اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر اریا شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 401 مشاهده پرسش
    خسته نباشید
    مدتی است که بعضی وقت ها مثانه ام تکان میخوره همانند زنان که بچه دارند اذیت نداره ولی حالت لرزش و تکان داره البته از روزی که سوند حالب رو در آوردم اینجوریه. آیا مشکل نداره؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      من متوجه مشکل خاصی نمی شوم
  • تصویر کاربر فرید شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 308 مشاهده پرسش
    سلام
    اقا دکتر من داخل سوراخ الاتم رو لیزر کردم، بعد پماد هم میزنم، جاهای دیگه هم لیزر کردم، 4 روزه لیزر کردم.
    داخل سوراخ التم میسوزه واسه چیه؟؟
    2. شورتم یه لکه های خون هست دلیلش چیه؟ همون خون باعث نمیشه زگیل پخش بشه؟

    3.من بعضی وقتا التم میسوزه یا میخواره احساس میکنم داره زگیل در میاد درسته؟
    4، کاره پماد موپیکا 2% چیه؟؟
    5،من 3 روز زدم امروز نزدم مشکلی پیش میاد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      داخل سوراخ التم میسوزه واسه چیه؟؟......................طبیعی است بخاطر زخم ناشی از لیزر
      2. شورتم یه لکه های خون هست دلیلش چیه؟ همون خون باعث نمیشه زگیل پخش بشه؟........................خیر
      3.من بعضی وقتا التم میسوزه یا میخواره احساس میکنم داره زگیل در میاد درسته؟....................خیر
      4، کاره پماد موپیکا 2% چیه؟؟ .................................اگر همان موپیروسین هست یک پماد آنتی بیوتیک هست
      5،من 3 روز زدم امروز نزدم مشکلی پیش میاد؟.............................خیر
  • تصویر کاربر حسام شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 268 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتربنده هورمون تستسرونم کاهش پیدا میکنه ازمایش های هورمونی پرولاکتین ال اچ و ویتامین دی رو انجام دادم طبیعی بود اما در حال حاضر سه ماه است امپول نزدم سر کار میرم ولی توانم روز به روز روبه کم شدنه و ضعف جنسی دارم می خواستم بدونم ایا با توجه به ازمایشات فوق امکانش هست مشکل در خود بیضه باشد چون احساس ضعف شدید در بیضه دارم ولی سنوگرافی از بیضه طبیعی بود احساس جنسی بسیار پایین است توان ازمایش اسپرم ندارم به هیج وجه چه راهی برای نشان دادن اینکه بیضه کاملا سالم هست به غیر از ازمایش اسپرم وجود دارد؟؟؟؟بند یک سال هست مشکل دارم لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      کارایی بیضه براساس ازمایش هورمونی، ازمایش اسپرم و معاینه ارزیابی می شود
  • تصویر کاربر علی شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 284 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر سن من 18 سال و واریکوسل خفیفی دارم من چندبار خود ارضایی کردم ولی بصورت آلت حتماً بین دوپاقراربگیره تا تخلیه بشه میخواستم بدونم دلیل این چیه وموجب ناباروری میشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      واریکوسل خفیف عالبا باعث ناباروری نمی شود
  • تصویر کاربر اعظم شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 327 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید دختری 4 ساله ونیمه دارم که تقریبا 4 ماه است زانوی چپ ایشان ورم کرده و پیش سه دکتر بردم که اولی دکتر متخصص اطفال فرمودند مشکلی ندارد خودش خوب می شود، دومی متخصص مفاصل گفتند ابتدا بیائید زانوی ایشان را آمپول بزنیم اگر آب داشت بکشیم بعد بروید از استخوان نمونه بردارید بعد آزمایش بدهد 4 روز هم بستری شوند تا ببینم چه مشکلی دارند که نبردم. دکتر سوم اطفال و داخلی بودند که با آزمایشاتی که گرفتند گفتند فقر آهن بسیار شدید دارند و داروهای استئوکر، فرگولوبین و زینک و غیره دادند که تا حدودی بهتر شده بخصوص درد پای ایشان که کمی درد می کرد، بسیار بهتر شده ، قبل از تمام این کارها ایشان را دارو گیاهی بردم که گفتند با توجه به بوی بد دهان و بوی بد و شدید ادرار ایشان و استفاده بیش از حد آب و تعریق زیاد ایشان عفونت ادراری دارند که مدتی داروی گیاهی مصرف کردند که بسیار در از بین بردن بوی ادرار و دهان ایشان موثر بود و مصرف آب ایشان بسیار نرمال شد ولی مجدد با تمام شدن داروهای گیاهی همین امر اتفاق افتاده البته ناگفته نماند که دکترها هیچ کدام ایشان را قبول نداشتند ، ضمنا آزمایش و عکس ایشان را برای دکتر وریانی فوق تخصص مفاصل ایمیل کردم که فرمودند در مورد رماتیسم فقط باید پیگیر باشم . حالا با توجه به استفاده ایشان از آ ب و تعریق و بوی بد دهان و ادرارشان شک کردم که شاید ایشان واقعا عفونت ادراری داشته باشند لطفا شما بنده را راهنمایی بفرمائید ممنون از لطفتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای پاسخ به این سوال توصیه می کنم ازمایش کت و کامل ادرار برای دخترتان انجام دهید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط