اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر ashkan شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 352 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر.چه طور میشه در رابطه ی دهانی از عفونت مجاری ادراری که در اثر باکتری های داخل دهان ایجاد میشود جلوگیری کرد؟
    با شستشوی دهان با محلول ضد عفونی کننده میتوان جلو انتقال باکتری از دهان زن به الت مرد را گرفت؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      با شستشو این احتمال کم می شود ولی از بین نمی رود
  • تصویر کاربر احسان شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 288 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    آلتم در اثر ساییدگی و استفاده از مایع دستشویی زخم شده،از چه پومادی استفاده کنم
    ممنون جناب دکتر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      از ژماد کالندولا استفاده کنید
  • تصویر کاربر حسین شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 294 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکترمن 16سالم هست وقتی که خودارضایی میکنم .مایع منی ازمن خارج نمیشه فقط یه مایع کم که ابکی ومثل اب هست ازم خارج میشه که کمی چسبنده هست ولی منی خارج نمیشه به نظرشما علتش چیه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمالا شما هنوز مراحل بلوغ تان کامل نشده است در کل توصیه می کنم خودارضایی نکنید
    2. تصویر کاربر حسین شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      یعنی انسدادلوله منی برنیست
    3. تصویر کاربر حسین شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      ایا من بیماری دارم?
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      در این سن خیلی زود هست تا چنین تشخیصی را مطرح کنید بهتر است تا ۱۸ سالگیصبر کنید
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر ali شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 307 مشاهده پرسش
    سلام من مدت زیادی نزدیک به ۱۳سال از بیماری پروستاتیت رنج میبرم در این مدت بارها به پزشک متخصص مراجعه کردم بار اول ابتدای بیماری به بیمارستان شماره دو رفتم که دکتر قرص ایمیپرامین تجویز کردند بعد از مصرف قرص من دچار یبوست شدید شدم این یبوست علایم بیمار بطور وحشتناکی افزایش داد بعداز مصرف این دارو بود که برتی اولین بار بعداز ادرارکردن از التم مایع چسبناک شبیه منی حدودا ۶_۷قطره خارج شدمن که تاحالا با این موضوع برخورد نکرده بود مصرف دارو قطع کردم و ماه ها گذشت ولی چیزی تغییر نکرد بعد یکسال به دکتر مراجعه کردم بیمارستان امیراامومنین دکتر برام سونوگرافی از بیضه وازمایش نوشت بعد از اون دارو سیپروفلوکساسین برای یک ماه نوشت تاثیری نداشت بعد افلوکساسین نوشت برای یک ماه تاثیر گذاشت ولی نه چندان عمیق.تعداد قطره های بعد از ادرارم از ۶_۷قطره به نصف کاهش داد برای ادامهمدخواستم دوباره مراجعه کپم ولی اون موقع پول کافی نداشتم چون اون موقع بیکار بی پول اشفته حال بودم چندین ماه فاصله افتاد بعد از اون یعنی یکسال بعد دوباره به یه دکتر دیگه نزدیک محل زندگیم مراجعه کردم اون دکترهم سونوگرافی نوشت بعد قرص افلوکساسین ایندومتاسین سفیکسیم بعد امپول انتی بیوتیک قوی تجویز کرد در اخر کوچکترین تاثیری نداشت بعد به بیمارستان تجریش مراجعه کردم سیستوسکوپی کرد گفت پروستاتیت مزمن
    بعد همون قرصا رونوشت بدون نتیجه .
    بیخال درمان شدم ولی بااین شرایط نمیشه زندگی کرد من مجبور شدم بین خودکشی ودرمان یکی رو انتخاب کنم چون اصلا یه ادم نمیتونه با این شرایط زندگیکنه توی اینترنت به تامسولوسین برخوردم و شروع به مصرف کردم با این قرص راحتر میتونستم ادرار کنم ولی با کنار گذاشتنش دو باره بدتر میشد فایده نداشت.بعد دوباره توی اینترنت به یک مقاله از دانشکده پزشکی لرستان مطالعه کردم که نوشت بود میشه بااستفاده عمل tuiالبته با لیزر بخشهای جزیی از پروستات از داخل لوله ابراه تبخیر کرد که این روش روی چندتا بیمار امتحان کردهاند سوال من هم در این مورد است که گفته اند این روش روی بیماران دچار پروستاتیت مزمن بودند انجام دادند و نتایج رضایتبخش بوده ومن هم میخوام بدونم میتونم این عمل انجام بدم یانه توی تهرانی جایی این عمل انجام میدن اگه داوطلبانه باشه چطور ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله TUI را در همه ی بیمارستان هایی که ارولو»یست دارد انجام می دهند
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 267 مشاهده پرسش
    دکتر نخی که در بخیه برای درمان انحنای الت استفاده میشود چگونه است جذبی است یا همیشه میماند؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      هر دو نوع را می توان استفاده کرد ولی در مورد شما می توان از نخ جذبی استفاده کرد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط