اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۵ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 200 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    مشکل من اینه که آلت تناسلی اینجانب همیشه داخل خودشه به صورتی که بعضی وقتا سر الت تناسلی هم غیب میشه.ولی موقع شق شدن باز مشکلی نداره.یکی دیگه هم اینه که کوچیک هستش راضی نیستم .چکار کنم؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۵ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      برای آشنایی با نحوه ی اندازه گیری سایز آلت و روش جراحی افزایش سایز آلت و همچنین عوارض و میزان اثربخشی آن به لینک زیر مراجعه کنید
      https://drjabbari.com/1954
  • تصویر کاربر فرشاد شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 245 مشاهده پرسش
    سلام اقاي دكتر خسته نباشيد من مشكل كوتاهي الت تناسلي دارم .درحالت نعوظ١4و٢٣ سال سن دارم نامزدم احساس نارضايتي داره . تو سن ١٣ سالگي واريكوسل و باد فتق داشتم و به دليل نبود امكانات يه سري مكشلات خانوادگي تو سن ١٨ سالگي واسه عمل جراحي مراجعه كردم اول سمت راست و بعد از 6 ماه سمت چپ رو جراحي كردن .ميخاستم بدونم راهي براي حل كردن مشكل من وجود داره . با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      ۱۴ سانت کاملا طبیعی محسوب می شود ضمن اینکه کاری برای افزایش سایز آلت نمیشه انجام داد
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 351 مشاهده پرسش
    عرض ادب و احترام خدمت جناب دکتر
    پوزش می‌طلبم بابت سوال ، تعدادی لکه تیره رنگ مدتی هست روی آلت تناسلی بنده ظاهر شده که منجر به زخم میشه و بهبود پیدا میکنه لازم بذکر من بهداشت شخصیم و رعایت میکنم
    لطفا در صورت امکان راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      این ها نوعی التهاب و حساسیت پوستی است که گاهی منشا دارویی دارد و گاه منشا خود ایمنی و بعضا علل دیگری هم مطر ح می باشد. برای تشخیص نیاز به معاینه دقیق و شرح حال دقیق می باشد
  • تصویر کاربر مرضيه شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 335 مشاهده پرسش
    سلام آقاي دكتر
    من ٢٩ساله هستم باكره هستم مبتلا به نوع 6-١6 ويروسhpvشدم زگيل هاي متعدد و فراوان اطراف مقعد و ديواره بيروني الت تناسلي زدم سوالم اينكه در صورت اينكه من باكره هستم و رابطه ي جنسي كامل نداشتم احتمال سرطان دهانه و گردن رحم وجود داره؟ احتمالش چقدره؟
    و اينكه من چون باكرم نميتونم پاپ اسميربدم بايد چه كار كنم!؟
    دكتر زنان ميگفت اصلا بدون پاپ اسمير نميشه نوع ١6را تشخيص داد و ازمايشگاه اشتباه كرده،ايا درسته؟
    من دو مرحله واكسن گاراداسيل هم تزريق كردم
    با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      در صورت اينكه من باكره هستم و رابطه ي جنسي كامل نداشتم احتمال سرطان دهانه و گردن رحم وجود داره؟ احتمالش چقدره؟.....................................احتمالش وجود ندرد چون ناحیه گردن رحم درگیر نیست
      و اينكه من چون باكرم نميتونم پاپ اسميربدم بايد چه كار كنم!؟..............................نیازی به پاپ اسمیر نیست
      دكتر زنان ميگفت اصلا بدون پاپ اسمير نميشه نوع ١6را تشخيص داد و ازمايشگاه اشتباه كرده،ايا درسته؟...............................نوع ۱۶ هر جای ناحیه تناسلی را می تواند درگیر کند و به نظر من نظر ایشان صحیح نمی باشد
  • تصویر کاربر رشید شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 338 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر بیضه سمت راست من بزرگ شده رفتم دکترازمایش سونوگرافی نوشت تو سونو گرافی این نتایج به دست امد.شکل.اکوژنیسیتهو ابعاد بیضه ها طبیعی است .توده فضاگیر در پارانیشم بیضه ها دیده نشد. علایمی به نفع واریکوسل مشاهده نمیشود. هیدروسل ساده درهمی اسکروتوم چپ و هیدروسل ارگانیزه درهمی اسکروتوم راست دیده میشود .....دکتر برام امپول دگزا و قرص سیپروفلوکساسین۲۵۰ تجویز کرد ..ایا با این داروها هیدروسل رفع میشود یا نیاز به عمل هست ؟پیشاپیش ممنون از راهنمایی و جوابتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      درمان هیدروسل دارویی نیست و اگر حجم مایع زیاد و قابل توجه و آزار دهنده باشد توصیه به جراحی می شود
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط