اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر mr.gol یکشنبه ۱۰ فروردین ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 341 مشاهده پرسش
    سلام دکتر.ببخشید من یکی از دوستانم به تازگی فهمیده ک واریکوسل داره.بعد بچه های کلاس اونو مسخره میکردن ک تو همش خودارزایی میکردی.از اونجاییم ک من پسره رو خیلی درست نمیشناسم و داخل اینترنت راجب این چیزی نتوسنتم پیدا کنم.میخاستم بدونم که آیا خودارزایی موجب واریکوسل هست یا خیر؟؟
    خیلی ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۰ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      خیر

  • تصویر کاربر زهرا سه شنبه ۱۲ فروردین ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 457 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    من تحت درمان زگیل تناسلی بودم.2بار فریز انجام دادم در طول مدت 2 هفته.یعنی هفته ای یک بار.اما به دلیل شیوع کرونا مطب بسته شده و وقفه افتاده در صورتی که باید باز هم انجام میدادم
    میخواستم بدونم این وقفه باعث میشه که این 2بار فریز کردن هیچ تاثیری نداشته باشه ؟ چون خودم متوجه شدم که همچنان این زگیل تناسلی هست و از بین نرفته
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۰ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      اگر کامل از بین نرفته وقفه میتونه باعث رشد مجدد بشه. اگر تهران هستید و تمایل داشتید می توانید بیایید مطب لیزر کنید. لیزر در یک جلسه ضایعات را در همان لحظه از بین می برد

    2. تصویر کاربر زهرا دوشنبه ۱۱ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)
      سلام،خیلی ممنون از پاسخدهیتون
      متاسفانه تهران نیستم.و بخاطر قرنطینه نمیتونم بیام
      به نظر شما هزینه ی لیزر برای از بین بردن زگیل تناسلی چقدره؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۲ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام به تعداد و سایز و محل زگیل ها بستگی دارد لذا هزینه لیزر بعد از معاینه و بررسی کامل مشخص می شود.

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر B یکشنبه ۱۰ فروردین ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 310 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر وقت بخیر جسارتا جناب دکتر این بدنه آلت تناسلی بنده ورم کرده شدیدا بخاطر بزرگ کردن بدنش داشتم ورزشش میدادم‌ که دیدم خیلی ورم‌کرده چاره چیه و چیکار کنم؟؟ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۰ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      کاریش نداشته باش بهش استراحت بده و فعالیت جنسی و مالش نداشته باش. معمولا بتدریج بهبود می یابد

    2. تصویر کاربر B یکشنبه ۱۰ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)
      ممنون جناب دکتر عذر میخوام تو وضعیت کرونا نمیشه رفت بیمارستان اگه میفرمایید ویزیت هم میگیرم ازتون موردی نداره ولی خانمم نگرانه رفتیم اورژانس گفت احتمالا شکسته ولی من درد ندارم زیاد و اینکه خون مردمی هم ندارم با اجازتون عکسشو میفرستم ببینید از نگرانی در بیایم ممنونم واقعا ازتون
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۰ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      در شکستگی حتما کبودی و خونمردگی ایجاد میشه و آلت بدشکل میشه در این عکس ها به نظر نمیاد شکسته باشه با اینحال اگر نگران هستید میشه سونوگرافی رنگی از آلت انجام داد

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر عاطفه یکشنبه ۱۰ فروردین ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 450 مشاهده پرسش
    سلام.2 سال از بیماری hpv و 1 سال از درمان من و بهبود کامل و قطع درمانم میگذره.1 سال هست هیچ علائمی ندارم از زگیل تناسلی خداروشکر و توسط خودتون دو مرحله لیزر انجام دادم.آیا با خوجه به اینکه 1 سال هیچ علائمی نداشتم میتونم تماس جنسی داشته باشم؟و مطمئن باشم که پارتنرم دچار این ویروس نمیشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۰ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      نمیشه قطعا گفت ولی احتمال دفع ویروس خیلی زیاد هست

    2. تصویر کاربر عاطفه یکشنبه ۱۰ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)
      تشکر از پاسختون
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۰ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلامت باشید

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر زهراسعیدی یکشنبه ۱۰ فروردین ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 473 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من 26سالمه وهمسرم هم همینطور واریکوسل داشتن حدود 7ماه عمل کردن ولی هنوز تعدادحرکت اسپرماش یکم ضعیفه خواستم بدونم چه دارویی کمک میکنه سرعتش بیشتر بشه واینکه از روش iuiبهتره یاivfکه زودتر بچه داربشیم استفاده کنیم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۰ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      سلن پلاس روزی یک عدد و ال کارنتین 500 روزی یک عدد میتونید استفاده کنید. برای زودتر نتیجه گرفتن هم میشه IUI یا IVF کرد.

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲۱ خرداد ۵ تعداد بازدید: 719 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط