اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 569 مشاهده پرسش
    درود بر شما .سلام .آقای دکتر من حدود ۴یا۵ سالی هست متوجه یک جسم جوش مانند به اندازه ی نصف سر یک کبریت شایدم کوچیک تر روی بافت اسفنجی آلتم شدم (در زیر و نزدیک سر الت)که وقتی آلتم تحریک و بزرگ میشه اون جسم هم قابل لمس میشه .(لازم به ذکر است که روی پوست یا زیر پوست نیست بلکه روی بافت اسفنجی است.)البته هیچ دردی نداره و در حالت کوچک بودن آلت اصلا مشخص نیست.. به دکتر پوست مراجعه کردم و پرسیدم گفت جای نگرانی نیست. خواهش میکنم در حد گفته های من و تجربیات شما یک پاسخ به من بدید چون شهر ما ارولوژ نداره . بآرزوی توفیق روز افزون برای شما..
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۶ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم.
    2. تصویر کاربر علی جمعه ۲۶ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      ممکنه چیز خطرناکی باشه .سرطان آلت یا..؟؟
    3. تصویر کاربر علی جمعه ۲۶ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      دکتر حتی اگه معایینه هم بکنید در حالت خوابیده اصلا معلوم نیست ..در ضمن موقع بزرگ شدن آلت و بدون تحریک هم معلوم نیست .فقط موقعی معلومه که خیلی تحریک شم .خیلی هم ریزه و مثل یک جوشه .
      باتشکر از شما .
    4. تصویر کاربر علی جمعه ۲۶ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      ترو خدا جوابمو بدید .ممنون میشم. خیلی نگرانم
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر امیر شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 272 مشاهده پرسش
    باسلام
    جناب دکتر باعرض پوزش 39 سال دارم و متاهل هستم رگهای زیادی زیر بیضه چپم احساس میکنم درصورتی که نسبت به بیضه راستم هیچ رگی وجود ندارد و این موضوع تا به حال برای نزدیکی هیچ مشکلی ایجاد نکرده و با توجه به آزمایشات متعدد اسپرم که طی سالهای قبل به منظور اقدام به بچه دارشدن انجام دادم مشکلی نبوده و همه نرمال است ولی تا به امروز بعد از 3 بار سقط جنین بچه دار نشده ایم. آیا این رگهای پیچ تا پیچ زیر بیضه چپم در خصوص سقط جنین موثر بوده ؟؟ لطفا پاسخ دهید ممنون و متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      سقط جنین علل متعددی دارد که یکی از علل احتمالی می تواند واریکوسل باشد لذا بهتر است توسط ارولوژیست معاینه شوید
  • تصویر کاربر علی شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 463 مشاهده پرسش
    سلام
    میخواستم بدانم میزان تاثیر دستگاه وکیوم آلت روی نعوظ تا چقدر است؟ آیا تبلیغاتی که میشود و آزمایشاتی که روی میزان تاثیر آن انجام شده صحت دارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      وکیوم نعوظ مصنوعی ایجاد می کند و برای کشسانی توصیه می شود که نعوظ ندارند و داروها هم بی اثر بوده است
  • تصویر کاربر سامان شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 300 مشاهده پرسش
    سلام
    دکتر من قبلا یه عکس از کجی آلتم گرفتم فرستادم براتون گفتید که میزان انحنا کم هست و نیاز به جراحی نیست.

    میخواستم بپرسم لازم نیست من اقدامی انجام بدم؟بعد اینکه من چجوری ازدواج کنم و چجوری این مشکل رو به همسر آیندم بگم؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      نیاز به اقدامی نیست نمی دانم چگونه باید به همسر آینده تان بگوئید و اصلا نیازی هست گفته شود یا خیر
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 300 مشاهده پرسش
    سلام دکتر.بیست و یک سال سن دارم و مجرد هستم.در اثر ورزش زیاد درد در بیضه ها احساس میکنم.به غیر از هنگام ورزش گاهی بیضه چپ و گاهی بیضه راست درد لحظه ای و یا مقطعی دارد.بیضه راست پایین تر از بیضه چپ است و انتهای بیضه راست انگار اضافه است.فرم ایستادن بیضه چپ با راست کمی متفاوت است.در بالای بیضه چپ و تقریبا چسبیده به آن بخصوص در هنگام نشستن چیزی نرم و بیضی شکل که بین دو انگشت قرار میگیرد و رگ مانند است که از بیضه جدا میشود اما با رگ بزرگ به بیضه متصل است احساس میشود.بدون درد است. و در بیضه راست هم چیزی هست اما به این بزرگی نیست و به راحتی در دست قرار نمیگیرد .سونوگرافی بیضه را در کلینیک انجام دادم که در هنگام انجام سونوگرافی بیضه ها جمع بود.جواب سونوگرافی بیضه از طبیعی بودن همه چیز حکایت میکرد.ممکن است آزمایش سونوگرافی اشتباه شده باشد؟ نیاز به دیدن بیضه ها توسط پزشک هست یا همین جواب سونوگرافی کافی است؟خیالم راحت باشد ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۱ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط