اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر حسین جمعه ۲۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 307 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر. مدتی است که پس از ادار کردن وبیرون آمدن از دستشویی احساس می کنم که ادار کامل تخلیه نشده و در مجاری بیرونی هنوز قطره ای اداروجود دارد وقتی از بالای بیضه ها به سمت نوک الت دست می کشم قطره کوچک ادار خارج می شودبه دکتر مراجعه کردم وقرص یا قطره پروستاتان و قرص افلکسیم تجویز نمودند که متاسفانه تاثیری نداشته استدعا دارم راهنمایی فرمایید ضمانا در آخرین سونوگرافی اندازه پروستات را نرمال گزارش کردند
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم اولا دوبار ادرار کنید یعنی بعد از خاتمه ادرار بایستید و دوبار بنشینید تا انتهای آن تخلیه شود و دوم آنکه استبراء کنید
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۲۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 264 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    دکتر 99درصد فکر میکنم تنگی مجاری ادرار دارم چون بعد اینکه می رم دستشویی چند قطره می‌مونه و سوزش داره و بعد اینکه میام بیرون خودش تخلیه میشه بهتر بگم بی اختیار خالی میشه. ضمنا دکتر وقتی 11_12سالم بود بجور ختنه دوم انجام دادم به خاطر همین سوزش اون زمان خوب شدم ولی دوباره عود کرده ضمنا ادرارم شکل طبیعی نداره باریک میشه پهن میشه دوشاخه میشه دکتر اگه میشه هزینه سیستوسکپی و عمل رو جداگانه بگین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      قبل از هر چیزی باید معاینه شوید و در صورت شک به تنگی مجرای ادراری عکس رنگی از مجرای ادراری بگیرید
  • تصویر کاربر محمدی شنبه ۲۱ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 346 مشاهده پرسش
    سلام. خسته نباشید
    مشکلی پیش امده که از وقتی یادم میاد کم و بیش بوده. 18 سالم هست و نزدیک 2-3 ساله که خودارضایی میکنم.
    مایع خارج شده از آلت تناسلی من هنگام خودارضایی برخلاف اونچه از تعریف منی هست ، مایعی زرد رنگ و ژله مانند هست.. البته مایع منی هم همراهش هست ولی مقدارش گاهی کم و گاهی متوسط هست..
    خیلی نگرانم که مشکل چی هست.. لطفا راهنمایی کنید..

    2- و سوال دوم اینکه احساس می کنم یکی از بیضه های من از دیگری بزرگتر هست(نه خیلی زیاد ولی تقریبا در حدی هست که بشه با لمس و مشاهده تشخیص داد). علتش چی هست؟

    ببخشید طولانی شد.. منتظر جوابتون هستم.. باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای بررسی وضعیت مایع منی بهتره آزمایش اسپرم انجام دهید و خودارضایی را کمتر کنید
      برای بررسی علت بزرگ تر بودن یکی از بیضه توصیه می کنم سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید
    2. تصویر کاربر محمدی جمعه ۲۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      خب میشه علتش رو توضیح بدید که چرا اینطور هست و اینکه حتما باید برم؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      در واقع برای پی بردن به چرایی این موضوع نیاز به سونوگرافی یا معاینه توسط ارولوژیست هست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر رضا شنبه ۲۱ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 432 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب خدمت استاد بزرگوار امیدوارم که سال 95 سالی پر برکت و با نشاط برایتان باشد. بیماری هستم که یک ساله از بیماری پروستاتیت رنج میبرم. سوزش و درد آلت تناسلی عدم نشستن و حتی رانندگی هم نمیتوانم بکنم بچه دارم ناباروری برایم مهم نیست حتی اکر قدرت جنسی را از دست بدهم باز هم مهم نیست به تنگ آمده ام سوالم اینه آیا با عمل لیزر این دردها کاسته میشود یا نه؟ با تشکر فراوان. ممنون از سایت بسیار مفیدتان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر متاسفانه هیچ روشی وجود ندارد که بصورت قطعی بتوان فت که مشکل شما را برطرف می کند
    2. تصویر کاربر رضا شنبه ۲۱ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      با درود؛ ممنون از لطف شما. خداوند به شما عمر طولانی همراه با سلامتی و حافظ شما و دستان توانمندتان باشد.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر یاشار شنبه ۲۱ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 338 مشاهده پرسش
    با سلام،بنده دوتا سوال داشتم لطف کنید حداقل اولین مورد رو جواب بدید
    جناب دکتر بنده چند سال هست که صبح ها که از خواب پا میشم میبینم چند قطره ادرار اومده بیرون و همیشه همینطوره، معمولا بعد از نعوظ صبحگاهی این اتفاق میفته چون در حالت عادی هم که دچار نعوظ میشم بعد از برگشتن آلت به حالت اول چندقطره ادرار بیرون میاد، تا حالا دو سه باری برای مسایل دیگه سونوگرافی دادم و از نظر پروستات و مثانه و کلیه مشکلی وجود نداشته، هم چنین چند سالی هست که ندانسته به خودارضایی مبتلا شدم و شده که 6 ماه هم این کار رو نکرده باشم اما همچنان مشکلم وجود داشته، این مشکل واقعا اذیت میکنه چون نماز میخونم همش باید جلوگیری کنم برخورد نکنه با لباسم، توی اینترنت دکتر دیگری گفته بودن این پیش آب هست، ولی بیشتر شبیه ادرار هست رنگ و چسبناکی


    مورد دوم هم درمورد زخم های روی الت هست که بیشتر در اثر خودارضایی زیاد بوجود اومده میخواستم ببینم میشه جای زخم ها رو بهبود داد؟تشکر از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      در مورد سوال اول توصیه می کنم استبرا کنید ضمن اینکه معلوم نیست که حتما مایعی که خارج می شود ادرار باشد
      در مورد بهبود زخم ها هم قدم اول ترک خودارضایی اس
    2. تصویر کاربر یاشار شنبه ۲۱ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      تشکر بابت پاسخ سریعتون، همیشه استبرا میکنم ولی نمیدونم شاید در اثر استمنا بدنم اسیب دیده باشه و توانایی نگهداشتن ادرار رو نداشته باشه(نمیدونم ربطی داره اصلا یا نه)، بذارم روی حساب ادرار بنظرتون؟

      در مورد سوال دومم هم مدتی هست که خداروشکر استمنا نمیکنم با پماد یا داروی خاصی میشه جای زخم های قسمت تناسلی رو خوب کرد؟ممنون
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      بذارم روی حساب ادرار بنظرتون؟..............به نظر من خیر به حساب ادرار نذارید
      در مورد سوال دومم هم مدتی هست که خداروشکر استمنا نمیکنم با پماد یا داروی خاصی میشه جای زخم های قسمت تناسلی رو خوب کرد؟................بله هست اما بدون معاینه و دیدن ماهیت زخم ها نمی توان دارویی تجویز کرد
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط