اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مرتضی یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 359 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر بنده قادر به خود ارضایی نیستم و در هنگام سکس مایع منی از من خارج نميشود و درد بسیار شدید در ناحیه بیضه و کلیه چند دقيقه ای احساس میکنم و بعد از آن هنگام ادرار مايع منی دفع میشود آیا درمانی دارم؟ توروخدااااااااا کمکم کنین از نظر روحی خودمو باختم اگه نتونم باید قید ازدواج رو بزنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اول بایستی بررسی شوید تا علت آن مشخص شود بعضی علل آن مثل تنگی مجرای ادراری قابل درمان هست ولی خیلی از علل آن هم قابل درمان نیست
  • تصویر کاربر الهام یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 793 مشاهده پرسش
    با سلام و تشکر خدمت آقای دکتر. من زنی 28 ساله و متاهل هستم. اواخر فروردین امسال چکاپ دادم و خون در ادرارم مشاهده شد (عادت ماهیانه نبودم و 3 روز پس از اتمام عادت ماهیانه چکاپ دادم). البته خون میکروسکوپی بود و خودم در ادرارم خون ندیده بودم و رنگ ادرارم زرد بود. و در آن موقع که چکاپ دادم حدود 5 یا 6 ماه بود که آب و عرق کاسنی و میوه زیاد میخوردم و هر یک ساعت و 45 دقیقه یک بار با ادرار زیاد به دستشویی میرفتم. بعد از چکاپ، کشت ادرار دادم و باز هم خون در ادرارم در آزمایش بود و RBC ی ادرار من 10-8 و مقدار خون TRACE و وضوح ادرار SEMI CLEAR و بقیه ی چیزها نرمال بود و سونوگرافی از کلیه ها و مثانه، یک سنگ 3/8 میلیمتری را در کلیه ی سمت چپم نشان داد و مثانه و بقیه ی چیزها طبیعی بود. آزمایشات را به دکتر عمومی نشان دادم و قطره ی سنکل برای دفع سنگ کلیه داد. بعد آزمایشات را به یک متخصص اورولوژی نشان دادم و گفت این خون مربوط به آن سنگ نیست و ممکن است ارثی باشد (چون در خانواده ی من و فامیل مادری من سابقه ی سنگ کلیه وجود دارد) و برام آزمایش سیتولوژی ادرار نوشت و گفت خطرناک نیست و می خواهیم ببینیم که سلولهای از چه نوعی است. بعد من پریود شدو و نتوانستم آزمایش را بدهم و در دوران پریودم آزمایشاتم را به یک متخصص کلیه و مجاری ادرار دیگر نشان دادم و ایشون گفتن که این خون از همان سنگ کلیه است و نیازی به انجام آزمایش سیتولوژی ادرار نیست و من تا الآن آزمایش را انجام ندادم. حدود دوماه است که به تجویز متخصص غدد و به دلیل کم کاری تیروییدم قرص ویتامین D و لووتیروکسین مصرم میکنم و یک هفته هم هست که صبح ها نصف قرص هیروکلروتیازید 50 میلی گرم مصرف میکنم. البته ویتامین D را تا یکماه هفته ای یکی و بعد از آن ماهی یکی مصرف میکنم. با مصرف این قرصها تعداد دفعات دفع ادرار من مثل قبل از 6 ماه پیش کم شد. سه هفته پیش به دلیل سوزش شدید واژن هنگام نزدیکی به دکتر زنان مراجعه کردم و ایشون به من کپسول دادن و ادرار من از آن به بعد زرد پررنگ و غلیظ شد. یعن اگر آب زیاد بخورم تعداد دفعات دستشویی رفتنم زیاد و مقدار ادرار من هم زیاد و رنگ ادرار من طبیعی و زرد کمرنگ و حتی گاهی به رنگ آب می شود و اگر آب نخورم و کم آب بخورم ادرار من زرد پررنگ و غلیظ و گاهی مخصوصا صبح ها زرد مایل به قهوه ای (البته نه قهوه ای پررنگ) و گاهی هم زرد مایل به یه کمی قرمز (البته نه قرمز) می شود و این مسئله خیلی من را نگران کرده است. طوری که زندگی من را فلج کرده است. گاهی خیلی کم هم سوزش دارم و گاهی هم پهلوی من درد می کند (که این حالت را قبلا هم داشته ام). خیلی می ترسم که سرطان مثانه باشد. دائم در سایت های مختلف به دنبال علایم سرطان می گردم. آیا سرطان مثانه ممکن است باشد؟ ایا من آزمایش سیتولوژی ادرار را باید بدهم؟ لطفا من را زود راهنمایی کنید. زندگی ندارم دیگه از استرس. ممنون از پاسختون.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      سرطان مثانه در سن شما خیلی خیلی بعید است و سرطان دهه 6 به بعد است بویژه اگر ریسک فاکتوری مثل سیگار و ...... امثال آن نداشته باشید با اینحال سیتولوژی، سیستوسکپی را به شما پیشنهاد می کنم
  • تصویر کاربر aliataee شنبه ۱۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 288 مشاهده پرسش
    سلام ببخشید من ۱۵ سال دارم و پسر هستم و چند وقتی که زیر سینه هایم یک غده ای رو هس می کنم البته بعضی مواقع می ره چپ و راست و من یک جا خوندم که مردهایم سرطان سینه دترند خوتستم بدانم این سرطان است یا چیز دیگری ست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم با مراجعه حضوری به پزشک معاینه شوید
  • تصویر کاربر امیرحسین شنبه ۱۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 470 مشاهده پرسش
    سلام من عمل واریکوسل انجام دادم میخواستم بدونم الان ک دکتر منو عمل کرده رگ هایی ک متورم شده بودن رو چی کار کرده ? اونا رو بسته؟ ینی الان بیضه های من بدون اون رگ ها مشکلی پیذا نمیکنن؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در عمل واریکوسل سیاهرگ های متسع و آسیب دیده را می بندند و مشکلی برای بیضه پیش نخواهد آمد
  • تصویر کاربر افشار شنبه ۱۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 322 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت آقای دکتر جباری
    عرض کنم خدمت شما که بنده برای زود انزالی به متخصص مراجعه کردم.که بعد از آزمایش برام سرترالین تجویز کردن که مصرف کنم اما بعد از یکماه اثرش از بین رفت. بعد فلوکستین نوشتن که اونم بعد یکماه تاثیرش از بین رفت و درنهایت کلومیپرامین نوشتن که تاثیرش خوب بوده اما عوارضی چون خواب آلودگی شدید و یبوست برام بهمراه داشت.ممنون میشم اگه یه قرصی معرفی کنید که جوابدهی برای زود انزالی خوب باشه اما حداقل عوارضی چون یبوست نداشته باشه. سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      هر دارویی عوارض خاص خود را کم و بیش دارد پاروکستین و سیتالوپرام هم از داروهایی است که روی اسن قضیه تاثیر می گذارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۳۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 772 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط