اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر پژمان دوشنبه ۷ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 441 مشاهده پرسش
    سلام
    من پسری 28 ساله هستم و مجرد و هفته ای دو تا سه بار خودارضایی میکنم و معمولا در هر سری دو بار این کار را انجام میدم ، دو روز پیش بعد از انجام خودارضایی درد شدیدی در ناحیه زیرشکم خودم احساس کردم به گونه ای که صبح روز بعد به سختی می تونستم راه برم ، در ضمن از بعد از آخرین خودارضایی خودم متوجه شدم که مجبورم تند تند دستشویی برم ولی مقدار ادرارم نسبت به قبل از زمانی که دچار این درد بشم کم هست ، بعد از گذشت یک روز از میزان درد من کم شد ولی همچنان وقتی میخوام بلند بشم یا بشینم احساس درد میکنم یا مثلا در حین خواب هنوز این احساس درد رو دارم ، میخواستم ببینم دلیلش چی هست ؟ در ضمن من از قرص فیناستراید ا میلی گرم هم برای عدم ریزش مو استفاده میکنم ) ممنون از لطفتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۷ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      درد علل متعددی می تواند داشته باشد مثل اسپاسم عضلات ناحیه تحتانی شکم، التهاب پروستات ، عفونت و یا سنگ، لذا بهتر است با سونوگرافی و آزمایش ادرار مشکل تان ارزیابی شود
  • تصویر کاربر مریم چهارشنبه ۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 280 مشاهده پرسش
    زیگل تناسلی چندماه خارش درناحیه مقعد داشتم البته قبلا اینطوری بودم ولی نزدیک به 6 ماه خیلی خارش داشتم والان چندتا دانه گوشتی در اطراف مقعد دارم داخل مقعدم هم خیلی خارش داره مخصوصا بعداز مدفوع نمیدونم چیکار کنم و نمیدونم چی هس و به کجا مراجعه کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      در صورت تمایل می توانید در همین بخش عکس های واضح از ناحیه مذکور ارسال کنید و زوائد مشکوک را نیز با فلش مشخص کنید
  • تصویر کاربر فرامرز دوشنبه ۷ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 613 مشاهده پرسش
    سلام و احترام
    برای فعال تر شدن اسپرم ها فرموده بودید که قرص فرتیل پلاس مصرف کنم. فراموش کرده بودم که سوال کنم آیا عارضه جانبی نیز دارد خیر ؟ به خصوص که قرص امگا 3 دارد, آیا یا سبب چربی خون خواهد شد ؟
    آیا انجام آزمایشات خون یا چکاپ جهت بررسی تاثیرات جانبی فرتیل پلاس توصیه میکنید ؟
    بنده روزانه یک عدد قرص Q10 نیز مصرف میکنم. آیا در دوره مصرف فرتیل پلاس , مصرف Q10 باید قطع شود ؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۷ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      آیا عارضه جانبی نیز دارد خیر ؟ .......................هیچ دارویی بی عارضه نیست ولی معمولا عارضه ی خطرناک و نگران کننده ای ندارد بویژه اینکه دوره مصرف دارو کوتاه مدت و موقتی است
      به خصوص که قرص امگا 3 دارد, آیا یا سبب چربی خون خواهد شد ؟.........................همانطور که گفتم در کوتاه مدت مشکلی نیست
      آیا انجام آزمایشات خون یا چکاپ جهت بررسی تاثیرات جانبی فرتیل پلاس توصیه میکنید ؟...............................خیر
      بنده روزانه یک عدد قرص Q10 نیز مصرف میکنم. آیا در دوره مصرف فرتیل پلاس , مصرف Q10 باید قطع شود ؟.....................بله
  • تصویر کاربر مرضیه دوشنبه ۷ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 391 مشاهده پرسش
    M_H:
    با سلام .دختری 21ساله هستم که 3سال پیش با ازمایشاتی که لنجام شد فهمیدم برگشت ادرار دارم و کلیه ام عفونت کرده و دکتر گفت باید عمل شی منم عمل کردم و برام ژل کاشتن .از اون سال تا الان خیلی خوب بودم .ولی الان احساس میکنم ژله کنده شده اخه دل درد زیر شکم دارم با کمر درد .

    میشه بهم بگید ژل اگر کنده بشه چه علائمی داره
    1. تصویر کاربر مرضیه یکشنبه ۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      جوابم رو به ایملم بفرسین
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۷ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      برای اینکه متوجه شوید ژل جابجا شده است یا خیر بایستی عکسبرداری به روش RNC بررسی شوید و هیچ علامتی از جمله دل درد الزاما نشان دهنده ی جابجایی ژل و عدو برگشت ادراری نیست.
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر فرشید دوشنبه ۷ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 336 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید خدمت دکتر جباری عزیز من 42 ساله هستم و14 ساله ازدواج کردم.احساس برجستگی در پروستات میکنم که به نظرم گاهی بیشتر و گاهی کمتر میشود.گاهی با دست هم این مسیله کاملا مشهود هستش.البته من حدود 4 سال پیش هم به شما مراجعه داشتم برای موضوع مشابه.ادرار هم گاهی احساس بهتری در تخلیه دارم و گاهی نه.اختلالاتی هم در فعالیت جنسی احساس میکنم.راهنمایی بفرمایید و اگر تشخیص میدهید خدمت برسم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۷ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      واقعیتش من خیلی متوجه منظور شما نشدم چون پروستات عضوی نیست که شما متوجه برجسته شدنش بشوید و برای خودتان قابل لمس باشد لذا شاید بهتر باشد حضورا مراجعه و ضمن توضیح بهتر، با سونوگرافی و آزمایش نیز ارزیابی کاملی انجام دهید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط