اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۶ بهمن ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 1494 مشاهده پرسش
    با سلام
    به رسم ادب بر خود واجب میدانم از جنابعالی نسبت به پاسخ به سوالات مردم و وقتی که میگذارید کمال تشکر رو داشته باشم، خوشحالم که متخصصین فهیمی مثل شما در مملکتمون داریم، اما قبلا از شما سوالی پرسیده بودم فرمودید که سوال گنگ است، دقیقا سوال بنده این بود که آیا اگر کسی کیست کنار پروستات داشته باشه که دارای یک سپتا باشه میشه با تخلیه آب کیست اون رو درمان کرد؟ چون به من گفته بودند که اگر آب کیست تخلیه بشه اینجور از کیستهای کنار پروستات جوری هستند که دوباره ظرف 24 ساعت پر از آب میشه و تخلیه آب کیست فایده ای نداره، از طرفی گفتند بهتره عمل پروستات نداشته باشی که در سن جوانی تأثیر منفی در بارداری داره، پس نتیجتا بنده به خاطر وجود اون کیست هم ادرارم کامل تخلیه نمیشه و هم اینکه اسپرم از لوله های اسپرم بر وقتی به غده کنار پروستات میرسه به خاطر تنگی مجرا درست وارد منی نمیشه و نتیجه آزمایشات اسپرم من خیلی ضعیف و حجم اون کمه. لطفا بفرمایید چه طور میشه از شر این کیست نجات پیدا کنم؟ آیا با تخلیه آب کیست میشه از دستش راحت بشم؟با کمال تشکر و احترام. دعا گوی شما هستم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۶ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      من هم با نظر همكارم موافقم درمان كيست در افراد جوان بدليل تاثير سوئي كه روي باروري دارد توصيه نمي شود و تخليه محتويات ان بدون برداشتن ان با پرشدن مجددش همراه هست اگر در ادرار كردن مشكلي نداريد ترجيحا بهتر است هيچكاه درمانش نكنيد
  • تصویر کاربر بهزاد چهارشنبه ۶ بهمن ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 364 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت دکتر جباری چه عواملی باعث پایین امدن پی اس ای می شود ودر ضمن چربی خون روی پی اس ای تاثیر دارد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۶ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      چربي خون روي PSA تاثيري ندارد PSA يك علامت است نه يك بيماري لذا صرف پايين آوردن PSA ملاك نيست. بالا بودن PSA علل متعددي دارد كه مهم ترين و نگران كننده ترين آن سرطان پروستات است و هنر ارولوژيست آنست كه اين موضوع را از ديگر علل بالا رفتن PSA كه غالبا مهم نيستند افتراق دهد.
  • تصویر کاربر بی سه شنبه ۵ بهمن ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 398 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام
    اینجانب دانشجوی کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی دانشگاه تهران میباشم و برای پایان نامه قصد دارم ترجمه و روانسنجی پرسشنامه اختصاصی کیفیت زندگی سرطان پروستات را انجام دهم. لذا از آنجاییکه پیدا کردن اینگونه بیماران کار مشکلی است از جنابعالی تقاضامندم مساعدت نمایید تا بنده در مطب جنابعالی بین بیمارانی که در صف انتظار میباشند و دارای مشکل سرطان پروستات هستند این پرسشنامه را توزیع نمایم. همچنین بعد از تکمیل مقاله ی طرح مورد نظر باعث افتخار فراوان ما خواهد بود که جنابعالی به عنوان همکار طرح جزو نویسندگان مقاله قرار بگیرید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۵ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      انجام اين كار در مطب ها به دليل اينكه تعداد اين دسته بيماران در مطب ها زياد نيستند با مشكل تعداد بيمار مواجه خواهيد شد توصيه مي كنم در درمانگاه هاي بيمارستان هاي دولتي كه يوروانكولوژي دارند اين وقت را بگذاريد مثل درمانگاه بيمارستان امام
  • تصویر کاربر سپيده سه شنبه ۵ بهمن ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 344 مشاهده پرسش
    سلام اقاي دكتر خسته نباشيد،٢٢ سالمه پارسال متوجه اين بيماري شدم پنج بار ليزر كردم وقتي نتيجه نداد و هربار ديدم عود ميكنه واكسن گارداسيل زدم و توي اين دوره خداروشكر هيچ مشكلي نبود و مجددا زگيل جديدي درنيومد،ولي الان كه نوبت واكسن سومم هست دوباره يكي دراومده همون جايي كه قبلا دراومده بود،خيلي اعصابم بهم ريخت يكساله كه درگيرشم با اينهمه درمان ليزر و واكسن بازم دراومد،من بايد چيكار كنم اقاي دكتر؟ قرص تقويتي هم خوردم اين مدت،لطفا كمكم كنيد من چه كار ديگه اي ازم برمياد واقعا خسته شدم هم خيلي هزينه كردم براي درمان هم واقعا اذيت ميشم از لحاظ روحي و جسمي
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۵ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه هایی که برای کنترل زگیل تناسلی و کاهش میزان عود و در بعضا ریشه کنی آن می شود:
      • عدم اصلاح موهای ناحیه تناسلی با تیغ وترجیحا استفاده از ماشین های اصلاح سر با شماره نه چندان پائین
      • نخاراندن ناحیه تناسلی
      • عدم خشک کردن ناحیه تناسلی با حوله بصورت مالشی
      • عدم استفاده از لیف در ناحیه تناسلی
      • کم کردن دفعات نزدیکی در صورت ابتلای همزمان شریک جنسی
      • قطع رابطه جنسی غیر ایمن
      • استفاده از کاندوم
      • چکاپ دوره ای توسط خود فرد و نیز پزشک با درشت نمایی مناسب
      • درمان سریع هر ضایعه جدید ترجیحا با روش های سریع الاثرتر مثل لیزر
      • تقویت سیستم ایمنی از طریق:
      o عدم استفاده از دخانیات و الکل
      o استفاده از سبزیجات و میوه جات تازه بویژه سیر تازه
      o استفاده از مکمل ها و آنتی اکسیدان ها
      o ورزش
  • تصویر کاربر فافا سه شنبه ۵ بهمن ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 374 مشاهده پرسش
    با سلام
    خانم 37 ساله ای هستم
    حدود ده روزی درد در ناحیه پهلو سمت چپ داشتم. بعد از آن امروز پس از حدود 6 ساعت نگهداری ادرار، دچار سوزش شدید در مجاری ادراری شدم و در انتهای ادرار خون کم رنگی می بینم. لطفا راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۵ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      علايم بيشتر به عفونت ادراري و در درجه دوم به سنگ كليه شبيه هست لذا توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۹ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط