اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر میرزایی دوشنبه ۳۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 317 مشاهده پرسش
    بسمه ای تعالی
    با عرض سلام خدمت دکتر جباری
    گزارشی از بیماری هایپوسپادیاس فرزندم ارائه می کنم. امیدوارم کمکمان کنید.
    گزارش بیماری هایپوسپادیاس ضعیف
    سن: 7 ساله اول ابتدائی
    نوع بیماری: هایپوسپادیاس ضعیف ماه تولد: هفت ماهگی
    مشکلات حین تولد: نارس بودن ریه
    مشکلات بعد از تولد: معمولا در فصول سرد سال دارای حساسیت ریوی است که در سالهای گذشته چندین مرتبه از اسپری سالبوتامول استفاده کرده است. در سال اول تولد هم دارای ریفلکس شدید معده بود که داروهای متعددی توسط دکتر طلاکوب تجویز شد.
    علائمی که باعث شد والدین پی به مشکل هاسپوسپادیاس فرزند ببرند:
    1- دست گیری سر مجاری آلت در بسیاری اوقات
    2- فشردن سفت سر مجاری در برخی اوقات
    3- مهمتر از همه نرفتن یا دیر رفتن به دستشویی تا جایی که بیشتر مواقع در این سالها والدین از او مطالبه می کردند.
    سابقه پزشکانی که مراجعه نموده ایم: دکتر تحویل دار:
    عمل جراحی سرپایی: دکتر تحویل دار: ظاهرا 5 سالگی
    عمل جراحی سرپایی: دکتر در 6 سالگی
    عمل جراحی بیهوشی: بیمارستان محب مهر تهران توسط دکتر پژمان شادپور
    متن ایمیل برای دکتر:
    خدمت دکتر ..... سلام علیکم. .....که برج شش سال گذشته فرزندم را به دلیل مشکل هایپویپادیاس ضعیف خدمتتان آوردم. آن موقع شما هنگام معاینه در مطب شخصیتان فرمودید که این بیماری هایپوسپادیاس ضعیف بوده و یک عمل روتین است که درمان می شود. بعد از دو هفته در تاریخ 11/6/94 با کد پذیرش: 757063 عمل جراحی فرزندم در بیمارستان محب مهرتوسط شما انجام شد. بعد از عمل جراحی حدود دو ماه به چرب کردن سر آلت مجاری فرزند مبادرت ورزیدیم. موقعی که یک هفته بعد از تاریخ ترک کردیم متوجه شدیم که سر آلت به حالت قبل در آمده است. یعنی سر آلت به همان گرفتگی سابق برگشت که شکاف سر مجاری ادراری فقط حدودا یک سوم از سمت پایین باز بود. به هر حال بعد مدت کوتاهی دوباره از شهر قم خدمتتان رسیدم و دو پماد دیگر را سفارش کردید. ولی استفاده از این دو پماد هم افاقه نکرد. بعد از اتمام زمان مصرف پماد، دوباره به دست گرفتن و فشار دادن سر مجاری اداری توسط فرزندم شروع شد و الان بعد از گذشت شش هفت ماه از تاریخ عمل جراحی، متاسفانه فرزندم شب ادراری دارد به طوری که گاهی در یک شب دو بار شب ادراری اتفاق می افتاد. بسیاری از مواقع که احیانا شبها قبل خواب دسشویی نمی رود صبح ها اظهار می کند که زیر شکمش درد دارد. حال خواستم شما ما را یاری کنید تا به بهبود فرزندمان کمک شود. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      نکته ای که به آن اشاره نکرده اید اینست که الان وضعیت سورخ ادرار (از نظر محل آن و تنگی یا گشادی سوراخ) و نیز وضعیت ادرار کردن فرزندتان در روز ( از نظر قطر ادرار و شتاب و پرتاب ادرار) چگونه است
  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۳۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 302 مشاهده پرسش
    با سلام .
    بنده بعد از یک و نیم سال گذشتن از جراحی واریکوسل نمونه دادم. اینم نتیجه آزمایشم.
    ممنون میشم توضیح بدین.
    volume (ml) 4.2
    pH 7.8
    colour ,milky
    viscosity normal
    very active 35 %
    moderate active 25
    non motile 40
    normal morphology 80
    abnormal 20
    total count 16
    RBC 0-1
    WBC 5-7
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      تعداد اسپرم ها کمتر از طبیعی است و کمی عفونت دارید
    2. تصویر کاربر محمد یکشنبه ۲۹ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      الان چه کار باید بکنم دکتر ؟؟؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      برای درمان به ارلوژیست محل سکونت مراجعه کنید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر نادر شنبه ۲۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 8312 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید پسری دارم همیشه لباس زیر را خودش در لباسشویی می گذاشت تا یک روز نگاه کردم دیدم خیلی کثیف و به رنگ آبی تیره است می خواستم بدانم علتش چیست و همیشه به همین شکل است با اینکه دو روز در میان هم حمام میره آیا می توانید راهنمایم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمال عفونت مجرای ادراری وجود دارد بهتر است به پزشک جهت بررسی مراجعه کنند
  • تصویر کاربر ابراهیم شنبه ۲۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 323 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشی خدمت شما سرور عزیز و گرامی. بنده 33 ساله هستم مجرد. بنده چند هفته پیش دچار عفونت روده شدم به خاطر مصرف گوشت . دکتر واسم دارو تجویز کرد و داروها رو استفاده کردم و خوب شدم الان چند هفته ای میشه که التم بلند نمیشه میل جنسی ام تا حدودی از بین رفته وقتی میخواهم خود ارضایی کنم احساس لذت نمیکنم نمیدونم چه مشکلی واسم پیش اومده که اینجوری شدم
    موقعی که خود ارضایی میکنم نمیتونم ادامه بدم چون شکمم درد میگیره و حالت دل پیچه بهم دست میده و باید متوقف کنم . خواهش میکنم راهنمایی ام کنید با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      وقعی که خود ارضایی میکنم نمیتونم ادامه بدم چون شکمم درد میگیره و حالت دل پیچه بهم دست میده و باید متوقف کنم ............................اید هنوز عفونت روده ای کامل برطرف نشده است توصیه می کنم با پزشک معالج تان مجددا مشاوره کنید
  • تصویر کاربر سپهر دوشنبه ۳۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 330 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر. ایا حجم اندک مایع منی. اندازه کوچک بیضه و اندازه کوچک الت تناسلی. عدم تمایل به ایجاد رابطه جنسی با جنس مخالف میتوانند نمادی از بیماری دوجنسی باشند؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      این علائم در برخی از دیگر بیماری ها هم دیده می شود
    2. تصویر کاربر سپهر شنبه ۲۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سپاس اقای دکتر. ولی ایاامکان دارد نام ان دیگربیماری ها راذکر کنید؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      به نظر من بجای پرداختن به احتمالات بهتر است بررسی شوید و آزمایشات و اقدامات لازم را انجم دهید. مثال آن هیپوگونادوترپیک هیپوگونادیسم هست و بیماری کالمن
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط