اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر سلام شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 362 مشاهده پرسش
    مجاری ادرار مجاری ادرار
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم عکس رنگی مجرای ادراری بنام RUG بگیرید و اگر نرمال بود مدت ۳ تا ۶ ماه دارو استفاده کنید شامل ترازوسین ۲ میلی شب ها قبل از خواب و یک انتی بیوتیک.
  • تصویر کاربر احسان شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 599 مشاهده پرسش
    با سلام جناب دکتر، من 28 سالمه و شیش ماه پیش بعد از یک دوره دوچرخه سواری سنگین با یک زین غیر استاندارد سوزش ادرار گرفتم و مثانمم در سونوگرافی خوب تخلیه نمیشد، ازمایش ادرار دادم و در ادرارم مثبت یک خون مشاهده شد و بردم پیش فوق تخصص اورولوژی و گفتن باید سیستوسکوپی بشی و انجامم دادم گفتن چیزی نیست و فقط 30 تا قرص تامسولوسین دادن بهم و من هم نمیدونم چرا نخوردمشون، بعد از این ماجرا چند ماهی خوب بودم تا اینکه دوباره از عید سوزش ادرار دارم البته این بار کمی شکمم درد میکنه و بالای التمم بعضی موقع ها تیر میکشه و بعد از ادرار هم نوک الت بعضی موقع ها تیر میکشه، نمیدونم ایا از نخوردن اون 30 تا قرص شده؟ البته دکترا گفتن احتمالا روده تحریک پذیر هم دارم و جدیدا بعلت کم کاری تیرویید قرص لووتیروکسین هم میخورم، ایا میشه مثانم عصبی باشه یا پروستاتم ملتهب باشه؟ایا اون 30 قرص تامسولوسین رو که نخوردم بخورم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظرم بهتر است داروها را استفاده کنید و کنارش هم فنازوپیریدین صبح و شب بخورید(البته این قرص رنگ ادرار را نارنجی می کند که جای نگرانی نیست). مایعات زیاد مصرف کنید و فعلا دوچرخه سواری نکنید.
  • تصویر کاربر فاطمه شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 244 مشاهده پرسش
    من جدیدا نامزد کردم ،نامزدمن 25سال سن داره مثل اینکه بصورت مادرزادی در الت خود دوسوراخ برای خروج ادرار داشته که درسن 17سالگی عمل انجام داده جدیدا متوجه میشم که همیشه بااینکه من الت ایشون رو تابحال ندیدم ولی موقع نزدیکی به من بااینکه خیلی شهوتی هم میشه اصلا هیچ آلتی رو حس نمیکنم ی چیز کوچیک و ابکی حس میکنم اصلا التش سفت یااحساس نمیشه خیلی میترسم ک به خاطراین عمل مشکل داشته باشه و درجال مخفی کردن باشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      در مرحله اول بهتر ایت با خود ایشان صحبت کنید و موضوع را رودر رو مطرح و صحبت کنید و اگر احیانا به نتیجه دلخواه نرسیدید توصیه می کنم با هم برای ویزیت و معاینه و مشاوره به متخصص ارولوژی مراجعه کنید. در کل هیپوسپادیاس باعث اختلال در نعوظ نمی شود و در برخی موارد (نه همیشه) الت این دسته از افراد کمی (تاکید می کنم کمی) کوک تر از افراد طبیعی است ولی نه انقدر که در سکس مشکل سز باشند. شاید عدم نعوظ مناسب ایشان علت دیگری داشته باشد.
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 436 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید
    من حدود بهمن ماه به یکباره دچار سوزش ادرار و کاهش سرعت ادرار شدم و تکرر گرفته بودم بعدش به دکتر مراجعه کردم سونوگرافی و ازمایش ادار نوشت اونا رو انجام دادم ادرار مشکلی نداشت ولی سونوگرافی 55 سی سی باقیمانده ادرار نشان داد و حجم پروستات 23 سی سی پیش پزشک عمومی رفتم گفت التهاب پروستاته و سیپروفلوکساسین و فنازوپیریدین و پرازوسین نوشت پیش یه متخصص هم رفتم اونم تایید کرد و پروستاتان و دیکلوفناک هم اضافه کرد
    دیکلو رو استفاده نکردم چون شیاف بود پروستاتان هم دو روز استفاده کردم یبوست شدیدی گرفتم که باعث بدتر شدنم میشد اونو قطع کردم پرازوسین هم بخاطر تپش قلبم قطع کردم به دو سه هفته چیزی مصرف نمیکردم خیلی تفاوتی ایجاد نشد ولی در کل رو به بهبود بودم تقریبا توی عید دوباه پیش عمومی رفتم تا دارو جایگزین کنم تامسولوسین رو نوشت با همون سیپرو ادامه دادم و گفت بعد یه مدت دوباره سونو بگیرم تقریبا بهبود یافته بودم و فقط انتهای ادرارم چند قطره بد میومد که با چندین بار استبرا میکردم و یا پامو جمع میکردم داخل شکمم یکی دو قطره (گاهی همراه با سوزش اندک) خارج میشد و بعد 10 دقیقه یه ربع بعد از دستشویی دیگه احساس نرمالی داشتم و احساس تکرر ادرارم هم بهبود یافته بود
    دیگه چون بهبود پیدا کرده بودم یه چند روز سونوگرافی مجدد رو پشت گوش انداختم تا اینکه چند روز پیش هنگام دفع مدفوع دوباره سرعت ادرام کم شد ( کلا بیشترین مشکل همین موقع دفع مدفوع ایجاد میشه که برای رفعش اول سعی میکنم ادرام رو خالی کنم بعدش برای دفع مدفوع زور بزنم اینجوری بهترم) یه روز باز حس ادرار پس از دستشویی و عدم تخلیه کامل مثانه رو داشتم دوباره فرداش بهتر شدم ولی دوباره فرداش (که پریروز میشه!) دچار مشکل شدم و این بار احساس سوزشی نوک آلت و مجرا دارم که البته امروز مجددا خیلی بهتر شده (نمیدونم این مشکل بخاطر استبرا کردنم ایجاد شده یا نه فعلا دیگه این کار رو انجام نمیدم) ولی بازم هنوز هست بخصوص این حس آخر ادرار وقتی قطع و وصلش میکنم تا کامل تخلیه کنم ایجاد میشه و این سوزش بعد از خروج یه قطره حین راه رفتن هم ایجاد میشه و بعدش بهتره
    دکتر رفتم دوباره گفت سونو و ادرار و psa انجام بده دیروز ازمایش دادم جوابش الان اومده ولی هنوز سونو نرفتم چون نگرانم الان سوالم رو میپرسم سونو رو هم رفتم اگه لازم بود جوابشو میفرستم براتون
    (کلا 4 تا ازمایش دادم یه سونو و یه ادرار همون اوایل بیماری حدود بهمن ماه و یه ادار و خون که دیروز بوده. جواب همه رو ارسال میکنم براتون)
    چیزی که منو نگران میکنه و میترسونه تنگی مجراست. من به شدددددت از سوند و سیتوسکوپی و عمل های این چنینی میترسم. یه دکتری از طریق اینترنت سوال کردن گفتن تو سن شما (22 سالمه) مشکل پروستات نداریم و یا مثانه عصبیه و یا تنگی مجرا
    که من بخاطر ترسی که دارم نرفتم تست عصب مثانه یا سیتوسکوپی انجام بدم
    بیشتر مشکلم همون موقع دفع مدفوعه و انتهای ادرارم
    گاهی اوقات هم ادرارم با تاخیر میاد ولی وقتی شروع بشه سرعت و شتابش خوب میشه
    اون مشکل باقیموندن ادرار که تو سونوگرافی اول بود خودم فکر میکنم بهتر شده چون اون حالت ادرار داشتن بعد از دستشویی رو اکثر اوقات ندارم حالا مجدد انجام میدم جوابشو میفرستم
    این رو هم بگم من تو دی و بهمن ماه امتحان داشتم و خیلی مینشستم برا درس خوندن و اواخر امتحانام اون مشکل شروع شد و الان بعد از اینکه دوباره چندین روز نشستم (البته نه خیلی زیاد و مداوم) برای امتحانات میانترم این مشکل پیش اومده حالا نمیدونم مرتبطه یا نه
    چیزی که میترسم همین تنگی مجرا و سوند و عمل و این چیزاست
    لطف کنید راهنماییم کنید
    ایا تنگی مجرا هم اینطور هست که یه مدت خوب باشه بعد یه روز بد باشه دوباره بهتر بشه یا نه همیشه همونطوری هست؟ چون همونطور که گفتم یه مدتی تقریبا خوب بودم و فقط انتهای ادرارم مشکل داشت
    در ضمن آلتم سفت و گاهی کوتاه میشه مخصوصا پریروز که دوباره مشکل پیدا کردم آلتم بافتش سفت و کوتاه شده بود البته الان بهترم ولی بازم این پیش میاد
    در ضمن من هیچوقت خودارضایی نکردم و از این کار واهمه دارم خیلی اوقات تحریک بدون ارضا شدن داشتم نمیدونم ارتباط داره یا نه
    لطف کنید کمک کنید من تنگی مجرا دارم؟ راهی بجز سوند و سیتوسکوپی اینا نیست؟
    در ضمن اون تامسولوسین رو که میخوردم بعد 7 8 تا که خوردم دوباره تپش قلب (البته نسبت به پرازوسین کمتر) گرفتم و دیگه اونو هم نخوردم
    ببخشید طولانی شد
    پزشک عمومی هم گفت چون آدم استرسی هستم شاید از اون باشه
    الانم استرس تنگی مجرا رو دارم
    لطفا راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      اینم جواب آزمایش خون
    2. تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      راستی دارودرمانی رو از دیروز مجدد با سفیکسیم و فنازوپیریدین شروع کردم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به توضیحاتی که دادید و نتیجه بررسی های انجام شده به نظر من شما مشکل جسمانی از جمله تنگی مجرا و .....ندارید و این نگرانی و استرس شماست که باعث بروز این علائم می شود و با اهمیت ندادن و بی توجهی، مشکلات رفع می شود و اگر نتوانستید یک ارام بخش می تواند به شما کمک کند
    4. تصویر کاربر مهدی شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      نیازی نیست حضوری خدمت برسم؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      اگر این پاسخ برای شما کفایت نمی کند و شما را آرام یا قانع نمی کند می توانید حضوری مراجعه کنید.
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 216 مشاهده پرسش
    سلام حدود یک ماهه روی الت تناسلی من یه زخم ایجاد شده برای درمان باید چی مصرف کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      پماد هیدروکورتیزون بزنید هر شب بمدت ۲ هفته
      در حمام ناحیه تناسلی را فقط با شامپو بچه بشورید
      بعد از استحمام لوسیون بدن بچه بزنید.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۰ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط