اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر امیر جمعه ۱۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 312 مشاهده پرسش
    با عرض سلام
    اقاي دكتر من يكسال قبل مبتلا شدم بعد ليزر كردم از بين رفت بعداز7 ماه كنا محل ليزر شده جوشي زد كه با سركه سيب خشكش كرد و افتاد حالا روي ساقه الت ي ضايعه مثل جوش هستنبه سركه واكنش نشون ميده ن بزرك و ن كوجك ميشه احتمال داره زكيل باشه
    بعد من درشرف ازدواج هستم خانمم واكسن بزته جقد مصون ميشه در برابر خود زكيل و سرطانهاش
    بعد اولين دوز رو 13.7 زده دوز دوم13.9 ميشه اكه دوروز بعدش بزنه مشكلي بيش نمياد؟
    ممنون به خاطر صبر و حوصله ي زياد شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمال داره زكيل باشه..................بدون رویت و معاینه نمی توانم نظری بدهم
      بعد من درشرف ازدواج هستم خانمم واكسن بزته جقد مصون ميشه در برابر خود زكيل و سرطانهاش.........................اگر یکی از این 4 نوع در واکسن باشد ایمنی کامل می دهد
      بعد اولين دوز رو 13.7 زده دوز دوم13.9 ميشه اكه دوروز بعدش بزنه مشكلي بيش نمياد؟......................نه مشلی پیش نمیاد
  • تصویر کاربر سیدعلی جمعه ۱۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 281 مشاهده پرسش
    با عرض سلام من ۱۸ ساله که دیابت دارم از بچگی بیضه هام کوچک تر از حد طبیعی بود ولی سیستم طبی رو داشت تا اینکه ۵سال قبل بعد از به دنیا اومدن بچم کم کم بیضه هام به طور خیلی شدید کوچیک شد و دیگه حس شهوت قبلو اصلا ندارم و وقتی نزدیکی میکنم اون هم بعد از دو سه هفته دچار ضعف خیلی شدید در بدنم میشوم اگه قابل درمان یا اینکه بدتر از این نشه هست راهنماییم کنید لطفا
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ابتدا بهتر است آزمایش هورمونی و سونوگرافی از بیضه ها انجام دید
  • تصویر کاربر ریحانه پنجشنبه ۱۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 296 مشاهده پرسش
    سلام وققتون به خوشی .کسی که کوتاهی الت داره توی مسعله ازدواج دچار چه مشکلاتی میشه؟بچه داری؟زود انزالی و...؟پسری 32ساله من میخاد دچار همچین مشکلی هستن ایا ما دچار مشکل میشیم ؟توی رابطه زناشویی مشکل پیش میاد؟ممنون میشم راهنمایی کنین.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      غالب مواردی که به عنوان کوتاهی آلت به ما مراجعه می کنند کاملا طبیعی بود و در واقع خودشان تصور نادرستی از اندام خود دارند لذا ابتدا بهتر است توسط ارولوژیست معاینه شوند تا بهتر بتوان به سوالات شما پاسخ داد.
  • تصویر کاربر حسین پنجشنبه ۱۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 456 مشاهده پرسش
    سلام دکتر.. چطوری خوبی
    دکتر این وضعیت سونگرافی من هست
    هر دو کلیه راست و کلیه چپ دیامتر طبیعی دارند.
    یک سنگ 4 میلی متری در پل میانی کلیه راست بدون ایجاد هیدرونفروز مشهود است.
    اکوی کورتیکومدولاری کلیه ها نرمال است.
    کلیه چپ فاقد هیدرونفروز میباشد.
    توده فضاگیر در کلیه ها رویت نشد. مثانه ضخامت جداری نرمال دارد. سنگ و توده فضاگیر در مثانه یافت نشد.
    دبری در ادرار مثانه مشهود است.

    دکتر جان این جزییات تو برگه سونگرافی من هست که براتون تایپ کردم تا دقیق تر توضیح بدین..
    سوال من اینه که من روزانه حدود 10 لیتر آب مصرف میکنم و بعضی از روزها شاید هم کم ولی تا 5 لیتر ثابت مصرف آب دارم
    بعد من وقتی دکتر رفتم واسم آمپول خاصی رو نزدن فقط مسکن عضلانی زدن
    سنگ کلیه رو 40 روز پیش شاهد این بیماریم و تا الان که 40 روز از این میگذره ولی احسال دارم تو بدنم هست درد دارد نه خیلی زیاد..
    بعدش من که روزی 10 لیتر آب مصرف مینم و این احساس رو دارم که 1 لیتر فقط دفع میشه تو اینترنت خوندم که نوشته بودم باید تو روز حتما 2 لیتر ادرار دفع کنید؟
    بعد من فعالیت زیادی ندارم بیشتر پشت کامپیوتر هستم
    به خودم اصلا کم آبی نمیزارم اتفاق بیفته-
    سوالم اینه که چرا من این سنگ رو دفع نمیکنم تا این مدت که گذشته ؟؟؟
    بعدش اینکه آیا امکان تولید این سنگ تو بدن من امکان داره اگه داره چی کار کنم که ایجاد نشه ؟؟؟؟؟
    خیلیا میگن که سنگ اگه آب بخورین بزرگتر نمیشه ولی همیشه هست باید پیش سنگ شکن برید >؟؟؟
    من از اون موقع که دچار سنگ کلیه شدم این چیزا رو مصرف میکنم > آب پرتغال - آب لیمو - تورب - خیار-نان- و دیگه هیچ
    با اینها صبحونه و نهار و شام میخورم میترسم اگه چیز دیگه ای استفاده کنم بدتر بشم
    این سنگ کلیه سابقه فامیلی مون هم هست یه بار پسر عمه ام و یه بار پدر خودم
    سوال من اینه یه غذاهایی واسم معرفی کنین ؟؟؟؟؟؟؟
    آیا من موفق به دفع این سنگ میشم یا برام حادثه ساز میشه ؟ آخرش یعنی من میرم پیش سنگ شکن اگه تا یه ماه دیگه دفع نشه؟؟؟؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در کل می تونم بگویم سنگ 4 میلی متری نگران کننده نیست و 3 لیتر روزانه اب خوردن و کم کردن نمک غذا و تعادل در رعایت مصرف مواد غذایی کافی است
  • تصویر کاربر مسعود پنجشنبه ۱۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 390 مشاهده پرسش
    با سلام حدود 1،2 هفته هست که تکرر ادرار دارم و بعد از دفع ادرار باز هم حس ادرار دارم و حدودا در روز 3 بار و در شب 4،5 بار تخلیه میشود و هیچگونه تغییر رنگ و درد و خون و سوزش هم ندارم.ازمایش عفونت هم دادم مشکلی نبود.مصرف اب و غذا هم به صورت نرمال هست. به نظر شما مشکل چی میتونه باشه؟ با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر من بهتر است با معاینه و آزمایش و سونو پیگیری شوید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۱ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط