپ و بــــیــــضــــه چــــپ درد مــــیــــگــــیــــره و بــــیــــضــــه ســــمــــت راســــتــــم خــــیــــلــــے ڪــوچــــڪ تــــر از چــــپ پــــرتــــاب مــــنــــے هم خــــوبــــه و مــــنــــے هم خــــیــــلــــے زیــــاد احــــســــاس مــــیــــڪــنــــم از نــــرمــــال بــــالــــاتــــر بــخــاطــر ایــنــڪــه روم نــمــیــشــه بــرم دڪــتــر از شــمــا بــپــرســم اڪــه خــیــلــے لــازم بــرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      اینحالت معمولا به دلیل اسپاسم عضلانی است که حین تحریک جنسی بویژه در افراد با حس جنسی بالاتر رخ می دهد و قابل پیش بینی است. در این موارد خوردن کپسول سلکسیب شرایط را بهتر می کند اگر تفاوت سایز بیضه ها اگر خیلی زیاد هست بهتره سونوگرافی انجام دهید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۰ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط