اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر اميد دوشنبه ۲۴ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 470 مشاهده پرسش
    با عرض سلام خدمت استاد گرامي بنده ٣٠ ساله حدود ٣روز پيش صبح التم رو تو حالت نعوذ به قصد شكستن قلنج فشار دادم و صداي شكستن اومد كه همراه با ورم الت بود سريع به پزشك مراجعه كردم و حدود ٢ساعت بعد اتفاق جراحي شدم و در شهرستان هستم و به شما دسترسي ندارم سوالم اينه ايا عوارضي داره چه پيشنهادي براي بهبود كامل دارين ممنون از راهنماييهاتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      خوشبختانه خیلی زود عمل شده اید و این عوارض را به حداقل می رساند. و معمولا با مشکلی در آینده روبرو نخواهید شد. تنها پیشنهادم برای شما ترک این عادت قلنج شکستن و استراحت دادن به آلت برای حدود ۲ تا ۳ ماه می باشد
  • تصویر کاربر رضا دوشنبه ۲۴ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 903 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر جباری
    30ساله هستم و مجرد
    بعد از عدم توانای نگهداری نعوظ ازمایش کاورنوزوگرافی دادم که نشت وریدی تشخیص داده شد
    1-ایا درمانی داره این مشکل؟
    2-جراحی embedding deep dorsal vein penileایا باعث بهبود میشه و ایران انجام میشه؟
    3-مشکل بزرگی پروستات هم دارم ایا امکان استفاده از پروتز دارم؟
    هزینه پروتز چقدر میشه؟ 4-عمل اسکلروتراپی که خارج از ایران انجام میشه تاثیری داره ؟و ایرانم انجام میشه؟ درضمن مشکل انحنای الت به سمت پایین هم دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      1-ایا درمانی داره این مشکل؟....................میشه رگ های وریدی را بست ولی میزان جواب دهی این روش ۳۰ درصد می باشد
      2-جراحی embedding deep dorsal vein penileایا باعث بهبود میشه و ایران انجام میشه؟.................بله در ایران انجام میشه
      3-مشکل بزرگی پروستات هم دارم ایا امکان استفاده از پروتز دارم؟.................پروتز مناسسب سن شما نیست گرچه امکانش وجود دارد
      هزینه پروتز چقدر میشه؟...........................هزینه خرید پروتز از حددود ۵ تا ۴۰ میلیون می باشد
      4-عمل اسکلروتراپی که خارج از ایران انجام میشه تاثیری داره ؟..............................همیشه خیر
      و ایرانم انجام میشه؟.........................من جایی را سراغ ندارم می توانید از دکتر قناعت بیمارستان امام در تهران که رادیولوژیست هستند جویا شوید
  • تصویر کاربر سهیل دوشنبه ۲۴ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 249 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر جباری. روی التم تعداد 14 لک قهوه ای رنگ یا خال مانند 3 سالی هست که بوجود اومده تا اینکه امروز به اصرار همسرم میخواهم به دکتر رجوع کنم . البته ختنه بنده در کودکی به خوبی انجام نشده وباعث ظاهر زشتی روی التم شده . ممنون میشم کمک کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      می توانید برای درمان به مطب مراجعه کنید. برخی خال هست (روی کیسه ی بیضه) و برخی به نظرم زگیل هست ضمن اینکه چسبندگی ختنه گاه با لیزر قابل درمان هست
  • تصویر کاربر مریم دوشنبه ۲۴ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 22737 مشاهده پرسش
    من حدود 20 روز پیش یک سنگ 12 میل که در داخل حالب راست گیر کرده بود و باعث هیدرونفروز شدید کلیه شده بود رو سنگ شکن کردم و 3 سنگ دیگر هم در کلیه چپ داشتم بعد از اون تب و لرز و عفونت کردم و در بیمارستان بستری شدم و بعد از ان هم انتی بیوتیک مصرف کردم و الان هم لووفلوکساسین مصرف می کنم وهمزمان با دفع این سنگ دیگر اثری هم از سه سنگ دیگر به جا نمانده و ازمایش ادرار هم عدم وجود باکتری رو نشان داد ولی الان گاه گاهی دچار سوزش ادرار می شوم خواستم علت را بدانم ایا ممکن سنگها در مثانه مانده باشند و هنگام دفع سوزش ایجاد کنند یا هنوز عفونت دارم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      سوزش علل متعددی می تواند داشته باشد: باقی ماندن بخشی از سنگ در مثانه، خراش ناشی از عبور سنگ، التهاب ناشی از عفونت...................نیاز به سونوی کنترل و آزمایش کشت و کامل ادرار یک هفته بعد از اتمام آنتی بیوتیک می باشد. آب زیاد بنوشید.
  • تصویر کاربر ورقا دوشنبه ۲۴ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 280 مشاهده پرسش
    من 2 هفته پیش که به فوتبال رفته بودم ناگهان بعد از اتمام فوتبال احساس درد شدید در ناحیه سمت چپ پایین تنه ام کردم، محل درد کامل مشخص نبود ولی حس کردم که مربوط به بیضه سمت چپم باشد. آن شب خیلی درد داشتم ولی فردای آن روز کمتر شده بود و بعد از چند روز درد آن کامل قطع شد. چند روز بعد که باز فوتبال رفتم باز دوباره همان درد، بعد از اتمام بازی به سراقم آمد و باز بعد از مدتی خوب شد. از آن پس دیگر فوتبال نرفتم اما چند شب پیش که آروم شروع به دویدن کردم باز احساس کردم درد خفیفی ایجاد می شود. در بازی فوتبال توپی به بیضه هام برخورد نکرده بود. در اینترنت علت این درد را پیدا نکردم. ممنون می شوم راهنمایی فرمایید و اینکه آیا نیاز به رفتن پیش متخصص می باشد یا خیر البته بعد از 2 هفته پیش حتی هنگامی که در راه رفتن دردی نداشتم، اما هنگامی که پای چپم کشیده می شود اندکی درد احساس می کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      علل احتمالی درد می تواند کشیدگی عضلانی یا تاندون ها باشد یا فتق یا واریکوسل. ترجیحا بهتر است توسط پزشک معاینه شوید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط