اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر Amir پنجشنبه ۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 413 مشاهده پرسش
    سلام حدود 6سال تقریبا 2 3 روزی ی بار خودارضایی کردم و عوارض خیلی بدی روم گذاشته وزوز گوش لرزش دست و پا و اندام ها سوزش چشم لاغری ضعف قوای عمومی لطفا کمکم کنین برای درمان این مشکلات چی کار باید کنم مرسی.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      خود ارضايي را ترك و تحت نظر روانپزشك قرار گيريد
  • تصویر کاربر لاهیجانی پنجشنبه ۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 361 مشاهده پرسش
    با سلام ـ بعد از عکسبرداری رتروگرید که با سوند گذاری همراه است، تا 24 ساعت دفع ادرارم با درد شدید و به شکل قطره ای بود ولی به تدریج بهبود پیدا کرد. با این همه الان بعد از گذشت دو ماه هنوز در ناحیه سوند گذاشته شده احساس سوزش خفیف میکنم و موقع نشستن و پاشدن در مجرای ادرار احساس التهاب یا فشار دارم. حالت گرگرفتگی یا گرمای غیرطبیعی نیز در این ناحیه وجود دارد. این توضیح را هم اضافه کنم که این عکس بخاطر تکرر ادرار و فشار کم آن بود که خوشبختانه بعد از انجام، معلوم شد که تنگی مجرا ندارم. پزشکی که به او مراجعه کردم برایم سونوگرافی و آزمایش هم نوشت که نتیجه آنها هم نرمال بود ولی بعد از معاینه پروستات، گفت که بخاطر زیاد نشستن در طول روز پروستات اختلال جزیی دارد. به این منظور هم برایم آنتی بیوتیکهایی مثل سیپرو فلوکساسین500 ـ آمپول آمیکاسین و شیاف دیلکوفناک نوشت که به طور منظم و کامل استفاده کردم. بدون اینکه نتیجه خاصی حاصل شود. هنوز هم دفع درار با فشار کم و به شکل دو شاخه است. مشکل سوزش و ناراحتی محل سوند گذاری هم اضافه شده است. آیا مجرای ادرار آسیب دیده است؟ یا اینکه دچار عفونت شده ام؟ از پاسخگویی شما متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      معمولا عكسبرداري رتروگريد اسيبي به مجرا نمي رساند و علت مشكل شما معمولا التهاب پروستات هست گرچه اختلالات عصبي هم مي تواند از علل ان باشد
  • تصویر کاربر احسان پنجشنبه ۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 453 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من یه هفته وقتایی که میخوام بلند بشم از بیضه راست تاکشاله ران و پشت مچ دوتا پام درد میگیره و وقتایی که وایمستم درد شدتش بیشتر میشه موقه راه رفتن و نشستن مواقعی که تکون نمیخورم اصلا درد ندارم بعد من تا قبل این یه هفته خود ارضایی میکردم میشه راهنمایم کنید که مشکلم چیه ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر مهتاب پنجشنبه ۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 305 مشاهده پرسش
    سلام خدمت با عرض سلام و خسته نباشید و با تشکر از اینکه به سوالام جواب میدهید اقای دکتر سوالی دارم که نه از هیچ پزشک یا دوستی نمیتونم بپرسم لطفا شما راهنمایی کنید

    بنده دختر 36 ساله مجرد بخاطر اینکه سالیان دراز خود ارضایی داشتم وسط عورتم دراز و بزرگ شده که اصلاح علمیش نمیدونم از عورتم بیرون میزنه می خواستم بپرسم 1- ایا در ازدواج تاثیری دارد؟ و در ازمایش قبل ازدواج میگند اون قسمت بزرگ و مشکل داره ؟ 2و در بی اختیاری ادرارنقشی دارد؟ نقشی دارد؟با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      اگر منظورتان كليتورومگالي باشد موارد خفيفش مشكلي ايجاد نمي كند ولي موارد شديدش نياز به بررسي دارد. بديهي است در معاينه مشهود است نه در ازمايش و نقشي در بي اختياري ندار و توصيه مي كنم به متخصص زنان مراجعه كنيد
  • تصویر کاربر عارف پنجشنبه ۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 384 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید اقای دکتر شنیدم که خودارضایی زیاد عوارض های خیلی خرابی داره چندین نوع ااز عوارض خیلی بدشو برام بگید ؟؟ واینکه ایا بعد از سه سال خودارضایی ان را ترک کنیم چند وقت زمان میبره تا عوارض هاش جبران شه مثه قبل بشی؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      اختلالات جنسي مهم ترين عارضه خودارضايي است و با ترك ان بتدريج بهتر خواهيد شد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۳۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط