اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مرتضی پنجشنبه ۱۲ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 282 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید اقای دکتر من 18 سالمه و بیضه چپم از راست کوچکتره...خیلی از سایتا هم دیدم جوونا تو سن و سال خودم همین مشکلو دارن...حالا نگران شدم و نمیدونم ایا این مشکل و بیماریه یا نه؟ ممنون میشم راهنماییم کنین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۲ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      اگر هر دو بيضه سايز نرمالي داشته باشند كمي اختلاف سايز امري شايع و طبيعي است و جاي نگراني ندارد و براي اطمينان مي توانيد سونوگرافي از بيضه ها انجام دهيد.
  • تصویر کاربر سامان جمعه ۱۳ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 406 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید خدمت اقای دکتر جباری.ببخشید اقای دکتر بنده حدود 18 سال سن دارم و در حدود چهارسال پیش گرفتار خود ارضایی شدم اما پس از اطلاع از ماهیت این عمل و عوارض ان ،ان را کنار گذاشتم . وتا حدود 5 ماه پیش دیگه تقریبا انجام ندادم.و در طی این سه سال و خورده ای شاید سه دفعه هم دیگه این کار رو نکردم.اما متاسفانه از 5 ماه پیش دوباره گرفتار این کار شدم.و البته هر روز نبود و گاهی فاصله یک دفعه تا دفعه بعدی که این کار رو میکردم گاهی 10 روز یا 15 روز بود و گاهی هم دو روز یا سه روز.اما متاسفانه بیشتر وقتایی که این کارو میکردم تو یک روز دو دفعه و گاهی اوقات سه دفعه با فاصله دو الی سه ساعت انجام میدم.تا همین چند روز پیش که در روزی که سه بار این کارو کردم و بار سوم دیگه مایع منی ام قدرت جهش نداشت و فقط احساس کردم که وقتی تحریک شدم،منی از سر جایش حرکت کرد که بیرون بیاید اما در طول مسیر و به علت ناتوانی در جهش به بیرون، ایستاد و بیرون نیامد.دیگه من تصمیم گرفتم این کارو بزارم کنار اما بعد از دوسه روز که گفتم نکنه مشکلی پیش اومده که اوندفعه در عین حرکت کردن منی از جایش برای خروج الت ،اما در طول مسیر ایستاد و بیرون نیامد.لذا برای اطمینان از عدم مشکل یکبار دیگه خودارضایی کردم و دیدم با جهش بیرون اومد و مطمئن شدم مشکلی نیست.اما دیگه تصمیم گرفتم استمنا نکنم.اما اقای دکتر یکی دو روز بعد گاهی اوقات احساس دردی رو در زیر شکم و گاهی پهلوی راست و گاهی پهلوی چپ و بالای باسن وگاهی در داخل الت و مثانه یا شاید پروستات (نمیدونم دقیق) احساس میکنم.اقای دکتر نگران شدم که نکنه مشکل بدی پیدا کردم .چون تو اینترنت میگن از ضررات استمنا،سرطان پرستات و...است. و همچنین من وقتی خود ارضایی میکردم معمولا شب بود و دیگه ادرار نمیکردم و به همان صورت اغشتگی آلت به منی ،میخوابیدم تا فردا که به حمام برم.و تو اینترنت خوندم اگه کسی بعد استمنا ادرار نکنه ،چون مقداری از منی در مجرای ادرار باقی است ،پس از مدتی از تکرار این مساله ،باعث ابتلای شخص به عفونت میشود.اقای دکتر ببخشید طولانی شد حرف هام.شرمنده.خواهش میکنم تو رو خدا جوابمو بدید .خیلی نگرانم. بفرمایید:1. این درد هایی رو که گاهی احساس میکنم ربط به سرطان پروستات و بیضه و... داره.اخه من چهار سال پیش هم حدود چند ماه خود ارضایی میکردم و بعد قطعش کردم.2.ایا ممکن است این دردها دلیل بر ایجاد شدن عفوت باشند .به خاطر باقی ماندن منی در مجرای ادرار برای مدتی(از شب تا صبح) یا کلا انجام دادن خود ارضایی باعث این عفونت بشه؟ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۳ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      اين علايم هيچكدام دال بر سرطان و عفونت نيست و جاي نگراني ندارد فقط توصيه مي كنم كه ترك خودارضايي را تداوم ببخشيد.
  • تصویر کاربر مهتاب پنجشنبه ۱۲ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 430 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر.خسته نباشین.من خانم 25 ساله هستم.داخل قسمت تناسلی بالای کلیتوریس یک ضایعه گوشتی صورتی رنگ پیدا کردم.کتار لب های کوچک هم به سمت داخل ضایعه های سفید رنگ بصورت خطی دارم.میخواستم ببینم ایا مبتلا به زگیل تناسلی هستم؟برای تشخیص باید به دکتر زنان مراجعه کنم یا ارولوژیست؟ضمن اینکه سوزش و خارش هم اصلا ندارم.ایا امکان ارسال عکس وجود داره برای اینکه تشخیص بدین؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۲ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      اون ضايعه ي بزرگ به احتمال زياد زگيل هست ولي ضايعات سفيد كوچك بافت طبيعي است. ابتدا به متخصص زنان مراجعه كنيد.
  • تصویر کاربر مسلم پنجشنبه ۱۲ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 260 مشاهده پرسش
    من دوساله ازدواج کردم بچه دارنمیشیم خانمم رودکتر زنان بردم گفت مشکلی نداره مشکل از منه ازمایش دادم گفتن باید بری پیش متخصص مجاری ادراری
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۲ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      تعداد و حركت اسپرم ها غير طبيعي است و توصيه مي كنم هم آزمايش اسپرم را تكرار كنيد و هم از بيضه ها سونوگرافي انجام دهيد و سپس توسط متخصص ارولوژي معاينه شويد
  • تصویر کاربر مهرانه پنجشنبه ۱۲ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 1290 مشاهده پرسش
    اعظمی: پسرم 20ماهشه,به علت پری بر بودن هنوز ختنه نشده,در حال حاضر بین ناحیه ختنه گاه و کلاهک الت ترشحات سفیدی وجود دارد ,برای برطرف کردن این ترشحات داروی خاصی وجود دارد؟ایا این ترشحات عفونته؟به پزشک مراجعه کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۲ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      اين ترشحات طبيعي بوده و عفونت نيستند مگر آنكه با درد و تورم همراه شوند. اين ترشحات بعد ها برطرف خواهد شد.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۸ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط