اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر احمد چهارشنبه ۲۲ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 190 مشاهده پرسش
    با سلام 3ماهه روی التم چند ضایعه به وجود اومده تقریبا به رنگ بنفش بدون درد وخارش پماد هیدرو کورتیزون به مدت یک هفته استفاده کردم نتیجه نگرفتم لطفا راهنماییم کنید 35 سالمه ومتاهلم در ضمن ما قصد بارداری هه داریم مشکلی نداره؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۲ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      این ضایعات لیکن پلان هست . لیکن پلان یک بیماری التهابی نسبتاً شایع پوست و مخاط است و منشا آن خودایمنی است. یعنی سیستم ایمنی بدن در طی این بیماری علیه بخش‌های طبیعی پوست، علت اصلی آن تاکنون ناشناخته باقی‌مانده است. قابل ذکر است که این بیماری مسری نیست، یعنی از شخصی به شخص دیگر انتقال نمی‌یابد ولی استرس می‌تواند این بیماری را بدتر کند. لیکن پلان یک بیماری مزمن است اما در بسیاری از موارد طی دو سال کاملاً از بین می‌رود. در درمان این بیماری می توانید از کرم فلوئوسینولون شب ها بمدت یک تا دو ماه استفاده کنید فقط روی ضایعات
  • تصویر کاربر بهرام چهارشنبه ۲۲ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 253 مشاهده پرسش
    با سلام سر آلتم حدود یک ماه میشود مقداری به سمت چپ منحرف شده
    بنده 48 سال دارم می خواستم بپرسم آیا بعدا مشکل ساز است آیا نیاز به درمان دارد آیا بیشتر میشود آیا با دارو قابل رفع است ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۲ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر در لمس سفتی و درد ندارید نیازی به اقدام درمانی نیست. فقط توصیه می کنم یک دوره ی 6 ماهه ویتامین E 400 استفاده کنید. در سکس مراقب باشید فشار شدید به سر آلت وارد نشود. در مورد پیشرفتش نمیشه بطور قطع پیش بینی کرد ولی اگر درد و سفتی دارد حتما نیاز به مراجعه ی حضوری است
  • تصویر کاربر صابر چهارشنبه ۲۲ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 396 مشاهده پرسش
    Saber Eb:
    با سلام

    حدود به هفته پیش درد ناگهانی و شديد در پهلوی راست و زیر آخرین دنده سراغم اومد که با دراز كشيدن بهتر شد ولي درد بطور کلی از بين نرفت. الان درد در نواحی پهلوی راست و چپ دارم که به
    درد مبهمه شدتش بيشتر و كمتر ميشه. همزمان با احساس درد. دچار سرگيجه و خواب آلودگی شديد حالت تهوع و بی اشتهايي ميشم
    با توجه به اينكه يه هفته اي ميشه اين درد رو دارم. ايا احتمال نارسايي كليه وجود داره ايا کوچک بودن یه كليه مشكل زاست بطور كلي ايا مشكلم كليوي است. اگه نيست پس درد پهلوها و سرگيجه مال چی می تونه باشه؟؟؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۲ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      در نارسایی کلیه ها سایز آن کوچک می شود و اوره و کراتی نین افزایش می یابد و معمولا نارسایی کلیه با درد همراه نیست. برای ارزیابی وضعیت کلیه ها نتیجه ی گزارش سونوگرافی کلیه ها و نتیجه آزمایش کراتی نین و اوره خون را ارسال کنید.
      درضمن هر درد پهلوی و تهوعی الزاما منشا کلیوی ندارد
  • تصویر کاربر رضاتوحیدی پنجشنبه ۲۳ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 246 مشاهده پرسش
    سلام من روی آلت تناسلیم یک جای زخم بوجود امده که وقتی کرم موبر بهش خورد زخم شد و من دوازده سیزده ساله که زگیل تناسلی دارم اما هیچ وقت اقدامی برای درمانش انجام ندادم با توجه به عکس چند درصد احتمال سرطان وجود داره و چه اقدامی باید انجام داد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۲ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      چند وقته که زخم هست؟
      چند سال دارید؟
      سیگار می کشید؟
      نوع ویروس زگیل تان را می دانید؟
    2. تصویر کاربر رضاتوحیدی چهارشنبه ۲۲ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      تقریبا پنج ماه پیش که از کرم موبر استفاده کردم متوجه شدم این نقطه قرمز شده ولی توجهی نکردم تا که الان یادم افتاد و دوباره متوجه شدم من بیست هشت سال دارم سال هشتادو شش چند ماه سیگار می کشیدم ولی ترک کردم یعنی یازده سال پیش نوع ویروس رو نمی دونم چون تا به حال برای درمان اقدام نکردم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظر من بهتره ازش نمونه برداری شود
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۲۳ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 348 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض خسته نباشین خدمت آقای دکتر جباری
    آقای دکتر چند روزی هست که دچار درد بیضه ( به خصوص در بیضه سمت راست) شدم که با ایستادن یا نفس عمیق یا یه سری کارهای دیگر بیشتر میشه، پیش دکتر رفتم و برام سونوگرافی نوشتن که براتون ارسال کردم
    میخاستم ببینم مشکل خاصی هست، اگه هست چیکار کنم؟؟ و اگه نیست علت چی میتونه باشه
    اون قسمتی که تو گزارش نوشته اتساع خفیف وریدهای Pampiniformis، مورد خطرناکیه؟؟
    ممنون از پاسخگوییتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۲ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      گزارش سونوگرافی را هم ارسال کنید
    2. تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۲۲ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      با سلام
      ارسال گردید
    3. تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۲۲ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      اقای دکتر جباری یه موردو اضافه کنم که یک مدتی پیش به دکتر مراجعه کردم بابت سوزش ادرار و....ایشونم گفتن که به سندرم درد لگنی مزمن دچار شدی و بهم دارو دادن که با شما مشورت کردم و گفتین اگه درد زیاد است مصرف کن در غیر این صورت نه
      داروهارو مصرف نکردمو علایمم تقریبا برطرف شد
      برای همین درد بیضم باز پیش ایشون رفتم و بعد دیدن سونوگرافی گفتن علتش همون درد لگنی مزمن هست و قرص تامسولوسین و نورتریپلیتین دادن! میخاستم بدونم واقعا درد بیضه میتونه علتش این باشه یا چیز دیگه ای؟!؟! اگه علت اینه اگه دارو رو مصرف نکنم مثل علامتای قبل خوب میشم؟!
      ممنونم از پاسخگوییتون
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      سونوگرافی در کل نرمال هست و به نظرم نیاز به دارو ندارید و خودبخود برطرف می شود
    5. تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۲۳ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      ممنونم آقای دکتر جباری بابت پاسخگوییتون
      نگرانم بودم بابت اینکه مشکلی برای بیضه هام به وجود اومده باشه

      سال خیلی خیلی خوبی داشته باشین
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلامت باشید?
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۰ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط