اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 355 مشاهده پرسش
    سلام...آقای دکتر عزیز...در آخرین ویزیت اینترنتی که از شما داشتم دستور به قطع ادامه داکسی سایکلین دادید بعلت مدت مصرف بالا...با پزشک محترم نزدیک خودم هم مشاوره داشتم ... نهایتا برای روشن شدن موضوع آزمایش کشت وآنتی‌بیوگرام مایع منی و همچنین ادرار نوشتند و تا 5 روز منع کردن از مصرف آنتی بیوتیک....چون ترشح ندارم کشت ترشح ننوشتند... الان 3 روز تا انجام آزمایش من مونده ولی به شدت تکرر ادرار و سوزش دارم و در تخلیه ادرار مشکلم شروع شده...
    به نظر شما این عامل باکتری یا عفونت موجود در پروستات هست؟که با مصرف دوز 2 تا در روز داکسی علایم فروکش میکنه ؟
    در ارضا شدن و پرش مایع منی مشکلی ندارم.
    و سوال بعد اینکه چه دارویی مصرف کنم تا علایم قابل تحمل بشود و تاثیر منفی در آزمایش من نداشته باشد؟
    این روند پیگیری بعد از 7 ماه بیماری صحیح هست ؟
    ممنون میشم پاسخ من رو بدین...سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظر شما این عامل باکتری یا عفونت موجود در پروستات هست؟که با مصرف دوز 2 تا در روز داکسی علایم فروکش میکنه ؟....................بله
      و سوال بعد اینکه چه دارویی مصرف کنم تا علایم قابل تحمل بشود و تاثیر منفی در آزمایش من نداشته باشد؟.................دوز ترازوسین را یک عدد اضافه کنید و کپسول سلکسیب ۱۰۰ میلی صبح و شب استفاده کنید
      این روند پیگیری بعد از 7 ماه بیماری صحیح هست ؟..................به نظر من روند صحیحی را پیش گرفته اید ولی متاسفانه خیلی اوقات این بیماری مزمن بوده و سخت به درمان پاسخ می دهد.
  • تصویر کاربر عليرضا شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 354 مشاهده پرسش
    باسلام
    مدت شش ماه است كه بنده با درد خفيفي در كشاله ران ، دقيقا مابين دو پا و اطراف مقعد و مثانه مواجه شده ام. اين درد با تحرك و ورزش بويژه فوتبال تحريك شده و شديد تر ميشود كه در اين حالت حتي توان راه رفتن را از بنده ميگيرد.
    به متخصص اورولوژي مراجعه كردم و سونوگرافي كامل انجام دادم ولي مورد خاصي مشاهده نشد. تنها موردي كه عنوان شد پروستات يه مقدار جزئي از اندازه معمول بزرگتر بود.
    به نظر شما مشكل چيست و چكار بايد بكنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به اینکه سونوگرافی نرمال بوده و از طرفی درد با فعالیت شروع می شود به احتمال زیاد درد منشا عصبی داشته و توصیه می کنم توسط متخصص نورولوژیست (متخصص مغز و اعصاب) بررسی و معاینه شوید و در صورت نیاز MRI از کمر انجام دهید .
  • تصویر کاربر دانیال شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 10823 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    من چند سالی بود که یکی دو تا لک کوچیک روی الت تناسلیم داشتم و چون تنم خال زیاد داره اهمیتی نمیدادم چون برجسته هم نبودن. چند وقت پیش برا موضوعی به دکتر پوست مراجعه کرده بودم و اینها رو هم نشون دادن گفتن اگه از بچگی بوده خاله ولی چون من یادم نبود گفتن یه نمونه برداری کنیم و دادم ازمایش. جواب ازمایش رو براتون میفرستم. گفتن بوینویید پاپیلوزیس هست و با زگیل فرق داره ولی منشاش همون ویروسه و گفتن با لیزر بسپزونیم و انشالا مشکل حل میشه. خواستم نظر شما رو هم جویا شم آیا تشخیص درسته و اینکه با توجه به اینکه برجسته نیستن اینها من باید مراقبت کنم و رابطه جنسی نداشته باشم و اینکه تو ازمایش نوع ویروس رو ننوشته. آیا خطری از بابت ویروس ۱۶-۱۸ که تو مقالات خوندم میتونه داشته باشه یا نه.ببخشید طولانی شد ولی اگه میشه راهنماییم کنید ممنون میشم. سوال اخر اینکه آیا ممکنه من زگیل هم بزنم یا نه فقط در حد همین لک هست اگه باز مشکلی پیش بیاد. خیلی ممنون. بازم ببخشید زیاد شد سوالاتم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      آیا تشخیص درسته؟...............................بله
      و اینکه با توجه به اینکه برجسته نیستن اینها من باید مراقبت کنم و رابطه جنسی نداشته باشم ......................اگر مجرد هستید با هر کس که می خواهیدارتباط داشته بشاید ایشان بایستی قبلش دوره ی واکسیانسیون خود را کامل کرده باشد و اگر متاهل هستید یا شریک جنسی ثابتی دارید بهتر است ایشان هم بررسی شوند.
      و اینکه تو ازمایش نوع ویروس رو ننوشته. آیا خطری از بابت ویروس ۱۶-۱۸ که تو مقالات خوندم میتونه داشته باشه یا نه؟...............................این بیماری بیشتر با نوع ۱۶ در ارتباط هست
      سوال اخر اینکه آیا ممکنه من زگیل هم بزنم یا نه فقط در حد همین لک هست اگه باز مشکلی پیش بیاد.................معمولا بصورت همین لک هست ولی گاهی زگیل هم می زند.
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 276 مشاهده پرسش
    من میخواستم عکس بفرستم ببنید زیگیل تناسلیه یا نه این زیگیل تناسلیه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      عکسی ارسال نشده است.
  • تصویر کاربر محسن شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 260 مشاهده پرسش
    با سلام 10سال پیش عمل یورتروپلاستی انجام دادم با گذشت زمان و علائم موجود و عکس رایولوژی جدید متوجه شدم تنگی برگشته است با تحقیق در اینترنت متوجه شدم روش های جدید مانند استند گذاری و بالن وجود دارد درصورت امکان بنده را راهنمایی فرمایید تا بتوانم بدون عمل باز مشکلم را برطرف کنم...با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظر من جراخی باز برای شما مناسب تر و درمان قطعی تری است چون بالون و استنت روش های دائمی نبوده و در مورد استنت به نظر من در طولانی مدت شرایط شما را بدتر می کند چون استنت در طولانی مدت به دلایل مختلف مثل سوزش، عفونت ، جابجایی و .... ممکن ایت نیاز به تعویض داشته باشد و خود برای مجرا در درازمدت می تواند آسیب رسان باشد. بالون هم مرتبا نیاز به تکرار دارد.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط