اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر عباسی چهارشنبه ۲۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 504 مشاهده پرسش
    باسلام؛
    آقایی 27ساله و متاهل هستم که باتوجه به علائم و آزمایشات و سونوگرافی که داشتم, دو سه متخصص "پروستاتیت مزمن باکتریال" تشخیص داده اند که سابق بر این با تجویز سیپروفلوکساسین و بدون تجویز سفالکسین, آزیترومایسین و داکسی سایکلین مصرف کرده ام اما "اکنون پزشک برایم 15روزه افلوکساسین، تتراسایکلین، پرازوسین و سلکوکسیب تجویز کرده است".
    لازم به ذکر است بنده داروی افسردگی و اختلال خواب میخورم؛ از زمان مصرف داروهای جدیدم یبوست شده ام و صبح ها زیاد خمیازه میکشم؛ فقط در آزمایش کشت ترشحات مجرا که اخیرا انجام داده ام استافیلوکوک رشد کرده است.
    حال میخواستم بپرسم نظرتان درخصوص درمان "بویژه آخرین درمانی" که پزشک برایم داده چیست و "آیا درمان بهتری دارد یا نه و آن چیست"؟
    باتشکر قبلی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      من فقط می توانم بگویم شایدکه علائم ادراری تان مربوط به افسردگی و نیز عوارض داروهایی باشد که می خورید و ارتباطی با پروستات نداشته باشد
  • تصویر کاربر مینا چهارشنبه ۲۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 257 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    ببخشید من از کودکی مشکلم اینه که احساس میکنم که مثانه ام کامل تخلیه نشده و ادرارم به صورت یه قطره چکه میکنه که نمیدونم ایا واقعا اتفاق می افته یا نه؟و هر چی سعی میکنم بیشتر مراقب باشم و خودمو کنترل کنم بدتر میشه ولی وقتی که حواسم به خودم نباشه بهترم .خیلی دکتر رفتم ولی جواب ازمایش و سونوگرافی مشکلی رو نشون نمیده نه عفونتی نه مشکلی در تخلیه.خیلی زود سردی میکنم مخصوصا ببخشید اگر با اب سرد طهارت کنم اوضاع بدتر میشه.شده روزی ساعتها مثلا 10 ساعت یا بیشتر به سرویس نرفتم و مشکلی نبوده ولی روزی خیلی زود زود نیاز به رفتن به سرویس پیدا کردم و گاهی انقدر احساس نیاز به تخلیه دارم ولی بعد از رفتن به سرویس فقط چند قطره بوده.میخواستم بدونم ایا این مشکل ریشه عصبی داره یا و مشکل از چیز دیگه ایه؟ببخشید طولانی شد ولی گفتم شاید نیاز به توضیح بیشتر باشه.ممنون میشم اگر لطف کنید و راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      با توضیحاتی که فرمودید و با توجه به اینکه همیشگی نیست و برخی اوقات رخ می دهد به نظر من ریشه ی عصبی دارد
  • تصویر کاربر ابوالقاسم چهارشنبه ۲۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 293 مشاهده پرسش
    سلام .
    پسر من 14 ماه سن دارد. که متاسفتنه در بدو تولد بیضه چپ نداشت. سال گذشته سونو گرفتیم دکتر مربوطه گفتند بیضه در کانال چپ قرار دارد. امسال دوباره بعد از سونو گرافی مجدد گفتند در کانال راست قرار داره . تا اینکه شنبه هفته جاری جراحی شد و در هیچ کدام از کانالها وجود نداشت. و احتمال دادند داخل شکم باشه که عمل جراحی را متوقف کردند. لطفا در رابطه با مواردیکه باید برای پیشگیری از عدم توانایی جنسی آینده ایشان انجام شود و همچنین راهکار صحیح پیدا کردن محل بیضه راهنمایی فرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای پیدا کردن بیضه ها دقیق ترین کار لاپارورسکوپی تشخیصی است گرچه قبلش می توان ام آر آی هم کرد که البته در بچه ی ۱۴ ماهه ام آر آی نیاز به بیهوشی دارد لذا شاید همان لاپاروسکوپی کنید بهتر باشد.برای بحث توان جنسی هم موکول کنید به بعد از مشخص شدن تکلیف بیضه هاست
  • تصویر کاربر احسان چهارشنبه ۲۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 227 مشاهده پرسش
    باسلام به نظرشمااقای دکترمن الان 22سالمه واندازه الت بنده6یا7سانتی متره به نظرشمابایدچیکارکنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم معاینه شوید و درصورتی که واقعا همینطور باشد که می گوئید بایستی بررسی و درصورت امکان درمان شوید
  • تصویر کاربر دلسوز چهارشنبه ۲۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 254 مشاهده پرسش
    سلام
    خدا قوت
    سوالم اینه که همسرم بعد فوت پدرشون و با توجه به شرایط کاریشون که قبلا حدودا یکسال در بیمارستان بودند بسیار تمایل جنسیشون پایین اومد تا جایی که ما رابطه نزدیکیمون دو ماه یکبار انجام میشد و بدون هیچ‌مشکل دیر انزالیشون اما در این یکماه و نیم اخیر که قرار گذاشتیم که هفته ایی یکبار ارتباط داشته باشیم با توجه به اینکه تحریک میشدند و نغوظ انجام میشد اما
    حتی یکبار هم مایع منی ازشون خارج‌نشده .
    و فردای روز دل پیچه و دل درد دارند
    ایشون قرصهای قلب مصرف میکردند
    البته خیلی کم شده و از قبل قرص فشار هم استفاده میکردند
    ممنون میشم هر چه سریعتر راهنمایی بفرمایید
    با تشکر از شما آقای دکتر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      دیرانزالی ایشان ریشه روانی دارد با توجه به اینکه وقتی فواصل رابطه طولانی بود و ایشان آمادگی و میل جنسی بیشتری دارند مشکلی در انزال ندارند ولی زمانی که این فاصله کوتاه هست و متعاقبا میل جنسی پائین هست دیر انزال هستند لذا بهتره مدتی تحت نظر روانپزشک باشند
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط