اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی شنبه ۱۱ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 11654 مشاهده پرسش
    در زیر بیضه چپ روی پوست بیضه دوتا رگ متورم شده دلیل چیست مشکل خواستی وجود دارد؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۱ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اتساع وریدهای سطحی پوست هست و علت مشخصی ندارد و دارویی هم نمی خواهد و مشکلی نیست
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۱۱ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 317 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب
    شب شما بخیر و خوشی

    احتراماً من از طریق وب سایت اینترنتی با شما آشنا شدم.

    جسارتاً جهت یک موضوع درخواست مشاوره و راهنمایی داشتم.

    حدود دو هفته پیش در هنگام مقاربت احساسی مانند شکستن خفیف رگ دست در ناحیه کشاله راست ران منتها به بیضه برایم پیش آمدو در پی آن دردی مانند تیر کشیدن در ناحیه راست آلت تناسلی برایم پیش آمد.

    از آن زمان در طی زمان رسدن به نعوظ احساس درد در آلت تناسلی (مانند تیر کشیدن ممتد) دارم .
    در طی نعوظ درد قطع میشود.
    همچنین بعضاً در هنگامی که کشاله ران سمت راست حرکت میکند تیر کشیدگی در آلت تناسلی احساس میکنم.

    خواهشمندم راهنمایی لازم را مبذول فرمایید.
    با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۱ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      تووصیه می کنم معاینه شوید و در صورت نیاز سونوگرافی کنید و در صورت لزوم دارو استفاده کنید
  • تصویر کاربر sara شنبه ۱۱ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 683 مشاهده پرسش
    سلام.سپاسگزارم از وقتی که برای پاسخ به سوالات میگذارید.
    آقای دکتر مدت ۳ سال است مرتب به عفونت مثانه مبتلا میشوم ؛پزشکان هیچ دلیلی برای مشکل من پیدا نمیکنند.باکتری ها هر بار متفاوت هستند و با انتی بیوتیک از بین میروند اما باکتری (انتروکوکوس)مرتب بر میگردد به سیپرو و اموکسی سیلین مقاوم شده است پزشکان اینجا هیچ انتی بیوتیک دیگری برای من تجویز نمیکنند و نظرشان این است که ممکن است به دیگر انتی بیوتیک ها مقاوم شود.برای درمان و خلاص شدن از این وضعیت چه درمانی پیشنهاد میدهید؟به دلیل عفونت های مکرر؛ مثانه را نمیتوانم کامل تخلیه کنم و اخر ادرار را باید با زور زدن دفع کنم موقع زور زدن درد تیزی در مجرا دارم و ادرار قطع و وصل میشود. در تست یورودینامیک برای تخلیه مثانه پرستار از سوند بزرگ استفاده کردنند حس میکنم مجرا ملتهب و زخم شده است اما بعد از برداشت سوند خون در ادرار ندیدم. بعد از سوند گذاری در هنگامی که برای تخلیه اخر ادرار زور میزنم در قسمتی از مجرا احساس درد تیزی دارم.البته در زمان وارد کردن سوند درد و سوزش بسیار زیاد داشتم و مقاومت میکردم که ایشون بدون توجه به درد من ؛سوند را با فشار و زور وارد کردند.
    متاسفانه به نظر من؛ پزشکان اینجا حاذق نیستند و تا به حال مشکل من را حل نکرده اند.
    ایا امکان اسیب در سوند زدن بدون خون ریزی وجود دارد؟
    لطفا راهنمایی بفرمایید من با شرایطی که در اینجا دارم از چه انتی بیوتیکی برای درمان استفاده کنم؟
    متشکرم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۱ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      یا سیستوسکپی ؛ سوند گذاری یا عفونت باعث تنگی مجرا شده است؟.........................بعید می دانم مگر در سیستوسکپی ذکر کرده باشه که تنگی دیده شده است
      ایا اسیب به مجرا همراه با خون ریزی است و یا بدون خون ریزی امکان اسیب به مجرا در سیستوسکوپی و سوند گذاری است؟...............................هر دو حالت ممکن است
      ایا تنگی مجرا با ازمایش بی خطر دیگری امکان پذیر هست؟........................خیر
      برای درمان عفونت مکرر از چه انتی بیوتیکی استفاده کنم؟...........................بستگی دارد در نتیجه آنتی بیوگرام کشت ادرار به چه آنتی بیوتیکی حساس باشد
      برای رفع التهاب و تیر کشیدن مجرای ادرار و مثانه و تخلیه شدن کامل مثانه از چه دارویی استفاده کنم ؟..................فنازوپیریریدین و ترازوسین
      گاهی اوقات مواد سفید در ادرار ته نشین میشود دلیل وجود مواد سفید در ادرار چیست؟.....................................شاید عفونت و رسوبات مثانه باشد
      ایا امکان سل ادراری وجود دارد؟.................................احتمالش ضعیف هست ولی امکانش هست می توانید تست دهید
      درکل بایستی تحت آنتی بیوتیک پروفیلاکسی حداقل بمدت ۶ ماه باشد
  • تصویر کاربر مهدى شنبه ۱۱ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 368 مشاهده پرسش
    ميخواستم بپرسم علت احساس درد شديد هنگام لمس ران پاى راست يا ناحيه راست شكم زير ناف چيه ؟
    البته منظورم لمس جنسيه موقع نوازش اين دو منطقه احساس درد و لرزش بهم دست ميده و محل درد ناحيه راست ناف و زير شكمه
    مرد هستم و ٢٩ سالمه و يكسال ونيمه ك دچار بى ميلى جنسي شدم. باتشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۱ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر از نظر فتق و واریکوسل مشکلی نباشد معمولا علت کمری دارد و منشا آن از عصب هایی است که از کمر خارج و به آن ناحیه عصب دهی می کند
  • تصویر کاربر نازنين شنبه ۱۱ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 275 مشاهده پرسش
    سلام من مبتلا به زگيل داخل مقعد هستم و اين تشخيص متخصص جراحي عمومي ميباشد.
    سوالم اينست كه براي از بين بردن آن به چه تخصصي در پزشكان مراجعه كنم و درمان به چه صورت است؟
    تشكر.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۱ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر از بیرون قابل مشاهده هست من یزر می کنم ولی اگر داخل هست و از بیرون مشهود نیست متخصص گوارش یا جراح عمومی مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۲۳ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط