اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر احسان چهارشنبه ۲۶ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 255 مشاهده پرسش
    سلام
    همسر من مبتلا به زگيل تناسلي شده،
    پزشك زنان تشخيص احتمالي داد و سپس متخصص پوست با مشاهده تشخيص زگيل تناسلي رو داد و گفت هرچه زودتر با فريز در چند مرحله برداشته شوند ! و اگر جواب نداد از ليزر استفاده شود!..
    من نگران هستم كه هيچ نمونه برداري براي تشخيص نوع اون ويروس پيشنهاد داده نشد!..
    يعني ايا نياز به تشخيص نوع ان نيست!؟ و احتمال وجود اين زگليل در داخل واژن چجوري هست..
    بهتر نيست از اول ليزر استفاده بشود؟ ليزر ايا انواع متفاوت دارد؟ متخصص پوست يا ارولوژي براي درمان بهتر است؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۶ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      در خانم ها برای نواحی بیرونی نیازی به نمونه برداری نیست ولی برای دهانه ی رحم بهتر است نمونه برداری بابت پاپ اسمیر و PCR انجام شود. به نظر من بهتر است از ابتدا لیزر شود.لیزر دی اکسید کربن برای این روش بهتر می باشد. اینکه متخصص پوست بهتر است یا ارولوژی بستگی به تجربه اون متخصص دارد من خودم در زمینه لیزر زگیل تناسلی تجربه ی زیادی دارم در صورتی که شاید خیلی از همکارانم به این میزان در این حیطه وارد نشده باشند.
  • تصویر کاربر ابوذر جمعه ۲۸ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 350 مشاهده پرسش
    سلام جناب دكتر خسته نباشيد جواني هستم ٣٢ساله و مجرد كه تازه ميخوام متاهل بشم حقيقتا نزديك به ٨سال هستش از تكرر ادرار بيش از اندازه رنج ميبرم كه روي حالت آلت من تاثير گذاشته و حتي يه بار زير نظر پزشك متخصص با سوزن بوتاكس عمل كردم كه اين تكرر بيش از اندازه و خسته كننده بهتر كنه يه كمي بعد از عمل بهتر شدم ولي تحرك آلتم مثل قبل نيست و آلتم بسيار كوچيك شده نسبت به اول و الان تحرك خاصي نداره هر چند كه تكرر ادرارم به صورت كامل برطرف نشده و هنوز دارم و اين تكرر ادرار همچنان منو رنج ميده تا جايي كه زير نظر دكتر مغز و اعصاب هم رفتم و الن داروهاي ايشون رو قريب به يكسال هستش كه استفاده مصرف و شكر خدا باز بهترم ولي هنوز اوني كه من ميخوام نيستش و تكرر ادرار ولكن نيست كه حتي رو تحرك آلتم تاثير گذاشته آقاي دكتر خيلي ميترسم نسبت به آينده و با اين درد و مريضي چيكار كنم ممنونم ميشم بهم بگيد چيكار كنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۸ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      کم شدن تحرک آلت احتمالا به دلیل درگیری فکری ناشی از تکرر ادرارتان هست. برای تکرر ادرار توصیه می کنم تست یورودینامیک انجام دهید
  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۲۷ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 252 مشاهده پرسش
    سلام دكتر من دوباره امروز صبح نعوظ بهم دست داده همون مشكل پرياپيسم لطفا كجا ميتونم شمارو ببينم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۷ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر م.حسین جمعه ۲۸ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 252 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید
    من قبلا درمورد مشکلم از شما از طریق همین رباط سوال پرسیده بودم
    درمورد زگیل تناسلی
    شما فرمودین تصویر زیاد واضح نیست و اینکه مواردی که گفتم شباهتی به زگیل تناسلی ندارند
    اما حدودا دوسه روزی میشه که احساس میکنم اون دوتا برجستگی یاهمون زگیل بزرگتر شدن مجددا عکس میفرستم لطفا راهنمایی کنین
    1_در قسمت پرینه قبلا دوتا زائده بود که در فرورین ماه فریز شده بود
    دقیقا اون برجستگی که بزرگتره در همون قسمت فریز انجام و رنگ پوست اون قسمت تیره شده بود و الان احساس میکنم یابزرگ شده ویا اینکه کنارش یکی دیگه دراومده
    2_در ناحیه مقعد هم امروز احساس کردم قرمزشده وقتی عکس گرفتم یه سری برجستگی های دیده میشه نمیدونم چیه ؟لطفا راهنمایی کنین خیلی استرس دارم
    3_درقسمت پایین لب های بزگ به سمت پرینه یک سری برجستگی هایی وجود داره مث جوش ریز یعنی ممکنه اینها هم زگیل باشن؟؟ .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۸ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      غالب این ضایعات زگیل نیستند ولی برخی مشکوک هستند که نیاز به نمونه برداری و آزمایش برای تشخیص قطعی است.
  • تصویر کاربر احمد جمعه ۲۸ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 277 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من چند وقتی هست دور ختنه گاه الت م دانه ای ورم شکل بوجود امده الان هم داره بشکل حلقه حالت دایره ای دور تا دور میخواد پیش بره زیر پوستی
    مثل کیست هست اگر بشه میتونم عکس بفرستم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۸ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظر یک ورید سطحی است که متورم شده یا حون داخلش لخته شده است ولی با لمس بهتر میشه نظر داد و تشخیص داد.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط