اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر علیرضا شنبه ۳۰ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 400 مشاهده پرسش
    سایز طبیعی پروستات سن 41 سال آیا نتیجه آزمایش نیاز به درمان دارد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳۰ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      سایز پروستات تابع ژنتیک بوده و به تنهایی هیچ ارزش و اهمیت خاصی نداشته و صرف افزایش سایز پروستات بیانگر هیچ بیماری خاصی نیست و نیاز به درمانی هم وجود ندارد و جای نگرانی و بررسی بیشتری هم ندارد. ولی اگر فردی علائم ادراری آزار دهنده داشته باشد تصیه به درمان دارویی برای کاهش علائم ادراری می شود
  • تصویر کاربر صابريان شنبه ۳۰ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 330 مشاهده پرسش
    با سلام
    به تازگي پدرم ازمايش چكاپ خون و ادرار دادن ، و ميزان خون در ادرار رو +١ گزارش دادن و مقدار RBC ادرار هم بين 6_٨ هست
    بقيه موارد اوكي بود .... ميخواستم ببينم چون پدرم سالهاس كه لخاطر ناراحتي قلبي اسپرين ميخورن ، اين موضوع ميتونه ناشي از اين موضوع باشه يا خداي ناكرده مشكل ديگه اي هست ؟
    ضمنا سن ايشون ٧٠سال هست و هيچ ناراحتي موقع دفع ادرارو يا كلا از نظر درد و ناراحتي تو اين محدوده ندارن
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳۰ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      گرچه می تواند بدلیل مصرف آسپرین باشد ولی بهتر است بررسی کامل تری از این بابت بشوند که شامل سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات و آزمایش سیتولوژِی ادرار در 3 نوبت می باشد
  • تصویر کاربر ماهان شنبه ۳۰ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 254 مشاهده پرسش
    سلام ماهان هستم 49 ساله هستم دوماهیست همسردومی را صیغه کردم متاسفانه هروقت می خوام نزدیکی کنم نعوظ صورت نمی گیرد و برانگیخته نمی شوم ولی هنگام نزدیکی با همسر اولم همه چیز نرمال است و نعوظ کامل صورت می گیرد 25 ساله ازدواج کردم و دوتا بچه دارم طی این مدت با همسر اولم هیچ مشکلی نداشتم ولی وقتی به همسر دومم مراجعه می کنم انگار هیچ حسی ندارم و تحریک نمی شوم و این باعث نگرانی و اضطراب و استرسم می شود و اذیت می شوم جالب اینه اگه چند ساعت بعد این قضیه به همسر اولم مراجعه کنم انگار هیچ مشکلی نداشتم و همه چیز نرمال انجام می شود لطفا بفرمایید چکار کنم ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳۰ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اینحالت روانی نیست و ظاهرا شما از نظر روانی نمی توانید با همسر دوم تان تطابق روانی پیدا کنید بذلایل مختلف مثل استرس، ترس، انس نداشتن و فیریک بدن یا رفتارهای جنسی نفر دوم و .....
      شاید بهتر باشد نفر دوم را حذف کنید. البته قرص هایی توان جنسی مثل ویاگرا 50 میلی یا 100 میلی در داروخانه ها موجود است ولی من به شما پیشنهاد نمی کنم
  • تصویر کاربر کمیل دوشنبه ۲ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 841 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید من انحراف زاویه آلت تناسلی درحالت نعوظ دارم وآلتم نزدیک به شکمم میشه به جایی که افقی باشه میخواستم ببینم شما عمل میکنید این مورد رو وهزینه هاش چقدره حدوداممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳۰ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      عکس بفرستید ببینم
    2. تصویر کاربر کمیل شنبه ۳۰ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      آقای دکتر باید با دست به زور هم نمیشه بیارم پایین جراحی این مورد چطور هست ممنون میشم پاسخ بدید
    3. تصویر کاربر کمیل شنبه ۳۰ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      آقای دکتر باید با دست به زور هم نمیشه بیارم پایین جراحی این مورد چطور هست ممنون میشم پاسخ بدید
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      من ۳ مورد عمل کرد و رباط سوسپنسوری را قطع و آلت را از استخوان لگن جدا کردم ولی نتایج خیلی مطلوب و رضایت بخش نبودند متاسفانه
    5. تصویر کاربر کمیل یکشنبه ۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام آقای دکترخب به جز اینکارکه دیگه چاره اب نیست هست؟چون بااین حالت نزدیکی سخت یا اصلا صورت نمیگیره نتایج به چه صورت رضایت بخش نیست یعنی نعوظ دیگه صورت نگرفته وعروق واعصاب اسیب می بینن یاطوردیگه میتونم عکسهای این چندمورد بعدعمل روببینم خب ازاین حالت اول بهتره ممنون میشم پاسخ بدید
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      متاسفانه عکسی ندارم ولی یکی از بیماران ذکر می کند که بعد از عمل و با بستن وزنه کمی بهتر شده است. چون من توصیه می کنم به مدت ۶ ماه روزی ۲ ساعت وزنه ی ۵۰۰ گرمی را به الت آویزان کنند.
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر محسن یکشنبه ۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 346 مشاهده پرسش
    با سلام، متاسفانه من يه هفته هست كه بيضه درد دارم كه درد خفيفي است و به دكتر مراجعه كردم سونو نوشتن كه داراي واريكوسل دو طرفه چپ ٣ و راست ٢.٩ هستم و ٢٧ ساله مجردم، آزمايش سيمن دادم و نتيجه به صورت زير، تعداد ١5١، اسپرم در حال حركت آ و ب 66 و سي ٣٣ درصد اسپرم نرمال ٣٠ كه فيناسترايد هم مصرف ميكنم، به نظرتون اين بيماري جديده يا من از قبل داشتم و اينكه چقدر بر نازايي تاثير داره و چكار بايد كرد، احتمال عود كردن و نياز به عمل وجود داره؟ تا چه مدت احتمال نازايي وجود داره، با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳۰ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظرتون اين بيماري جديده يا من از قبل داشتم ؟...........................از قبل داشتید
      و اينكه چقدر بر نازايي تاثير داره و چكار بايد كرد؟..............با توجه به قطر وریدی که بالاتر از 3 میلی متر نیست مشکلی در باروری ایجاد نمی کند ضمن اینکه آزمایش اسپرم تان نرمال هست
      احتمال عود كردن و نياز به عمل وجود داره؟..........................نیازی به عمل جراحی نیست
    2. تصویر کاربر محسن شنبه ۳۰ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      خیلی متشکرم فقط یه سوال داشتم اونم اینه که احتمال داره این بیماری بدتر بشه که در آینده نزدیک مثلا تا 10 سال آینده موجب ناباروری بشه و نیاز به عمل داشته باشه.... البته اعداد 3 و 2.9 مربوط به گوینال هست و در خود بیضه مانور والسالوا چپ 2.5 و راست 2.1 هست. با تشکر
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      بله امکان تشدیدش در آینده وجود دارد
    4. تصویر کاربر محسن یکشنبه ۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      راهي براي جلوگيري از بدتر شدن يا حداقل دير عود كردنش وجود داره؟ و اين دردش ماندگاره يا بعد از مدتي خوب ميشه؟ متشكرم از پاسخگوييتون،
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      درد معمولا بهتر می شود. پرهیز از فعالیت های جسمانی سنگین و زور زدن های طولانی از تشدید آن جلوگیری می کند
    6. تصویر کاربر محسن یکشنبه ۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      خيلي ببخشيد آقاي دكتر من زياد سوال پرسيدم ولي اين آخريش هست،، اين بيماري به دليل خراب شدن رگ هست و مطمئنا درمان اون بستن رگه ولي يه سوال پيش مياد و اونم اينه كه اگه هر سال خون اين رگ تخليه بشه هم از عود كردن بيماري جلوگيري ميكنه هم چون خون تخليه ميشه كيفيت اسپرم بالا ميره به نظر شما انجام هر ساله زالو درماني براي تخليه خون اين رگ ها موثر خواهد بود؟ در واقع اين تئوري كه من گفتم درست است؟ خيلي ممنون از پاسخگوييتون و اينكه به فكر بيماران و نگرانيشون هستيد و سريع پاسخ ميديد، متچكرم
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      من با این تئوری موافق نیستم ولی فکر نکنم زالو درمانی اثرات سوئی داشته باشد لذا اگر ارام تان می کند مشکلی برای زالودرمانی نیست
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۲ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط