اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر پدرام دوشنبه ۳ آبان ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 337 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من چند روزی هست از درون الت احساس خارش میکنم و موقع ادرار هم کمی سوزش دارم و مقدار خیلی کمی هم گاهی اوقات مایعی مثل چرک خارج میشود ممنون میشم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر جواد دوشنبه ۳ آبان ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 385 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر ، آقای دکتر من 19 سالمه ، در گذشته خودارضایی انجام میدادم خیلی هم اینکارو میکردم ، حدود یک سالی میشه کنار گذاشتم ، اما الان حدود 3 تا 4 ماهی میشه که زیر کیسه بیضه تا مقعد فکر کنم پروستات باشه اونجا ، درد دارم این درد همیشگی نیست شاید روزی یکی دوبار درد بگیره ، درد زمانی که دوچرخه سوار میشم یا زیاد رو صندلی بشینم اذیتم میکنه ، جدیدا هم مشکلی در کلیه سمت راستم بوجود اومد ، از حلب کلیه ، مجراش تنگ شده بود ، گاهیی اوقات هم ی دردی از کلیه دارم ، درد اذیت کننده نیست شاید ی روز درد بگیره ی روز هم درد نگیره ، اگه درد بگیره هم در حد چند سانیه ی دردی ملایم میگیره ، در ادرار هم جدیدا احساس میکنم تکرر ادرارم بیشتر شده ،الان حدود ی هفتس که ادرارم به رنگ سفید بوده مایل به زرد ،اما قبلا کملا زرد بوده ، گاهی اوقات هم ی سوزش میگیره موقع ادرار اما همیشه سوزش نمیگیره ، آقای دکتر ممکنه خود ارضایی به درد پروستات مربوط باشه؟ ممکنه خودای نکرده سرطان پروستات باشه؟ و اینکه آیا درد پروستات به کلیه هام مربوط میشه؟
    غیر از علایم هایی که گفتم علایم دیگه ای نداشتم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      آقای دکتر ممکنه خود ارضایی به درد پروستات مربوط باشه؟ ..............................خیر
      ممکنه خودای نکرده سرطان پروستات باشه؟..................................خیر
      و اینکه آیا درد پروستات به کلیه هام مربوط میشه؟....................................خیر
  • تصویر کاربر مجتبی سه شنبه ۴ آبان ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 347 مشاهده پرسش
    من حدودا 8 ماه درگیر درد بیضه سمت چپ هستم دقیقا درد رو نمیدونم از بیضه هست یا ایپیدیم چون ایپیدم چپ رو فشار میدم درد میگیره بیضه رو هم فشار میدم درد میگیره مشکل من از جایی شروع شد خودارضایی داشتم و موقع انزال دست کشیدم از اینکار بعد مدتی دیدم ایپیدیم چپ ورم کرده سریع خودمو به انزال رسوندم و ورمش خوابید بعد دکتر مراجعه کردم برام سونوگرافی نوشت ازمایش سونوگرافی واریکوسل دو طرفه نوشته بود که ضمینه کردم واستون حدودا 4 بار به دکتر مراجعه کردم فقط واسم ناپروکسن 250 نوشت هر بار ولی درمان نشدم لطفا دکتر بهم کمک کنین متاسفانه در شهری هستم که همین یک دکتر هست و درد منو درمان نمیکنن درد ایپیدیمم همیشگی نیست گاهی وقتا دردش شروع میشه خیلیم درد داره امروزم دکتر مراجعه کردم فقط واسم قرص ناپروکسن نوشت ممنون میشم کمکم کنین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم. ولی سونوگرافی مطرح کننده ی بیماری خاصی نیست و علت درد هم واریکوسل ذکر شده در سونوگرافی نمی باشد
    2. تصویر کاربر مجتبی دوشنبه ۳ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      ممنون ببخشید قرص هایی که بهم دادن برای درد ناپروکسن 500 و سیرنتین 100 داده بعد یک بسته مصرف معدم خیلی میسوزه درد داره یبارم تو اب دهنم خون دیدم باید چیکار کنم؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۴ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر علیرضا دوشنبه ۳ آبان ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 468 مشاهده پرسش
    سلام .من 48 ساله متاهل کارمند پتروشیمی.به مدت یک سال هستش که در تست های دوره ای آ زمایش ادار پروتئین دفع میکنم میزان دفع حد اکثر + 2ثبت میشه اقدام خاصی صورت نگرفته.لطفا راهنمایی کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      حتما با متخصص نفرولوژیست مشورت کنید
  • تصویر کاربر عزیز دوشنبه ۳ آبان ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 1207 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    حدود 5 سال است تکرر ادرار به همراه سوزش دارم با مراجعه به دکتر اورلوژی و عکس هیچگونه عارضه ای مشاهده نشد داروها اثر چندانی نداشت و شاید اصلا اثر نکرد اسم دارو ها یادم نیست ولی یکی از آنها رنگ ادرار را قرمز میکرد با مراجعه به عطاری و استفاده از یک داروی گیاهی ترکیبی تقریبا سوزش 80 درصد از بین رفته ولی تکرر ادرار و چکیدن ادرار بعد از بیرون آمدن از دستشویی روی شورت همچنان ادامه دارد بعضی وقتها یعنی دو ماه یکبار درد مهلکی فریادم را در می آورد مثل اینکه یکباره سوزنی را در مثانه ام فرو میکنند فقط یکی دوبار چند ثانیه میگیرد و ول میکند ولی مشکل اصلی من از دو سال پیش شروع شده آن هم عدم نعوظ آلت تناسلی است که با مراجعه مجدد به دکتر قرص تادالافیل تجویز شد که اثر خوبی دارد یعنی در ماه دو قرص 20 میلی برایم کافیست که آلتم حالت نعوظ داشته باشد ولی عوارض شدید و ترسناکی مثل سردد شدید و درد قلبی در اواخر مرا ترسانده و به فکر راه چاره هستم
    دو سال پیش طی یک درگیری با همسرم با عدم تمکین و بی توجهی همسرم روبرو شدم که عدم نعوظ از آن زمان شروع شده ولی نمیدانم که به آن موضوع ربط دارد یا به تکرر ادرارم آدم احساساتی و زود رنجی هستم و مهربان و زود هم عصبانی میشوم احساس سوزش در ادرار هنوز 20 درصدی وجود دارد و تکرر ادرار هر دو ساعت یکبار در مواقع اضطراب هر نیم ساعت یکبار با آقای دکتر حسین کرمی اولوژیست تماس ایمیلی گرفتم ایشان گفتند باید نوار مثانه گرفته شود ولی برایم آمدن به تهران از تبریز اصلا میسر نیست آقای دکتر جباری لطفا اگه ممکنه برای مشکل من راه حلی پیدا کنید ممنون از این بخش پرسش و پاسخی که قرار دادین التماس دعا منتظر راهنمایی و درمان مشکلم هستم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      در همان تبریز ارولوژیست های برجسته زیاد هستند و نوار مثانه را در همان تبریز بگیرید البته به نظر من شما نیاز به روانپزشک هم دارید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۳۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط