اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر امامی یکشنبه ۱۳ تیر ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 346 مشاهده پرسش
    با سلام.
    اقای دکتر من حدود 6 ماه پیش با یه خانمی رابطه داشتم و بعد از تقریبا 3 ماه از اخرین رابطه ایشون گفتن که دچار زگیل تناسلی شده اند...و میگفتن از من گرفتن که با مراجعه به دکتر گفتن شما علامتی نداری خیالت راحت.....دقیقا یک ماه از مراجعه به پزشک میگذره و اینقدر استرس داشتم که بیخیالش نشدم و الان بعد از یک ماه روی آلتم و کنار کشاله ران جوش زده تقریبا حالت گوشت اضافه هست که احتمال میدم زگیل باشه...الان ترسم از این هست که چون سکس دهانی هم داشتم توی دهانم زده باشه..آخه آخر زبانم سمت راست و چپ انگار چندتا دونه هست که اصلا جرات نمیکنم لمس کنم یا نگاش کنم...
    میخوواستم بدونم نظرتون رو؟؟؟
    اگه زگیل باشه تو دهنم قابل بهبود هست ؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ تیر ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم. ولی قابل درمان هست
  • تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۱۳ تیر ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 279 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من پسر دو ساله ای دارم. می خواستم بپرسم چگونه بیضه های او را معاینه کنم آیا بیضه کودک از لحاظ قوام و سفتی با بیضه بزرگسال متفاوت است؟
    متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ تیر ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      معاینه بیضه ها رابهتر است به پزشک بسپارید. قوام بیضه در بچه ها مختصری نرم تر از بیضه بالغین است ولی نه چندان
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۱۳ تیر ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 266 مشاهده پرسش
    باسلام و خسته نباشی به شما سرور عزیز. 32 ساله هستم.8 سالی هست که هیدروسل دارم . تقریباً این 3 سال اخیر هر 6 ماه آزمایش سونوگرافی میدم تاوضعیت بزرگ شدن کیسه بیضه ام بویژه تو این 2 سال اخیر رو کنترل کرده باشم . نتایج نرماله به جز اینکه هر بار به حجم هیدروسل تا حدودی اضافه ميشه . با اینکه دردی ندارم ولی باعث نگرانیم شده . با اجازتون چند سوال داشتم.
    1_ اگر عمل نکنم و با توجه به ایکه دیگر نتایج سوتوگرافی بیضه ها نرماله و دردی ندارم آیا در آینده این بزرگ شدن حجم هیدروسل ضرر و آسیبی رو متحمل می شم ؟
    2_ آیا افزایش حجم هیدروسل فشاری رو به بیضه وارد می کنه و آسیبی رو ایجاد می کنه؟ یا اختلالی رو عمل جنسی ایجاد می کنه؟
    3 اگر عمل کنم آیا بزرگی قابل توجه و نگران کننده ای رو برای بیضه ایجاد می کنه؟ چون من از ترس بزرگ شدن قابل توجه بیضه عمل نکردم
    4_ آیا 3 الی 4 روز بعد از عمل میتوان برم سرکار؟ با فرض اینکه کارم اداری است و تحرک نداره
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ تیر ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      1_ اگر عمل نکنم و با توجه به ایکه دیگر نتایج سوتوگرافی بیضه ها نرماله و دردی ندارم آیا در آینده این بزرگ شدن حجم هیدروسل ضرر و آسیبی رو متحمل می شم ؟................خیر ولی از آنجا که جوان هستید با بزرگ شدن هیدروسل بتدریج فعالیت روزانه تان را تحت تاثیر قرار می دهد
      2_ آیا افزایش حجم هیدروسل فشاری رو به بیضه وارد می کنه و آسیبی رو ایجاد می کنه؟ یا اختلالی رو عمل جنسی ایجاد می کنه؟.........................خیر
      3 اگر عمل کنم آیا بزرگی قابل توجه و نگران کننده ای رو برای بیضه ایجاد می کنه؟ .........................................خیر
      4_ آیا 3 الی 4 روز بعد از عمل میتوان برم سرکار؟ ...................................بله
  • تصویر کاربر mostafa یکشنبه ۱۳ تیر ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 270 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید. قبلا در مورد عمل مجدد جهت رفع کجی الت سوال کردم که فرمودید چه روشی مد نظر من هست. بنده روش برداشتن پلاک منظورم هست. عملی که به روش چین زدن انجام دادم الت رو فقط از یک جانب صاف کرده و چین زدن باعث شده تا از طرف دیگه مقداری بیرون زدگی ایجاد بشه و هرچند خمیدگی رفع شده اما کج و معوج شده و زیر پوست هنگامی که الت نعوظ داره یک نیمچه شیاری احساس میکنم که شاید بخاطرنخ بخیه باشه و مقداری هم هنوز درد دارم بخصوص وقت نعوظ شب چون عادت دارم رو شکم بخوابم . البته برای درد قصد عمل ندارم و برای رفع انحنا و درست شدن به فکر عمل مجدد هستم .برای همین خواستم برای عمل خدمت شما اقدام کنم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ تیر ۹۵( 1 دهه پیش)
      عمل مجدد به این روش می تواند عوارضی به همراه داشته باشد و توصیه نمی کنم
  • تصویر کاربر مهتاب یکشنبه ۱۳ تیر ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 231 مشاهده پرسش
    با سلام دختر 35 ساله ای مجرد هستم زود بزود برای ادار به دستشویی میرفتم مخصوصا وقتی مایعات بیشتر میخورم تقریبا 9 ماه میشه وقتی خم میشم ادرارم پایین میادخیلی اذیت میشم مخصوصا وقتی نماز میخونم.ورزش کگل انجام دام تاثیر نداشته عفونت ادراری ندارم از داروی تقویت مثانه هم استفاده کردم.تاثیر نداشته لطفا بفرمایید از چه دارویی استفاده کنم و میش چه دکتری بروم من از شهرستان هستم اگر از دستمال کاغذی برای گرم نگه داشتن خودم استفاده کنم ایا دستمال کاغذی این وضعیت بدتر میکند یا نه ؟اگر استفاده نکنم احساس میکنم ادرار بیرون میاد خیلی استفاده میکنم با تشکر فراوان من یکبار این سوالم پرسیدمولی بیشتر از یک هفته هست جوابی دریافت نکردم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ تیر ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      ورزش کگل را بهتر است با نظر یک متخصص طب فیزیکی انجام دهید
      دستمال کاغذی می تواند ایجاد عفونت کند و توصیه نمی کنم
      قرص دلوکستین هم شاید بتواند موثر باشد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۱ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط