اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 394 مشاهده پرسش
    در سمت راست بیضه من ندول دیده شده.اما همه ازمایشات هورمونی من سالم است.ایا من مبتلا به سرطانم?
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون معاینه و بررسی سونوگرافی نمی توانم نظری را مطرح کنم
  • تصویر کاربر سیامک چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 249 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من پسری هستم 21 ساله من با دختری لب رفتم حدود 5 دیقه ولی لثم اولا خون.می اومد دستم زدم قبلش خونی نبود و بعدش یعنی موقع گرمای زیاد خون می اومد لب رفتن منجر به ایدز میشود یا خیر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1875 مشاهده پرسش
    درود بر آقای دکتر
    من یک برادر 18 ساله دارم که ماهی یک بار باید به خودش سوند شماره 14 بزند ( به علت تنگی مجرا)
    و برای این کار ا ز از وسایل بهداشتی استفاده میکند و از ژل موضعی لیدوکایین. آقای دکتر من و خانواده ام کاملا نگران برادرم هستیم \\ برای اینکه ماهی یک بار به خودش باید سوند بزند و اگر انجام ندهد باید دوباره به بیمارستان رود و عمل باز کردن مجرا به وسیله سیستوسکپی که با یک وسیله مثل چاقو باز میشود را انجام دهد و برادر من از این کار امتناع میکند چون میگوید واقعا درد میکشم.
    حال بنده از شما چند سوال داشتم که امیدوارم به من پاسخ دهید:
    1- آیا سوند را باید سریع وارد مجرا کند چون دکتر خودش خیلی سریع این کار را میکرد در عرض نهایتا 10 ثانیه ( معمولا زمان مناسب برای وارد کردن سوند به مجرا و سپس رسیدن آن به مثانه چقدر باید باشد؟
    2- برادرم برای بی حسی از ژل لیدوکایین موضعی استفاده میکنه که بازم واقعا درد میکشه و میگوید کاملا متوجه میشوم که سوند دارم میزنم و من نگرانشم ( آقای دکتر یکی از دوستان من اسپری لیدوکایین را به من پیشنهاد داد ) آیا برادرم میتواند علاوه بر استفاده از ژل ( برای بی حسی بیشتر از اسپری لیدوکایین هم استفاده کند؟ ( اگر میتواند یک نوع بی ضرر آنرا به من معرفی کنید)
    3- برای سوند زدن باید مثانه اش پر باشد؟
    4- بعد از سوند زدن معمولا 2الی 3 قطره خون مشاهده میکند که بعد از چند بار ادرار کردن از بین میرود آیا این مقدار طبیعی است؟
    5- آیا بعد از سوند زدن میتواند آنتی بیوتیک بخورد؟‌ ( چه نوع آنتی بیوتیکی و به مدت چند روز)
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام

      1- آیا سوند را باید سریع وارد مجرا کند چون دکتر خودش خیلی سریع این کار را میکرد در عرض نهایتا 10 ثانیه ( معمولا زمان مناسب برای وارد کردن سوند به مجرا و سپس رسیدن آن به مثانه چقدر باید باشد؟.......................زمان خاصی ندارد مهم اینه که سوند را به زور نزند و نسبتا راحت عبور کند
      2- برادرم برای بی حسی از ژل لیدوکایین موضعی استفاده میکنه که بازم واقعا درد میکشه و میگوید کاملا متوجه میشوم که سوند دارم میزنم و من نگرانشم ( آقای دکتر یکی از دوستان من اسپری لیدوکایین را به من پیشنهاد داد ) آیا برادرم میتواند علاوه بر استفاده از ژل ( برای بی حسی بیشتر از اسپری لیدوکایین هم استفاده کند؟ ( اگر میتواند یک نوع بی ضرر آنرا به من معرفی کنید)................خیر بایستی از ژل استفاده کند مهم نقش لغزنگی ژل هست تا نقش ی حس کنند ی آن
      3- برای سوند زدن باید مثانه اش پر باشد؟............................نه الزاما
      4- بعد از سوند زدن معمولا 2الی 3 قطره خون مشاهده میکند که بعد از چند بار ادرار کردن از بین میرود آیا این مقدار طبیعی است؟..........................قاعدتا نباید خون بیاد اگر خون می آید یعنی تنگی تشدید یافته است
      5- آیا بعد از سوند زدن میتواند آنتی بیوتیک بخورد؟‌ ( چه نوع آنتی بیوتیکی و به مدت چند روز).....................معمولا نیازی نیست مگر آنکه عفونت داشته باشد
      در آخر توصیه می کنم که در صورت امکان دنبال راه قطعی تری مثل جراحی باز بگردید. در صورت تمایل عکس رنگی مجرا و کپی شرح عمل های قبلی و علت ببروز تنگی را برای من بفرستید تا در صورت امکان درمان مناسب تری براش انجام شود.
  • تصویر کاربر حامد شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام من یک جوون 24ساله هستم که از مادرزادی بیضه چپم نزول نکرده وچون کسو کاری نداشتم یتیم بودم کسی رو بیماری نیفتاد ولی تو سن 6سالگی عمل کردم که دکترا تا قسمت میانی اینگواینال چپم تونستن بیضه چپمو بکشن پایین ...من ازمایش اسپرمم دادم که کمتر از حد طبیعی هست حدود 15ملیون اقای دکتر من به پزشک ارولوژی مراجعه کردم یکیشون میگه درش بیار خطرناکه ممکنه سرطانی بشی یکیشون میگه بعد ازدواج درش بیار یکیشون میگه زیاد توقسمت بالایی نیس اشکالی نداره من موندم الان چی کار کنم راستی بیضه راستمم سالمه واندازش طبیعی است ...من به نظرتون چی کارکنم این بیماری تو ازدواج من تاثیرداره ممکنه بچه دارنشم ممکنه سرطانی شم ایا قبل ازدواج به طرف مقابلم بگم که مشکله من اینه راستی نمیخام کسی به خاطر من قربانی خواسته هاش بشه ////الان موندم واقعا چی کارکنم شما هرکاری بگین همون کارو میکنم راستی بیضه چژم که توقسمت میانی اینگواینال چپمه اصلا درد نداره عین یه ادم معمولی میتونم بدوام وراه برم درد نداره /////ممنونم بینهایت ....
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      می تونید درش نیارید ولی ماهانه خودتان بایستی معاینه اش بکنید
    2. تصویر کاربر حامد چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      يعني ماهانه سونوكرافي بدم يا ....
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      خیر سونوگرافی سالیانه خودتانهم یاد بگیرید که ماهیانه خودتان را معاینه کنید
    4. تصویر کاربر حامد چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      ببخشيد اقاي دكتر منظور از اينكه خودمو معاينه كنم جيه ازمايش بدم ياسونوكرافي ...لطفا واضح درج كنين ...ممنون ازلطفتون وجرا خودمو معاينه كنم ....
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      واضح ترش نیاز به مراجعه حضوری و آموزش حضوری دارد
    6. تصویر کاربر حامد شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      ببخشد امكان نداره ازاينجا توضيح بدين ،،،،
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      نه امکان نداره
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
  • تصویر کاربر محسن چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 293 مشاهده پرسش
    با سلام . من مرد 45 ساله ای هستم که از حدود یک ماه پیش روی کلاهک آلت تناسلی من لکه های سفیدی بوجود امد که با خارش همراه بود که من نتوانستم با ضد عفونی کردن برطرف کنم اگر امکان داره داروی برای رفع این مشگل به من معرفی نمایید البته من زیاد استخر میروم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون معاینه و تشخیص نمی توانم دارویی برایتان تجویز کنم
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط