اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر اسماعیلی چهارشنبه ۱۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 416 مشاهده پرسش
    سلام
    31 ساله هستم.مجرد.تاکنون رابطه نداشتم.دچار التهاب پروستات هستم.داروی امنیک مصرف میکنم.
    آیا این بیماری و استفاده از این دارو می تواند باعث اختلال در عملکرد جنسی من در آینده شود؟
    آیا این دارو باعث اختلال نعوظ میشود؟ آیا برای زمان ازدواج نیازی به مطرح کردن این مشکل هست؟
    آیا این بیماری مشکل خاصی در آینده برای من ایجاد میکند؟

    بیماری بنده با مصرف یک دوره انتی بیوتیک بهبود نیافته است و دیگر مصرف نمی کنم. آزمایش کلیه و باروری انجام دادم هر دو خوب بودند. .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      آیا این بیماری و استفاده از این دارو می تواند باعث اختلال در عملکرد جنسی من در آینده شود؟.........خیر
      آیا این دارو باعث اختلال نعوظ میشود؟ ......... در زمان استفاده بله ولی با قطع آن برگشت پذیر است
      آیا برای زمان ازدواج نیازی به مطرح کردن این مشکل هست؟..........اگر علائم خیلی شدید هست شاید گفتنش بهتر باشد
      آیا این بیماری مشکل خاصی در آینده برای من ایجاد میکند؟.........خیر
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۱۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 330 مشاهده پرسش
    سلام
    من از پشت بیضه چپم تا زیر اون یه سری چیزهای کرم مانندی مشاهده میکنم . البته فقط مواقعی که کیسه بیضه شل هست و مواقعی که منقبض هست به سختی لمس میشه . وقتی هم به پشت میخوابم از بین میرن و بیضه کاملا عادی میشه (مثل بیضه طرف دیگر). البته بیضه چپم واریکوسل گرید ۲ دارم . و این کرم مانندها رو ۴ سالی میشه که میبینم و تغییری هم در اندازه آن ایجاد نشده و اصلا هم سفت نیستن و وقتی فشارشون میدی درد میگیرن. خواستم بپرسم میتونه تومور مربوط به سرطان بیضه باشه ?اگه نیست چه چیز دیگه ای میتونه باشه . لطفا پاسخ کامل بدین . خیلی ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      خیر تومور نیست. به احتمال خیلی زیاد همان وریدهای مربوط به واریکوسل هست چون در حالت درازکش خون تخلیه و ودرنتیجه لمس نمی شود
  • تصویر کاربر على پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 374 مشاهده پرسش
    با سلام
    اقاى دكتر بنده ٣ شب قبل تصميم به خودارضايي داشتم و حدودا چند ساعتى در حالت نعوظ التم رانگه داشتم ولى خودارضايي نكردم و بعد از اون دردى در سمت راست بيضه قسمت اپيديديم شاهد هستم البته بعد از اون ٢ بارى خود ارضايي كردم وكمى درد بهتر شد و در حالت عادى دردى ندارم ولى وقتى به قسمت ابيديديم با دست فشار ميدم مقدارى درد دارم و خيلى نگرانم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      نگران نباشید اینحالت بدلیل اسپاسم عضلات مجاری انتقال اسپرم در اپیدیدیم هست و امری طبیعی است و بتدریج برطرف می شود
  • تصویر کاربر سامان پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 321 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام
    خواهش میکنم کمکم کنین.
    جناب دکتر بنده 26 ساله مجرد هستم از سنندج. حدود 2 ماه قبل (خیلی معذرت میخوام ) بنده در یک وعده 4 بار انزال پشت سر هم داشتم. بعد از یک ساعت درد شدیدی حس کردم جوری که انگار داخل لگن و آلت تناسلی رو تیغ میزنن رنگ ادرارم تیره شد. چند بار رفتم دکتر و پیش متخصص.
    سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات دادم گفتن همه چیز طبیعی و چند تا قرص کپسول دادن (سیپروپلوکییسن) اما بعداز 2 ماه هنوزم مشکلم برطرف نشده.
    هنوزم هنگام درد و انزال اون درد میاد سراغم.
    ازتون خواهش میکنم کمک و راهنمایی بفرمایین.
    با سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم یک دوره ی یک ماهه نیز کپسول سلکسیب ۱۰۰ میلی را صبح وشب استفاده کنید
  • تصویر کاربر سپیده چهارشنبه ۱۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 328 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    الان دوماه هست متوجه زگیل تناسلی شدم و 32 سالم هست و سریع اقدام به برداشت زگیل توسط پزشک کردم که فکر میکنم بهش ار اف میگفتن و بعد از یه مدت متوجه شدم هنوز هست تا الان 3 بار این کار رو انجام دادم و الان عقد هستم چی کار میشه کرد که همسرم نگیره و در ضمن immunace برای ایمنی و لوامیزول استفاده میکنم. و جرات انجام ازمایش برای اینکه سرطانی هستند رو ندارم و اگر همسرم مبتلا بشه چه خطراتی را هر جفتمون داره و این درمان کافیه و یا چیزهای دیگه هم باید مصرف بشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      در صورت رابطه داشتن همسرتان میتلا می شود و این امر اجتناب ناپذیر هست البته غالبا بی خطر است و جای نگرانی ندارد. درمان هایی کمه می کنید کافی است کپسول AHCC هم می تواند کمک کننده باشد.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط