اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر عليرضا شنبه ۱۱ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 281 مشاهده پرسش
    چشم ممنون از پيگيري و راهنمايي شما
    و يك سئوال با شرمندگي زياد من براي ١4 فروردين پيش شما وقت دارم ساعت 6 بعدازظهر براي اينكه چند لكه قهوه ايي رنگ روي الت و بيضه و ميان پام ديدم اگر زگيل باشه همان جلسه قابل درمان هستش ؟
    چون تهران نيستم و بخاطر اينكه بتونم كارهام رو هماهنگ بكنم جسارتا سئوال كردم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۱ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      ازمایشی کع ارسال کردید نرمال هست
      اگر تعداد خیلی زیاد نیاشد در همان جلسه قابل انجام هست
  • تصویر کاربر پیام پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 1347 مشاهده پرسش
    با سلام و تبریک سال نو
    مدتیست که سر آلتم تغییر رنگ داده و نمی دونم چکار کنم.
    خیلی ذهنم درگیره قبلا رفتم دکتر فرمودند لیکن پلان داری و یه پماد داد که یادم نیست اسمش الان دوباره اونطوری شده
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      بله لیکن پلان هست کرم فلوئوسینولون صبح و شب برای یک هفته و. سپس شب ها تا یک ماه بزنید
  • تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 333 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتری پسری هستم هفده ساله وحدوددو سه سالی هست که خودارضایی میکردم والان چهارماه است که ترک کرده ام اوایل ترک شب درخواب ابی ازمن خارج شدوکمی هم دچارحس شدم ودیگه این اتفاق نیفتادتادوشب پیش که هردوشب دوباره همان اتفاق افتادایااین خطرناک است یانشانه ی بهبودی ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      نشانه ی سلامتی شماست و اصلا خطرناک نیست
  • تصویر کاربر میلاد پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 293 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر روزتون بخیر پدر من بیماری قند دارن تو بیمارستان وقتی بیهوش بود بهش سوند وصل کردن اما مجاری ادرارش اسیب دیده دکتر رضا ولی پور شستشوش دادن و سوند وصل کردن اما گفتن سه هفته باید بمونه بعد مشخص میشه خوب میشه یا نه.
    الان پدرم خونه هستش اما ادرارش به رنگ خیلی تیره هست و حتما باید بره دستشویی و با کمی زور زدن ادرارش میاد میخواستم یه مشاوره بدید بهم ک چیکار کنم الان میترسم از بابت عفونت.ممنون.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      فعلا بهترین کار همین است دکتر ولی پور فرمودند ولیکن مصرف مایعات بویژه اب زیاد و استراحت کمک کننده هست و همچنین کننرل دقیق دیابت و قند خون
  • تصویر کاربر علیرضا پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 279 مشاهده پرسش
    سلام
    سال نو مبارک
    حدود یکهفته است که در ناحیه سر الت تناسلی احساس سوزش دارم بیشتر غیر از زمان دستشویی و دفع ادرار ازمایش ادرار هم انجام دادم و مشکلی نداشتم و دوبار به پزشک مراجعه کردم پزشک اول قبل از جواب ازمایش این داروها رو دادن
    1-تامسولوسین 04
    2-کوبیکس 100
    3-لووفلوکساسین 500
    که هیچ تاثیری نداشت و سه روز استفاده کردم و پزشک دوم
    1-فنازوپیریدن تجویز کردن و بازهم تاثیری نداشته
    بیشترین سوزش رو در ناحیه سر الت تناسلی دارم ممنون میشم راهنمایی کنید .
    البته تاریخ 14 فروردین پیش شما وقت ویزیت گرفتم جهت مورد زگیل تناسلی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      التهاب و قرمزی سر آلت دارید؟
      می دانید چه شد که سوزش شروع شد؟
    2. تصویر کاربر علیرضا پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      التهاب و قرمزي نه .
      يك دفعه اين اتفاق افتاد و سه الي چهار روز قبل از اين مشكل نزديكي داشتم ( همسرم) و اتفاق ديگري نيافتاده
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      منظور از سوزش سر آلت دقیقا کجاست؟
      کل کلاهک آلت؟
      اطراف سوراخ آلت؟
      داخل مجرای ادراری؟
    4. تصویر کاربر علیرضا پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      داخل مجراي ادراري در كلاهك الت
    5. تصویر کاربر علیرضا پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      و احساس سوزش رو غير از زمان دفع ادرار هم دارم
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      با توجه به اینکه داروهای قبلی تاثیری نداشته من توصیه می کنم قرص ستریزین ۱۰ میلی روزی یک عدد و‌پماد هیدروکورتیزون چشمی هم برای ابتدای مجرا صبح و شب استفاده کنید
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۰ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط