اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر بهراد یکشنبه ۱۲ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 491 مشاهده پرسش
    با سلام آیا آقای دکتر جراحی متودیوپلاستی مربوط به بیماران تراجنسی را هم انجام می دهند؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۲ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر کسی شرایطش را داشته باشد بله انجام می دهم
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۱۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 346 مشاهده پرسش
    مصرف ارکتو با فشار خون بالا مشکلی دارد یا نه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در فشار خون کنترل نشده توصیه می شود مصرف نشود
  • تصویر کاربر شيوا شنبه ۱۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 330 مشاهده پرسش
    سلام اقاي دكتر يك سوال داشتم من هميشه در هر دو طرف بدنم درد پريود داشتم و سونو هم داده بودم از لگن همه چيز طبيعي بود و مثل اينكه كيستي ديده نشده چون چيزي نگفتن و ننوشته بودن ولي چند ماهي هست كه اون درد هميشگي پريود رو فقط سمت راستم دارم و سمت چپم بدون درده اين اتفاق هم مخصوص دوران پريودم هست و خارج ان هيچ درد ديگري ندارم همان درد هميشگي پريودم ولي وقتي پريود ميشم اين درد جديدا فقط سمت چپم است و سمت راست بدون درد و خونريزي نسبت به قبل هم كم شده ولي عادتم هر ماه سر روز مشخص اتفاق مي افته از ١٠ ام تا ١٤ ام متفاوته و ٣-٥ روزه هست هيچ ماهي نشده كه پريود نشم فقط نگرانيم سمت چپمهً كه درد نداره در زمان پريود و چند ماهي اين جور شده ميخوام ببينم مشكلي هست؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      با متخصص زنان مشورت کنید
  • تصویر کاربر سعيد یکشنبه ۱۲ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 278 مشاهده پرسش
    سلام دكتر عزيز
    لكه هاي پوستي تيره غير برجسته و سطحي در ناحيه تناسلي دارم كه حدود 7 ساله مشاهده ميشن ، از همان ابتدا به دكتر مراجعه نمودم اولين دكتر به من گفت خال پوستي است ، دومين دكتر گفت زگيل تناسليه و چندين جلسه فريز نمود اما لكه ها همچنان باقي ماند ، خدمت شما رسيدم چند جلسه معاينه و آزمايش ويروس شناسي نوشتيد كه نهايتا درخصوص زگيل تناسلي نظرتون منفي بود، لازم به ذكر است در ابتدا اين لكه ها زير شكم قبل از الت بود كه طي سال هاي گذشته و پس از فريز بنظرم منتشر شده و روي الت هم رفته كه تعداد آن از يكي دو تا در حال حاضر به 5 الي 6 عدد رسيده و نگرانم كرده ؛ ضمنا من 20 سال است كه متاهل هستم 44 سال دارم و زندگي سالمي داشتم و بجز همسرم ارتباط ديگري نداشتم اما درزمان مجردي شايد ارتباطي بسيار محدود داشتم ؛ ضمنا همسرم چندين بار توسط متخصص زنان معاينه و آزمايش و چكاپ كامل شده كه خوشبختانه سالم بوده است استدعا دارم راهنمايي بفرماييد در حال حاضر چه كاري بايد انجام دهم و چطور ميتوانم از وضعيت سلامتيم مطمئن بشم . آيا خطري همسرم را تهديد ميكند ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر میاد شما همه کار ها را برای اطمینان از سلامتی خودتان انجام داده اید منتها کمی وسواس دارید که بایستی این وسواس را درمان کنید
    2. تصویر کاربر سعيد یکشنبه ۱۲ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام دكتر عزيز
      بسار متشكرم از پاسخ و وقتي كه گذاشتيد اما فراموش كردم در پيام قبلي عرض كنم وقتي به آزمايشگاه ويروس شناسي مراجعه نمودم به دليل كوچك و سطحي بودن لكه ها دكتر آزمايشگاه گفت امكان نمونه گيري نيست و پس از ان به تشخيص شما و اصرار بنده صرفا آزمايش خون براي تشخيص ويروس زگيل تناسلي انجام دادم كه پاسخ منفي بود معهذا جنابعالي گفتيد آزمايش خون نمي تواند اطمينان صد در صد بدهد با اين توصيفات و افزايش تعداد لكه ها لطفا بفرماييد آيا لازم است مجددا خدمت شما برسم و معاينه شوم ؟ يا اينكه نياز نيست و بنده دچار وسواس شده ام ؟ و در نهايت اين لكه ها چه مي تواند باشد يا به قول شما به نفع چه مي باشد ( خال پوستي ؟ ساير بيماري ها و ... ؟ ) ؟ دكتر عزيز لطفا مرا كمك كنيد كار روزانه و زندگيم مختل شده و اعتماد به نفسم را به كلي از دست داده ام. از عواقب بسيار مي ترسم. ممنون
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۲ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      در این خصوص چون حضور ذهن ندارم نمی توانم نظری بدهم اگر معاینه مجدد کمکی به از بین رفتن دغدغه فکری شما می کند شاید بهتر باشه مجددا معاینه شوید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر نيكی شنبه ۱۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 344 مشاهده پرسش
    با سلام، دختری ٢٤ ساله هستم كه در ناحيه تناسلیم زگیلی به وجود امد و بعد از ۳ روز خود به خود از بين رفت. ایا ممكنه زگیل تناسلی باشه؟ اگر مبتلا به اچ پی وی باشم و ان را به شريك جنسیم منتقل كرده باشم و مرتب باهاش رابطه داشته باشم، ايا امكان از بين رفتن ويروس از بدنم وجود دارد يا خير؟ يعنی ايا بدن نسبت به ويروس مقاوم ميشه يا همچنان در خطر است؟
    با سپاس بسيار
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ایا ممكنه زگیل تناسلی باشه؟..............................خیر
      اگر مبتلا به اچ پی وی باشم و ان را به شريك جنسیم منتقل كرده باشم و مرتب باهاش رابطه داشته باشم، ايا امكان از بين رفتن ويروس از بدنم وجود دارد يا خير؟.....................................بله
      يعنی ايا بدن نسبت به ويروس مقاوم ميشه يا همچنان در خطر است؟............................امکامش زیاد هست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۳۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط