اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر فرشاد جمعه ۲۷ مرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 276 مشاهده پرسش
    سلام روزتان بخير.مدت ٢ هفته است دور ختنه گاه جوش سر سفيد رنگ دارن و دانه ريز سياه كه خارش داشت ايجاد شده.دكتر پماد هيدرو كورتزيون داد كه خارش از بين رفت اما جوش هنوز هستن هنگام بر خورد با اب سفيد مي شوند نظر شما راجب اين موضوع مي خواستم بدونم چكاري كنم؟ چه چيز بپرهيزم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۷ مرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      البته اگر این جوش ها دست نحورده و پماد نزده بودند بهتر می شد قضاوت کرد ولی احتمالا محل بخیه های دوران ختنه شدن در محل ختنه گاه هست که با دلیل نامعلومی ملتهب شده است البته ممکن است بدلیل ترشحاتی که غدد این ناحیه دارند نیز باشد. فعلا ترجیحا از سکس و خودارضایی (البته اگر دارید) بپرهیزید.
  • تصویر کاربر سید جمعه ۲۷ مرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 286 مشاهده پرسش
    سلام، بنده بعلت درد بیضه سمت چپ و ادامه درد تا زیر شکم به دکتر مراجعه و بعداز انجام سونوگرافی گفته شده واریکوسل گرید 3 برای سمت چپ و گرید 1-2 برای سمت راست مشاهده شده، و حال جراح ارولوژیست برام عمل تعیین کرده، ولی وقتی روش عمل رو پرسیدم، گفت که به روش معمولی انجام میده، حالا با جستجو ومطالعه مطالب سایت شما ، تردید به انجام عمل معمولی دارم، و میخواستم بدونم هزینه عمل میکروسکوپیک چقدر میشه و اینکه بیمه تکمیلی البرز طرف قرارداتون هست یا نه. چون هزینه خیلی برام اهمیت داره، در ضمن بنده 34 سال سن دارم، متاهل و یک فرزند 6 ساله هم دارم و فعلا قصد بچه دار شدن ندارم ، ممنونم میشم اگر پاسخ بدین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۷ مرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      هر دردی الزاما منشاش واریکوسل نیست لذا ضمانتی وجود ندارد که بعد از عمل حتما دردتان بهبود یابد.
      بیمه طرف قراردادم نیستم و هزینه حدود 2 تا 2 میلیون 300 می باشد
  • تصویر کاربر مهدي جمعه ۲۷ مرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 216 مشاهده پرسش
    آقايي 40ساله هستم مدت دوماه است كه درحالت نعوض درآلتم احساس درد دارم ولي درحالت عادي دردي ندارم درد بيشتر در نزديكي سر آلت است دكتر متخصص تجويز سونوگرافي كرده كه انجام ندادم مشكوك به بيماري پيروني است درقسمت ختنه گاه احساس يك برامدگي ميكنم كه منشع درد است خواستم درمانش را بدانم و چكار بايد بكنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۷ مرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      قدم اول تشخیص هست ولی اگر پیرونی باشد درمانش شامل ویتامین E و داروی پوتابا است
  • تصویر کاربر علی جمعه ۲۷ مرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 262 مشاهده پرسش
    Z|\\|DGA|\\|! .:
    سلام
    چند روزی هست روی آلت تناسلی جوش های زیر پوستی دارم....در قسمت انتهایی آن...علتش رو میخواستم بدونم با توجه به اینکه رابطه محافظت نشده نداشتم
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۷ مرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      این جوش ها مولوسکوم هستند
  • تصویر کاربر بي پنجشنبه ۲۶ مرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 285 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشيد
    من سه ماه پيش تبخال تناسلي گرفتم وچندبار بعد اون عود كرده بعد اينكه تيغ زدم
    از همون موقع هام يه جوش زير پوستي كه تقريبا تيرس بالاي التم به وجود اومده كه خوب نشده
    ولي دوهفته پيش كه فشارش دادم دو روز كمي چرك و خون زد بيرون ولي بعد اون ديگه هيچي خارج نميشه ازش هرچي فشار ميدم و ازبين نرفته هنوز و كمي هم تيرس
    تو اين يه هفته كمي متورم تر شده و ديگه خيلي زيرپوستي نيس
    ايا اين ميتونه زيگيل تناسلي باشه؟!
    واگه نه علت اينكه خوب نميشه چيه؟
    آيا از زيگيلم چرك خارج ميشه يكم؟
    ليزر موهاي زائدم ميرم به اون ممكنه مربوط باشه؟
    خيليييييي نگرانم زيگيل گرفته باشم
    ممنون ميشم كامل جوابمو بديد عكسشو براتون ميفرستم تو اين سه ماه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۶ مرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      ايا اين ميتونه زيگيل تناسلي باشه؟!....................بعید می دونم چون زگیل خون و چرک ازش خارج نمیشه
      واگه نه علت اينكه خوب نميشه چيه؟............................معمولا عفونت ها و التهابات زمانبر هستند تا خوب شوند البته هرچی بیشتر بهش ور برید دیرتر خوب می شوند
      آيا از زيگيلم چرك خارج ميشه يكم؟................................خیر
      ليزر موهاي زائدم ميرم به اون ممكنه مربوط باشه؟.................................شاید از پزشک خودتان بایستی این سوال را بفرمائید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط