اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۲۰ تیر ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 257 مشاهده پرسش
    باسلام وخسته نباشید.اقای دکتر من جوش های ریز فوردایس روی ناحیه الت وبیضه هام وجود دارد چند باری رفتم دکتر ارولوژی هر بار یک سری کرم مختلف وگران قیمت برام تجویز می کردنند.اقای دکتر دیگه خسته شدم لطفا یه داروی مناسب برای درمانش بهم معرفی کنید.باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ تیر ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      لیزر کنید گرچه در کل درمان الزامی نیست
  • تصویر کاربر عبيدالله جمعه ۲۲ مرداد ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 318 مشاهده پرسش
    با سلام جناب دكتر عيد مبارك
    من ٢٥ سال عمر دارم مدت يك سال ميشه كه قسمت چپ بيضه من درد ميكنه و زمانكه درد در بيضه چپ من بوجود ميآيد در قسمت چپ كليه من همچنان درد پيدا ميشه.
    و همچنان زمانكه حرف هاي شهوت آميز ميگم يا بشنوم از آلت من آب تيره خارج ميشه بسيار ترس دارم كه مشكل خطرناك نباشد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ تیر ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
    2. تصویر کاربر عبيدالله دوشنبه ۲۱ تیر ۹۵( 1 دهه پیش)
      اما دكتر صاحب من به پزشك مراجعه كردم به من چند رقم تابلت داد گفت با استفاده از أين دارو مشكل تان حل ميشد . اما مشكل من را حل نساخت
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۲ مرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم.
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مصطفی جمعه ۲۲ مرداد ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 418 مشاهده پرسش
    با سلام و تبریک عید فطر . بنده چند روز قبل در مورد عمل جراحی مجدد الت برای رفع انحنا از روش برداشتن پلاکت سوال کردم که فرمودید عوارض دارد و توصیه نمیکنید لطفا در مورد عوارض ان و احتمال وقوع توضیح دهید. و اینکه برای برطرف کردن این کجی بنظر شما چکار کنم.
    با سپاس از لطف شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ تیر ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      مهمترین عارضه اختلال نعوظ است به نظر من کاریش نکن
    2. تصویر کاربر مصطفی یکشنبه ۲۰ تیر ۹۵( 1 دهه پیش)
      باسلام و خسته نباشید. ایا امکان اصلاح از همان روش بخیه زدن امکان دارد. یعنی مجددا جاهایی که نیاز به اصلاح هست بخیه یا باز گردد. عوارض هم دارد. سپاس
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۲ مرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      با بخيه فقط ميشه انحنا را اصلاح كرد و عوارضش هم شامل درد و كوتاهي آلت است
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۲۰ تیر ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 323 مشاهده پرسش
    سلام بنده۲۱سالمه چند وقتیه تو خواب اختیارمو از دست میدم یعنی هرشب،شبها برای ادرا تقریبا هر یک ساعت یکبار بیدار میشم که برم دستشویی که متوجه میشم تو شلوارم رطوبت هست که شدتش کم و زیاده ولی اونقدرها زیاد نیست اولش فکر کردم شاید عرق باشه ولی بعدش مطمئن شدم ادراره
    ممنون میشم اگه نوع بیماری رو بگین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ تیر ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۲۰ تیر ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 265 مشاهده پرسش
    سلام
    در اثر برخورد توپ با بیضه ی راست بنده دردی رو در ناحیه ی بیضه با انجام راه رفتن های طولانی مدت حس میکنم این امر باعث شده که بیضه ی سمت راست به بالا حرکت کنه و باید استراحت کنم تا به حالت اول برگرده در ضمن در کنار بیضه ی سمت چپ قرار نمیگیره و سر بیضه ی راست رو به بالاست یعنی نسبت به بیضه ی سمت چپ خیلی بالاست یا عمودی شده باید این رو هم بهم که اندازه ی اون بزرگتر از بیضه ی سمت چپ هستش به پزشک متخصص شش ماه پیش مراجعه کردم که سونوگرافی رو پیشنهاد داد که در اون واریکوسل خفیف تشخیص داده شد که بعد از تجویز آنتی بیوتیک و مصرف آنها تا الان اون علایم بنده بر طرف نشده و بیضه به همین صورت و آثار هستش
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ تیر ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۱ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط