اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر ابوالفضل شنبه ۹ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 285 مشاهده پرسش
    سلام دکتر عزیز ببخشید من مدتی هستش با توجه به میل جنسی ولی متاسفانه توانایی نزدیکی ندارم و حس میکنم آلات تناسلی ام کوچک شده است.قبلا هفته ای سه بار نزدیکی داشتم ولی الان به زور یکبار
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      کم توانی جنسی علل متعددی دارد که بخشی جسمی و بخشی از آن علل فکری و روانی است.. لذا در ابتدا نیاز به معاینه و انجام تست های لازم توسط ارولوژیست هست.
      ولیکن می توانید از قرص های کمکی مثل سیدنافیل ۵۰ میلی یکساعت قبل از رابطه استفاده کنید
    2. تصویر کاربر ابوالفضل سه شنبه ۵ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش)
      دکتر عزیز ببخشید ضمن تیریک عید مبعث.پیرو سوال قبلی به استحضار می رساند از زمان مشکل جنسی زمانی که دستشویی ادرار دارم بعد از دستشویی قطره های ادرار از بدنم بدون اراده خارج میشود
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۹ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش)
      احتمالا ارتباط چندانی با قضیه جنسی شما ندارد توصیه می کنم بعد از اتمام ادرار ، استبرا کنید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر فرشته دوشنبه ۴ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 351 مشاهده پرسش
    همسر 35 ساله من 4 ماه پیش در بازی فوتبال توسط یکی از دوستان به صورت اتفاقی ضربه ای به آلت تناسلی شان میخورد که موجب درد میشود.بعد از بازی به حمام میروند و زیر آب گرم آلت خود رو میکشند چون باعث تسکین دردش میشده.خونریزی و تغییر ظاهری نمیکند.هیچگونه ترشحی هم ندارند ولی گاهی فقط دچار سوزش در نوک آلت خود میشوند ولی هنگام ادرار این سوزش نیست و این باعث ناراحتیشان هست.گاهی کم و گاهی زیاد میشود.موقع نزدیکی هم هیچ مشکلی ندارند.فقط به گفته خودشان مقداری رنگ ادرار کدر شده.به متخصص مراجعه کرده و افلوکسیسین تجویز کردن ولی هیچ بهبودی حاصل نشده. آزمایش هم دادن هیچگونه باکتری و یا عفونتی نداشتن.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      ضربه به بافت می تواند باعث التهاب و متعاقبا درد و سوزش شود که گاه مدت های خیلی زیادی طول می کشد تا بتدریج درد بهبود یابد. می توانند مدتی از ویتامین E برای ۶ ماه و قرص ضدالتهابی مثل دیکلوفناک ۵۰ میلی روزی ۳ عدد (در صورت عدم ناراحتی معده) برای یکماه استفاه کنند.
  • تصویر کاربر سیروس دوشنبه ۴ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 404 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر عزیز؛سپاس فراوان از پاسخ دهی حضرتعالی.
    بنده ۴۰ سال سن دارم و مدتی است از تکرر ادرار به خصوص در شب و روز، کاهش قطر و جریان ادرار،درد در مرکز کمر حدود مهره های l4 و l5 ، درد زیر مثانه ،تاخیر در ادرار و گاهی احتباس و.. با مراجعه به ارولوژیست و انجام آزمایش و سونوگرافی و عدم مشاهده عفونت،psa طبیعی ،پروستات طبیعی،مثانه طبیعی و عدم برگشت ادرار و کلیه های طبیعی در سونوگرافی پزشک تشخیص پروستاتیت مزمن و تجویز تاوانکس و امنیک نمود.مصرف داروها ادامه دارد اما با توجه به انتهای دوره ی دارویی(۸هفته)بهبودی حاصل نشده است.ضمنا گاهی احساس درد در پهلوها هم دارم.
    لازم به ذکر است نزدیک صبح وقتی چند ساعت خواب عمیق داشته باشم قطر ادرار نسبتا طبیعی و با فشار است،برخلاف دیگر ساعات شبانه روز..
    آقای دکتر عزیز یکی از همکاران بزرگوارتان در تهران تاکید دارند که این بیماری درمان ندارد و فرد باید با آن بسازد؛نظر حضرتعالی چیست؟ آیا درمان ندارد و تا آخر عمر با این عوارض آزار دهنده باید ساخت؟ چه باید کرد؟ضمنا فشار روانی و استرس بنده نسبتا بالاست.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      قبل از هرگونه اظهار نظری در مورد درمان ناپذیری مشکل شما به نظر من بهتر است تست یورودینامیک انجام دهید تا شرایط تان دقیق تر بررسی شود.
  • تصویر کاربر عباس یکشنبه ۳ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 284 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر. خسته نباشید. امیدوارم سال خوبی رو شروع کرده باشید. جناب دکتر یک سوالی داشتم.
    متوجه یک ضایعه رو قسمت تقریبا داخلی مقعد ام شدم. یعنی در حالت عادی معلوم نیست و باید پوست 2 طرف رو بکشم که قسمت های داخلی تر معلوم بشه تا ضایعه رو بشه دید.این ضایعه کاملا نرمه و حس نمیشه تقریبا . من رابطه جنسی مقعدی نداشتم و یا همجنسگرا هم نیستم. ولی چون یک زگیل تناسلی در ناحیه الت داشم نگرانم کرده که شاید دستم بهش خوره و بعد به ناحیه مقعد خورده و اینجا هم انتشار پیدا کرده. ایا از این راه اصلا منتقل میشه ؟ یعنی بعد از تماس دستبه زگیل به ناحیه مقعد دست برخورد کنه یا بر اثر خارش خارونده بشه و زگیل پخش شه ؟ البته بعد از اینکه 1 سال پیش با پدوفیلین روی الت رو درمان کردم دیگه در نیومده. شاید فقط پایه زگیل مونده یا جای زگیله . ولی مثل قبل نیست 80%.. جناب دکتر عکس این ضایعه مقعد رو براتون ارسال میکنم. پیشاپیش پوزش بابت عکس. ممنون برای راهنمایی هاتون.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      به نظر من زگیل نیست. نگران نباشید
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۴ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 265 مشاهده پرسش
    سلام دکتر جان. من 45 سال دارم و دیابت نوع دو را هم دارم ولی کنترل شده است. چند سالی است حس میکنم میل جنسیم خیلی کم شده.. و به توصیه پزشک دیابتم قرص سیالس 5 میلی استفاده میکنم روزی یک عدد و تا موقعی که مصرف میکنم خوب جواب میده و رابطه جنسی خوبی میتونم داشته باشم ولی آگه یه روز فراموش کنم نمیتونم نعوظ داشته باشم. سوالم از شما این است که بهترین توصیه برای من چی است آیا توصیه ایمپلنت و یا روشهایی بهتری است که برای من مناسب باشه. ممنون میشم راهنمایی کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      همین روش یعنی مصرف سیالیس ۵ میلی روزانه بهترین درمان ممکن برای شماست و توصیه می کنم همین ورش را ادامه دهید.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۷ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط