اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر Esmaeil دوشنبه ۱۵ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 380 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر: پسرم تیر ماه 92 بدنیا اومده و 7 روزش که بود توسط دکتر وطن خواه در شیراز ختنه شد بعدش متوجه شدیم که چسبندگی حفشه داره پارسال مجدد خود دکتر وطن خواه دیدش گفت مشکل داره در بزرگسالی هنگام نعوظ اذیتش میکنه در حال حاضر نمیدونم کدوم تخصص بهتر میتونه مشکلش رو بر طرف کنه (زیبایی یا ارولوژیست ) وآیا عمل با لیزر بهتر نیست
    درضمن الان که 4 سال و نیم داره بسیار روحیه شکننده وحساسی داره وما خیلی براش بخاطر این عمل نگرانیم لطفا راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۵ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      بایستی توسط ارولوژیست انجام شود و روش انجام آن به شرایط بیمار و شدت چسبندگی دارد
  • تصویر کاربر فرهاد دوشنبه ۱۵ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 223 مشاهده پرسش
    سلام اقاي دكتر من سوالي از شما كرده بودم راجع به مقدار پرولاكتين و تسترون خونم كه نومال هست يا نه و همينطور پرسيده بودم كه ايا ميشه از وياگراي امريكايي به جاي ويزارسين استفاده كرد كه متاسفانه جواب شما شفاهي بوده و براي من باز نشد لطفا مجدد برام ارسال كنيد يا كتبي باشه ممنون از شما تمام شد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۵ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      بله میشه بجای ویزارسین از ویاگرا آمریکایی استفاده کردآزمایشات هم نرمال هستند و مشکلی نبود
  • تصویر کاربر رضا سه شنبه ۱۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 885 مشاهده پرسش
    با درود
    بنده 29 سال سن دارم. از کودکی دچار مشکل نعوظ بوده و کماکان نیز هستم.
    به یاد ندارم در طول این سال ها نعوظ کامل داشته باشم.
    حتی صبح ها هم نعوظ آلت کامل نیست.
    اگر آلتم را با دست تحریک کنم و یا عمل دخول (رابطه جنسی) را انجام دهم، به دلیل تحریکی که آلت میشود، نعوظ بهتر شده (حتی آلت کمی بزرگتر شده) و عمل دخول هم صورت میگیرد، اما اگر تحریک برداشته شود یا عمل دخول متوقف شود، بعد از گذشت 10 ثانیه، آلت شل شده و کم کم می خوابد.
    درضمن کمی انحراف آلت به سمت چپ دارم.
    سال 87 به دکتر ارولوژی مراجعه کردم. و آزمایش دادم.
    اما پیگیری نکردم.
    مجدد دو سال بعد نیز آزمایش دیگری دادم که ماده ای به درون آلتم ترزیق شد و آلت راست شد.
    نتیجه را به دکترم نشان دادم و ایشان هم گفت باید به متخصص دیگری مراجعه کنید.
    در آزمایشات و طبق گفته دکترم، مشخص ضد دچار نشت وریدی هستم.
    متاسفانه از سال 89 تا اکنون کلا از ادامه درمان و هر چیزی دیگری برای درمان، منصرف شدم.
    اکنون با بالا رفتن سنم و اصرار خانواده برای ازدواج، میخواهم یکبار برای همیشه و واقعا جدی این مسئله را پیگیری کنم. میخواهم ببینم آیا مشکل من حل میشود یا خیر.
    به یاد دارم دکترم همان زمان گفت از ویگرا استفاده کن و من هم استفاده کردم. تاثیر هم داشت.
    همانطور که اشاره کردم دخول به راحتی انجام میشود. اما حفظ حالت نعوظ بدون تحریک برایم به صورت دائمی ( در زمان سکس) امکان پذیر نیست. منظورم این است نعوظ بدون تحریک لازمه و ادامه دار، اصلا پایدار نیست.
    جناب دکتر جباری عزیز، واقعا تمایلی ندارم از قرص و روش های موقتی برای درمان استفاده کنم.
    ترجیح میدهم مجرد بمانم تا اینکه به خودم القا کنم میتوانم با ویگرا و سایر روش های موقت ازدواج کنم.
    تصاویر آزمایش ها را برایتان ارسال میکنم.
    درضمن سابقه بیماری خاص و قلبی عروقی ندارم.
    میدانم متن طولانی شد. واقعا پوزش میخواهم. اما واقعا این روزها حال خوشی ندارم. به شدت ناراحتم. چرا من؟
    منتظر پاسخ جنابعالی هستم.
    با تشکر فراوان. ارادتمند شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اینحالت معمولا در افرادی که سابقه خودارضایی دارند دیده می شود یعنی نعوظ شان وابسته به لمس و تحریک دائمی می شود. این یک یافته روانی است و از طریق تداوم در سکس بدون تحریک لمسی با نظر یک سکسولوژیست قابل درمان هست اگرچه سخت و زمانبر هست
  • تصویر کاربر مهدی دوشنبه ۱۵ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 284 مشاهده پرسش
    علت اصلی واریکوسل؟
    آیا خود ارضایی باعث واریکوسل و سرطان پروستات و سرطان بیضه و ... میشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۵ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      خود ارضایی باعث واریکوسل و سرطان پروستات و سرطان بیضه نمیشه
      واریکوسل گاهی ارثی بوده و گاه در اثر اختلال در دریچه های وریدی است
  • تصویر کاربر كامران دوشنبه ۱۵ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 357 مشاهده پرسش
    سلام
    من ٣6 سالمه و حدودا يكسال و نيم ميشه كه درگير التهاب پروستات هستم تا الان چندين دكتر رفتم همشون خشك كننده ميدن امنيك ميدن باكلوفن ميدن با وجود مصرف تمام اينها بهتر نشدم چند وقت پيش اومدم كرج و پيش يه پزشكي رفتم سونو گرافي دادم نوار ادرار و سيستوسكوپي و اونم داروهاي مختلف داد علاوه بر داروهاي بالا پروستاتان داد دلوكسي كپ داد سلبركس داد ولي بازهم درست نشد الان هم تكرر دارم و هم درد خفيف در بيضه چپ ولي هيچوقت سوزش ادرار يا بند اومدن ادرار يا دوشاخه شدن نداشتم ولي پرتابش كم هست و بعد از سكس درد بيضه بيشتر ميشه لطفا كمك كنيد اقاي دكتر ديگه خسته شدم از اين شرايط. و جهت اطلاع بنده ايلام هستم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۵ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به اینکه داروهای متعددی گرفته اید و بهتر نشده اید شاید ایراد از عصب های لگنی باشد فلذا شاید قرص آمی تریپتلین 25 میلی برای 6 ماه ( حتما 6 ماه نه کمتر) باعث بهبودی شود
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط