اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر جواد دوشنبه ۹ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 277 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر
    من یک هفته قبل بیضه سمت چپم درد گرفت که این درد تا سمت چپ ناحیه پایین شکم هم کشیده میشد . یک روز درمیان درد میگیره . در زمانی که درد نداشت به پزشک متخصص مراجعه کردم و بیضه هارو معاینه کرد و ازمایش ادرار و سونوگرافی کلیه ها و مثانه رو نوشت و ازمایش ادرار خوب بود و سونوگرافی هم همه چی طبیعی بود . چه احتمالی برای درد بیضه وجود داره؟ بیضه سمت چپ مثل وزنه درد میگیره . ادرار و مایع منی بدون رنگ خون و سوزش است . اندازه بیضه ها طبیعی است اما در بیضه چپ خودم حس کردم که لوله ها و قسمت ها و رگ های متورم اضافه به اندازه 1 سانتیمتر پدید امده اند . لطفا راهنمایی کنید . متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۹ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      علل زیادی ممکن است داشته باشد بیشترین موردی که می تواند به عنوان منشا درد مطرح باشد عبارتند از واریکوسل، فتق, عفونت, دردهای با منشا کمر که به بیضه می زند
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۹ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 577 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر ، بنده چند ماه قبل بعد از نعوذ و به تدریج سمت ناحیه ی چپ الت تناسلی ، که گاهی اوقات وقتی الت در لباس به سمتی متمایل میشه در حالت غیر نعوذ ، سوزش مختصری ایجاد میکنه ، در ظاهر هم به نظر بریدگی ایجاد شده اندازه ی یک برنج ، و مثل یک خط امتداد پیدا کرده روی الت و ان خط هم سطحی هست ظاهرا ، میخواستم بپرسم در اینده این موضوع مشکل ایجاد نمیکنه و عمیق نمیشه این بریدگی ؟ ، که عرض کردم ظاهرا سطحی هست ، درمان خاصی را باید انجام بدم ؟ یا نیازی به درمان نیست ؟ ، عکس رو هم فرستادم که تا حدودی در عکس مشخص هست که قسمت چپ الت تناسلی هست که عرض کردم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۹ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      میخواستم بپرسم در اینده این موضوع مشکل ایجاد نمیکنه و عمیق نمیشه این بریدگی ؟.....................................اگر سطحی است و محدود به لایه های سطحی پوست می باشد جای نگرانی نیست.
      درمان خاصی را باید انجام بدم ؟ یا نیازی به درمان نیست ؟ ...........................نیازی به درمان خاصی نیست ولی ترجیحا بهتر است حضورا هم توسط پزشک معاینه شوید
  • تصویر کاربر بهراد یکشنبه ۸ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 295 مشاهده پرسش
    بعد از عمل ختنه ، اسکاری بخاطر بخیه ها در گردنه آلت بوجود آمده بود اما الان چند ماهی است که کمی این اسکارها ورم کرده اند آیا دلیل این میتواند زگیل تناسلی باشد و اگر هست چطور میتوان آنها را زدود
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۸ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم ولی اگر قبلا در خط ختنه بوده اند و الان فقط متورم شده اند بعید می دانم زگیل باشد با اینحال می توانید عکس واضح بفرستید
  • تصویر کاربر مهران دوشنبه ۹ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 264 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر احوال شما.
    آقای دکتر پارسال کجی التم که رو به پایین بود رو جراحی کردم کاملا خوب شد ولی امسال هنگام نعوذ شبانه یه خرده کجی برگشت. با توجه به عکس ایا مشکلی برای ایندم پیش میاد تو رابطه جنسی؟ ولی این که از این بیشتر هم کجی برمیگرده؟ چه کارهای بکنم بهتر بشه بنظرتون؟
    بی نهایت سپاسگذام
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۸ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      کمی برگشت طبیعی است. اینحالت مشکلی در رابطه ی جنسی در آینده برایتان ایجاد نخواهد کردو بعید می دانم بیشتر شود
    2. تصویر کاربر مهران یکشنبه ۸ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      بسیار سپاسگذارم لطف کردین ..خدا خیرتون بده
      اقای دکتر بنظرتون از چه قرصی استفاده کنم تا این کجی خفیف هم برطرف بشه ؟ امکانش هست با قرص برطرف بشه؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۹ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      با قرص قابل برطرف شدن نیست.
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر یوسف یکشنبه ۸ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 244 مشاهده پرسش
    Yousef Taghinia: بنده 32 سالمه و حدود 10 سال هست که ازدواج کردم. تا حدود 5 ماه پیش مشکلی برای رابطه جنسی نداشتم. فقط در سکس طولانی به ندرت آلتم شل میشد که بعد از چند دقیقه استراحت خوب میشد. اما از پنج ماه پیش به اینطرف مشکل سفت شدن آلت دارم. من کلا سه لار قرص سیدنافیلد خوردم که این مشکل منو تا حدودی حل کرد. حتی سفت شدن آلت هنگام بیدار شدن هم مثل قبل نیست. من چجوری میتونم این مشکلو حل کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۸ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      اگر بیماری خاصی ندارید و دارویی بصورت دائمی استفاده نمی کنید توصیه می کنم وزش کنید و از غذاهای سلام و میوه جات و سبزیجات استفاده کنید و از استرس زیاد و فشار کاری زیاد پرهیز کنید شاد باشید و ارتباطات عاطفی با همسرتان را بیشتر کنید و در حد ممکن زمان بیشتری را با همسر و خانواده باشید. و از بیان کلمات محبت آمیز و همچنین مهیج جنسی با همسرتان دریغ نکنید.. در آخر انجام ازمایشی در این خصوص برای چکاپ را نیز توصیه می کنم.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۸ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط