اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر اشکان چهارشنبه ۲۵ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 383 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید اقای دکتر
    من از دیروز صبح که بیدار شدم به یک باره در سمت چپ شکم ( منظورم پهلوی سمت چپ هستش ولی هم عرض ناف نیست بالاتر هستش ) احساس درد دارم
    درد اکثرا خیلی کمه ، اگر روی صندلی بشینم کامل از بین می ره اما بیشترین درد در حالت موقع خوابیدن روی دست راسته !
    بعد من مصرف ماست و لبنایتم به شدت بالاست بخاطر همین نگران سنگ کلیه بودم از طرفی دقیقا سه ماه هست حساسیت ریوی گرفته بودم و سرفه زیاد که نگران پاره شدن فتق ، اما نه مشکل ادرار و سوزش و خون دارم نه برامدگی روی شکم یا زیر شکم
    البته درد با سرفه هام برای لحظه ای بیشتر میشه
    ممنون می شم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۵ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به توضیحات تان ماهیت درد شما به درد های با منشا کلیه نمی خورد از طرفی چون دردتان در برخی پوزیشن ها کم یا زیاد می شود احتمال می رود درد تان منشا عضلانی داشته باشد. با اینحال بهتر است سونوگرافی از کلیه ها انجام دهید.
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲۵ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 321 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر .خسته نباشید دو تا سوال داشتم ممنون میشم راهنمایی بفرمایید 1.قبلا بنا به تشخیص دکتری که رفتم و سیستوسکپی که انجام دادم تشخیص عفونت شدید پروستات تشخیص داده شد که با انتی بیوتیک مختلفی که طی دومرحله مختلف تغییر داد تحت درمان بودم که علایم بیماری رفع شد تا اینکه دو هفته پیش از روی ناچاری مجبور شدم تنهایی ماشین رو هل بدم بعد این کار علایم برگشت الان جوری شده که انگار مثانم پره ولی تخلیه کامل نمیشه و تخلیه تو 6 یا 10 ثانیه تموم میشه بعد نیم ساعت یا بیشتر دوباره احساس تخلیه بهم دست میده.هنگام ادرار سوزشی ندارم .رنگ ادرار همش زرده قبلنا سفید بود.
    2.ایا مایع منی ممکنه با ادرار که زرده مخلوط باشه و هنگام انزال مایع منی رو به رنگ زرد تغییر بده ؟
    با تشکر از شما بزرگوار
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۵ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      البته ارتباط دادن هل دادن ماشین و به نوعی زور زدن با مشکلات ادراری کمی ثقیل هست ولی با اینحال توصیه می کنم قرص ترازوسین ۲ میلی را شبی یک عدد برای مدت ۳ ماه استفاده کنید.
      2.ایا مایع منی ممکنه با ادرار که زرده مخلوط باشه و هنگام انزال مایع منی رو به رنگ زرد تغییر بده ؟.....................بله امکانش هست
  • تصویر کاربر سارا سه شنبه ۲۴ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 288 مشاهده پرسش
    من دارای زگیل تناسلی نوع 30 و 53 هستم
    اول اینکه این پرخطره؟
    با فریز کردن از بین میره؟
    من یه زگیل نزدیک معقد و دوتا هط باریک بحالت گل کلمی پایین واژنم دارم
    ازمایش hpv دادم نوعش مشخص شد البته دکترم اون یه دونه که دم معقعدم بود برداشت و به عنوان نمونه به ازمایشگاه داد
    این زگیلا همزمان باهم پدیدار شدند
    من رو صورت و دستمم زگیل دارم چندین ساله
    دکتر زنان بهم اسید سالیسیک داد و یه بخشی از زگیل های نزدیک واژنم از بین رفته
    اما یه هنوزم هست
    بهترین راه درمانم چی هست
    شوهرم هیچ علامتی نداره هیچ زائده ای نداره
    در اخر به دختر عموم که مالزی زندگی میکنه گفتم قرص ahcc برام تهیه کنه ایا مفیده؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۴ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      با لیزر خیلی سریع و مطمئن درمان می شوید
      کپسول AHCC در ۵۰ درصد موارد اثربخش هست و توصیه می کنم روزی سه گرم بمدت شش ماه استفاده کنید
  • تصویر کاربر فرشته چهارشنبه ۲۵ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 255 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکترخسته نباشین من حدود6ماه پیش متوجه پرزهایی داخل لابیای کوچیک شدم ک باچپ وراست کردن دیده میشن ب چندین دکترمراجعه کردم همه متخصصین پوست وزنان گفتن چیزی نیس آزمایش اچ پی وی ازسرویکس دادم منفی بودهمینطوربخاطراطمینان بیشترازسلولهای لابیاهم آزمایش گرفتن اونم دی ان ای اچ پی وی بوداونم منفی بوددکترگفت چون اینامنفیه دیگ احتیاجی ب نمونه برداری نیس بعدمنفی بودن آزمایش واکسن گارداسیلم زدم توسن 29سالگی چون خیلی نگرانم کردن حتی یکبارمنجمدکردم ولی فرقی نکردن من 9ساله ازدواج کردم یه دختردارم خودم وهمسرم چ قبل وچ بعدازدواج رابطه بیرون ازخونه نداشتیم هم ازخودم مطمن هستم وهم ازهمسرم آقای دکتراینا چین واقعازندگی منوبهم ریخته درمانش چیه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۵ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      البته بدون معاینه نمی توان نظر دقیقی داد ولی با توجه به توضیحات شما می توان بطور قطع گفت که این ها زگیل تناسلی نیستند و احتمالا وستیبولار پاپیلوماتوزیس هستند.
  • تصویر کاربر شيما چهارشنبه ۲۵ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 2839 مشاهده پرسش
    دكتر سلام ببخشيد من دوتا سوال در مورد واكسن داشتم، اول اينكه اگر قبل از تزريق گارداسيل فراموش شود كه به خوبي واكسن را تكان دهيم يا shake كنيم آيا روي اثر بخشيش تاثير ميذاره؟؟ دوم اينكه من گارداسيل رو دوز اولش رو ٢٩ آذر تزريق كردم ولي الان به دليل مسافرتي كه واسم پيش اومده دوز دومش رو اگه ٢٥ بهمن تزريق كنم ايرادي نداره؟؟ يعني چهار روز زودتر از اينكه بشه دو ماه . از اثر بخشيش كم نميشه اگه من چهار روز زودتر از موعد دوز دوم واكسن رو تزريق كنم؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۵ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اول اينكه اگر قبل از تزريق گارداسيل فراموش شود كه به خوبي واكسن را تكان دهيم يا shake كنيم آيا روي اثر بخشيش تاثير ميذاره؟؟ ........................اگر چه بایستی کامل تکان داده شود ولی در کل آنطور نیست که بی اثر باشد
      دوم اينكه من گارداسيل رو دوز اولش رو ٢٩ آذر تزريق كردم ولي الان به دليل مسافرتي كه واسم پيش اومده دوز دومش رو اگه ٢٥ بهمن تزريق كنم ايرادي نداره؟؟ ..................خیر ایرادی ندارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط