اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر بدون شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 323 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر .من بخاطر درد بیضه مراجعه کردم به فوق تخصصص اورولوژ و ایشون سونو نوشتن و جواب سونو واریکوسل خفیف در سمت چپ بود...آقای دکتر من مطالبی در مورد واریکوسل در اینترنت خودم به کلی از زندگی نا امید شدم .و امیدی به ادامه زندگی ندارم چون جوونم و بیست و شش سالمه و معتقد به مذهب و هیچ سکس نداشتم و مجردم قصد ازدواج دارم... اخه جوهر هر مردی توانایی جنسیشه.حالا یه سوال دارم ....آقای دکتر اگه کسی واریکوسل درجه سه داشته باشه و ندونسته باشه این یه بیماریه و به دکتر مراجعه نکنه آیا بعد از سالها دیگه نمیتونه نعوذ داشته باشه و حتی منی هم نمیتونه داشته باشه و مثه یه زن میشه یا نعوذ و منی داره فقط اسپرمش صفر میشه؟؟؟؟دوم اینکه واریکوسل درجه سه اگه عمل نشه بیضه بر اثر گرما کامل کوچیک و از کار افتاده میشه؟؟؟؟؟
    با آرزوی موفقیت روزافزون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      آقای دکتر اگه کسی واریکوسل درجه سه داشته باشه و ندونسته باشه این یه بیماریه و به دکتر مراجعه نکنه آیا بعد از سالها دیگه نمیتونه نعوذ داشته باشه و حتی منی هم نمیتونه داشته باشه و مثه یه زن میشه یا نعوذ و منی داره فقط اسپرمش صفر میشه؟؟؟؟.....................................نعوظ و منی داره و خیلی اوقات اسپرمش هم طبیعی هست
      دوم اینکه واریکوسل درجه سه اگه عمل نشه بیضه بر اثر گرما کامل کوچیک و از کار افتاده میشه؟؟؟؟؟..............................غالبا خیر
  • تصویر کاربر رضا شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 327 مشاهده پرسش
    با سلام
    من حدود 30سال دارم و وقتی به صورت دمر میخوابم (روی شکم) بعد از بیدار شدن میبینم که خون لباس زیر رو کثیف کرده از مجاری ادرار
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر آرش شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 401 مشاهده پرسش
    باسلام وارادت. 34 ساله و مجرد از استان مرکزی هستم. حدود یک سال و نیم است که هرچند ماه یکبار با این علائم درگیر می شوم که بعد از چند روز خود بخود خوب میشود: بعد از دفع ادرار درد در ناحیه آلت و انتهای مثانه و مقعد. گاهی نیز در طول روز این علائم را دارم. دفعه قبل که این حالت را داشتم آزمایش دادم که نتایج ب پیوست آدمده است. خواهشمندم راهنمایی بفرمایید درد ان مرا به ستوه اورده است و از طرفی در استانه ازدواج هستم و نگرانی فوق الاعاده ای برایم ایجاد شده. ذکر این نکته هم ضروری است که این حس معمولا با تحریک جنسی تشدید می شود. سپاسگزارم و خداوند اجرتان دهد.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      نتایج آزمایش مشکل خاصی را نشان نمی دهد. بعید می دانم برای ازدواج تان مشکل ساز باشد
    2. تصویر کاربر آرش شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      باسلام و ارادت. جناب اقای دکتر، با مشکل درد شدید که هر از چندگاهی گریبانگیرم می شود چه کنم؟
      ضمنا اختلال ادراری (کم شدن جریان ادرار، تکرر ادرار، قطره قطره شدن) ندارم.
      ضمنا در سونوی انجام شده وضعیت کلیه و مثانه عادی، ولی اندازه پروستات کمی بزرگتر از حالت نرمال گزارش گردیده است. (متاسفانه سونو را در اختیار ندارم که ارسال کنم)
      از راهنماییتان سپاسگزارم و آرزوی طول عمر باعزت دارم.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      شاید منشا درد اسپاسم عضلات یا اسپاسم عضلات احشایی گوارشی باشد و ربطی به سیستم ادراری تان نداشته باشد اگر درد آزار دهنده هست می توانید با متخصص درد (pain) نیز مشورت کنید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر جواد شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 363 مشاهده پرسش
    با عرض سلام.
    آقای دکتر من تقریبا 2ماه پیش دچار درد در بیضه سمت راستم شدم ک دکتر عفونت اپیدیمیت تشخیص داد و انتی بیوتیک تحویز و استفاده ازحوله خیس وسرد را توصیه کرد.
    بعد از یه هفته دوهفته دردی نداشتم و ورم نیز کم شد.
    اما ورم به اندازه 3تا نخود هنوز باقیست و ورم بطور کامل از بین نرفته است.خدارو شکر درد نداشتم.اما امروز بعد از کمی پیاده روی احساس درد هم کردم.ایا این ورم طبیعیست؟؟؟یا رفع کامل کامل آن نیازمند زمان بیشتری است؟؟؟احتمالش است که این ورم ناجیز دیگر برطرف نشود؟؟؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      ایا این ورم طبیعیست؟؟؟......................بله
      یا رفع کامل کامل آن نیازمند زمان بیشتری است؟؟؟.........................................بله
      احتمالش است که این ورم ناجیز دیگر برطرف نشود؟؟؟.....................بله
  • تصویر کاربر قنبري شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 381 مشاهده پرسش
    درود بر شما.بنده يكسال است كه زگيل تناسلي دارم چون هر وقت آزمايش قطرات اول ادرار ميدهم ج ان مثبت بوده و نوع 16 را نشان ميدهد ميخواستم ببينم با توجه باينكه در دو سانت اول پيشابراهم زگيل ديده نميشود و بنظر داخل تر است اگر سيستوسكوپي كنم امكان بد تر شدن يا نشر ويروس هست ؟و اينكه بر اثر سيستوسكوپي چون ممكن است داخل مجرا خراش ايجاد شود از ان نقطه احتمال زگيل دراوردن هست؟
    آيا شما صلاح ميدانيد سيستوسكوپي كنم و با ليزر بسوزانم؟ ضمنا قطر سيستوسكوپ چقدر است؟
    با سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ شهریور ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر سيستوسكوپي كنم امكان بد تر شدن يا نشر ويروس هست ؟..................................بله
      اينكه بر اثر سيستوسكوپي چون ممكن است داخل مجرا خراش ايجاد شود از ان نقطه احتمال زگيل دراوردن هست؟..............................................بله
      آيا شما صلاح ميدانيد سيستوسكوپي كنم و با ليزر بسوزانم؟....................................خبر
      ضمنا قطر سيستوسكوپ چقدر است؟................................. سایز های مختلفی دارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۱ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط