اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر علیرضا.م شنبه ۱۰ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 274 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید..ببخشید پوست بدن من سفیده ولی چند وقته که آلت تناسلیم و بیضم خیلی تیره شدن..راه حلی برای روشن شدن پوست وجود داره یا خیر ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۰ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      به متخصص پوست مراجعه کنید
  • تصویر کاربر کورش شنبه ۱۰ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 294 مشاهده پرسش
    آیا می توان افت جنسی ناشی از بیماری دیابت را رفع کرد. در صورت امکان دارو را معرفی فرمایید. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۰ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 343 مشاهده پرسش
    حدود 4 سال پیش به طور خیلی ناگهانی دچار تکرر ادرار شدم و به پزشک مراجعه کردم. در مرحله اول سونوگرافی مثانه و پروستات بعلاوه آزمایش خون و ادرار و PSA داده شد. سونوگرافی طبیعی، ابعاد پروستات حدود 30cc و رزیدیو منفی و PSA حدود 4.5 و ratio حدود 10% و مختصری wbcو کشت ادرار منفی بود. دو هفته سیپرو مصرف کرده و مجددا تست PSA داده و تغییری مشاهده نشد. آزمایش های 3 مرحله ادار همراه با ماساژ پروستات و آزمایشات mycoplasma, Ureaplasma منفی بود. مجددا با آنتی بیوتیک دیگر (نامش خاطرم نیست ) ادامه درمان داده شده تغییری در نتایج PSA , ratio مشاهده نشد. سونوگرافی ترانس رکتال انجام شده مختصری التهاب مشاهده شدو پیشنهاد بیوبسی داده شده که نمونه 12 تایی انجام گرفته همه intact بود. بعد از 6 ماه مجددا آزمایش PSA انجام شد که مثل قبل حدود 4.5 بود با ratio 9%. آز آنجا که دکتر معالج تصمیم به بیوبسی مجدد داشت، درمان را در آن مقطع متوقف کردم!
    در تابستان گذشته جهت باروری همسرم به مرکزی جهت IVF مراجعه کرده که در آزمایش اسپرم مقدار WBC حدود 5 میلیون بود که با مصرف 4 هفته ای آنتی بیوتیک ، شل کننده وویتامین E به 3 میلیون کاهش پیدا کرد. مقدار اسپرم و حجم و سلامت آنها کفایت لازم را داشت.
    سال گذشته مجددا آزمایشات PSA را تکرار کردم که نتایج به شرح ذیل می باشد
    2/94 PSA 6.5 ratio 7.8%
    3/94 PSA 6.75 ratio 7% (بعد از مصرف آنتی بیوتیک Co-trimoxazole برای 1 ماه)
    12/94 PSA 7.6 ratio 9%
    2/95 PSA 6.1 ratio 11% بعد ازمصرف آنتی بیوتیک Co-trimoxazole برای 1 ماه
    Blood trace in Urine, bacteria few in microscopy analysis but culture negative
    پزشک معالج در خواست بیوپسی رکتال داده است.

    - سن 49 سال
    - دارای فرزند 14 ساله
    - واریکسل مختصر در سمت چپ از دوران جوانی و بدون درد
    - دبی ادرار مناسب و شروع با کمی تاخیر
    - بعضا هنگام انزال سوزش وجود دارد
    -بعضا بعد از ادرار سر آلت مختصری سوزش دارد
    - خانواده پدری بزرگی خوش خیم پروستات داشته (پدر 84 سال)
    سپاسگزار خواهم شد اگر نظر تخصصیتان را بدانم و آیا انجام بیوپسی دوم ضرورت دارد یا نه. لطفا راهنمایی نمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۰ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      به نظر من هم بهتر است بیوپسی انجام شود
    2. تصویر کاربر علی شنبه ۱۰ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      با سپاس از پاسختان
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      موفق باشید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مرتضی شنبه ۱۰ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 666 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر محترم
    حدود دو هفته دردی در بیضه سمت چپم احساس کردم که بعد از 5 روز به دکتر عمومی مراجعه کردم و تشخیص دکتر بیماری اپیدیدمیت بود علائم بیماری من درد بیضه چپ هس که البته خود بیضه دردنداره پشت بیضه یک زائده هس که موقع لمسش در تمام محتویات کیسه و همزمان در مثانه خودم احساس میکنم شکل و اندازه بیضه هام عادیه و موقع ادرار هم مشکلی نداره . الان 10 روز هس دارو استفاده میکنم که تا زمانی که از دارو استفاده میکنم خیلی راحتم ولی اگه قرصامو یادم بره بازم درد دارم . داروهام قرص مترونیدازول و قرص پردنیزولون و قرص نوافن هس که روزی 3 بار باید استفاده کنم . روز اول هم برام دو تا امپول دیکلوفناک و بتامتازون تجویز کرد . سوال من اینکه ایا باید داروهامو ادامه بدم یا باید به متخصص برم و ... البته من خیلی مترسم که مشکل خاصی داشته باشم
    لطفا مرا راهنمایی کنید
    باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۰ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک متخصص مراجعه کنید
  • تصویر کاربر اکرم شنبه ۱۰ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 285 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت آقای دکتر جباری.وقت بخیر .خدا قوت
    آقای دکتر در سن بالا ازدواج کردم شوهرم از همسر اولش 2 بچه داره.ولی حدودا 5 سال که بیماری دیابت گرفته و به گفته خودش از اون موقع تا حالا در موقع نزدیکی آب منیش نمیاد من شیراز تحت نظر دکتر نازایی هستم و قراره که ماه آینده IVF کنم در مورد مشکل شوهرم که حتی یه قطره آب منیش نمیاد هم صحبت کردم و هیچ جوابی نگرفتم از شما راهنمایی میخوام که اگه من قبل از IVF بخوام راجع به ضعیف نبودن اسپرمهای شوهر اطلاع پیدا کنم راهی براش هست و یا دارویی که تقویت کننده باشه تا بتونیم عمل IVF رو انجام بدیم نگرانم که تا روز عمل متوجه ضعیف بودن یا نبودن اسپرمهاش چیزی متوجه نشم بعد روز عمل بهم بگن و دوباره نوبتم رو از دست بدم. تو رو خدا بهم کمک کنید . راه صحیح رو بهم نشون بدین .
    خیلی خیلی متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۰ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      نیازی به ازمایش همسرتان نیست و خود مرکز ناباروری اسپرم های قوی و سالم را برای IVF انتخاب می کنند
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۳۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط