اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر حمیدرضا سه شنبه ۴ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 354 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر.
    بنده 32 سال سن دارم و متاهل هستم.چند روز پیش متوجه چند زائده کوچک روی آلتم شدم که به دکتر پوست مراجعه کردم و بعد از نمونه برداری و ارسال به آزمایشگاه مشخص شد که زگیل تناسلی تیپ 6 هست.همسرم هم بردم آزمایش پاپ اسمیر داد که البته تو آزمایش اون هیچ نوع ویروس hpv مشاهده نشد.بعد از اون زگیلها رو با روش لیزر درمانی سوزوندم.
    حال سوال بنده اینه که:
    دکتر جان من هیچ رابطه مشکوکی نداشتم و از بابت خودم و همسرم خیالم راحته،ولی در یه مکان بسیار آلوده کار میکنم و به مدت 6 ماه هم از حمام عمومی در محل کار استفاده میکردم و لباسهای زیرم رو روی چوب رختی حمام محل کارم میزاشتم و لباسهای کارم رو شرکت تحویل میگیره و همه رو با هم تو یه ماشین رخت شویی میریزه و میشوره و وقتی لباس ها رو تحویل میگیرم کامل خشک نیستن و هنوز رطوبت دارن.
    حالا آیا ممکنه با این تفاسیر من از این طریق زگیل گرفته باشم؟
    با توجه به اینکه همسرم هنوز نگرفته و تو آزمایشش چیزی نبوده،اگر همسرم واکسن گارداسیل بزنه،تاثیری در عدم انتقال ویروس به اون داره؟
    دکتر جان آیا ممکنه نتیجه آزمایش اشتباه بوده باشه و نیاز به تجدید آزمایش باشه؟
    لطفا بنده رو راهنمایی بفرمایید.
    ممنونم دکتر جان این موضوع باعث شده همسرم بسیار به من شک کنه و زندگی مشترکمون در آستانه شکست قرار بگیره.آیا راهی هست که من اثبات کنم از طریق رابطه با فرد آلوده گرفتار این ویروس نشدم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۴ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر فرید دوشنبه ۳ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 2707 مشاهده پرسش
    جناب دکتر سلام من همین الان بعد از سکسم متوجه شدم روی التم به اندازه یک نخود ورم كرده و فكر ميكنم خون جمع شده زيرش
    ميخواستم ببينم چيز خواصي هست
    نياز هست كار خواصي انجام بدم
    البته حين سكس يك جا احساس كردم بيش از حد به التم داره فشار مياد كه همون لحظه قطع كردم
    اما اينجوري شده الان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر آرمان دوشنبه ۳ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 309 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید جوانی ۱۹ساله هستم
    دوسال پیش ضربه ای به هر دو بیضه ام وارد شد چند وقت بعد سونوگرافی از بیضه ها گرفتم که طبق تشخیص دکتر مشکلی وجود نداشت چند وقت بعد دردی درود بیضه ام شروع شد و هر روز نسبت به روز قبل شدیدتر می‌شود به دکتر مراجعه کردم تشخیص داد که هر دو بیضه واریکوسل دارند ،عمل کردم بعد از عمل نیز درد وجود داشت چند بار سونوگرافی از بیضه ها گرفتم چیزی نشون نداد (موقع نشستن و فعالیت زیاد مثل ورزش کردن دردیو فشاری داخل نشیمن گاه داشتم و همچنین در هوای سرد بیضه ها جمع شده و به زیر شکمم می‌چسبندو درد در بیضه ها دارم و فشار به کلیه ها می آید )به دکتر دیگری مراجعه کردم تشخیص داد که پروستاتم ورم دارد مقداری دارو برایم تجویز کرد چند ماه به همین منوال گذشت و بهبودی حاصل نشد و تا اینکه به دکتر دیگری مراجعه کردم و با شنیدن صحبت هایم به من گفت که تنها راه درمان برقراری رابطه جنسی است ؛من در حال حاضر شرایط رابطه جنسی رو ندارم و شاید تا چند سال بعد نیز نتوانم رابطه ای برقرار کنم ،و در حال حاضر نیز همان شرایط ذکر شده را دارم و با توجه به اینکه دانشجو نیز هستم و باید بیشترین زمان رو روی صندلی بنشینم و هوا نیز در حال سر شدن است،از شما می‌خوام راهینمایی ام کنید تا از درد و رنجم کم شود و درمان شوم
    با سپاس فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر آزادمحمدی دوشنبه ۳ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 311 مشاهده پرسش
    ببخشیداینترنتم مشکل دارهالان ازدیروزمیخاستیم نزدیکی کنیم دردتوبیضه هااطراف آلت ومثانه وبعداطراف ناف حالت تهوعیکبار2ماه پیش اینجورشدم ولی اونموقع دردیک دفعه ازدورناف باحالت تهوع شروع شد توازمایش وسونو شن داشتمالان که رفتم آزمایش ازادرارم سالم بودبنظرتون این دردکه مشکوک وبعضی وقتا غیرقابل تحمله مال همون واریکوسل درجه1و2هست؟ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۳ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 239 مشاهده پرسش
    سلام
    مدتی است روی آلت نزدیک به کلاهک آن و همچنین روی کلاهک چند عدد برجستگی مثل جوش ریز ایجاد شده که کمی در حالت نزدیکی سوزش ایجاد میکند در ضمن کمی پوست بدنه آن در قسمت جوش ها پوستش خشک و گاهی پوست پوست میشود در ضمن من متاهل و هیچ رابطه مشکوکی ندارم ممنون از راهنماییتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط