اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهرداد شنبه ۴ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 298 مشاهده پرسش
    سلام
    من 17 سالمه طول التم در حالت نعوظ 9.5 سانته و قطرش 10 میخواستم ببینم این عادیه و ایا من التم رشد خواهد کرد؟
    من وزنم 86 کیلو هست و قدم 178 میخواستم بدونم اگه وزن اضافم رو کم کنم طول التم افزایش پیدا می کنه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۴ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      این مزان سایز نرمال هست
      تا اخر ۱۷ سالگی رشد ادامه خواهد داشت
      با کاهش وزن بخش نهفته الت بیرون خواهد زد و بهتر خواهید شد
  • تصویر کاربر علی شنبه ۴ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 2214 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    چند ماهی هست
    چند جوش سفید رنگ بسیار ریز
    روی آلت و زیر کلاهک به وجود اومده
    ممنون میشم راهنمایی کنید
    آیا خطرناکه و باید به دکتر مراجعه کنم؟
    برای شریک جنسی توی این مدت که این جوش بوده مشکلی پیش میاد؟
    19 سالم هست
    1. تصویر کاربر علی جمعه ۳ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      عکس
    2. تصویر کاربر علی جمعه ۳ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      پیوست : عکس
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۴ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      این جوش ها طبیعی هستند و در اکثر مردان وجود داشته و بیماری محسوب نمی شوند و قابل سرایت به کسی‌ هم نیستند
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر pedram شنبه ۴ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 222 مشاهده پرسش
    سلام.من در حالت نعوظ بيضه هام به سمت داخل اسكروتوم ميره و پنهان ميشه و فكر ميكنم كه فيكس نيستند.اين علت خاصي ميتونه داشته باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۴ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      معمولا بهنگام نعوظ طناب بیضه ها اسپاسم پیدا کرده و بیضه ها را بالا می کشد اینحالت در همه رخ میدهد ولی در برخی کمتر و در برخی شدیدتر هست و بیماری محسوب نمی شود
  • تصویر کاربر ساداتی شنبه ۴ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 8266 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر وقتتون بخیر
    من حدود دو ماه پیش یک رابطه محافظت نشده داشتم که از فرداش احساس درد و سوزش داشتم. دو هفته پیش رفتم دکتر زنان گفت زخم شده و پماد کلوتریمازول و بتامتازون داد که یه بار صبح و یه بار شب میزنم اما احساس نمیکنم بهتر شده باشم. هنوزم درد و التهاب رو حس میکنم. لطفا عکسارو ببینید من خیلی نگرانم این زخما علت خاصی دارن و خطرناکن؟ و اینکه چه پمادی استفاده کنم که زودتر خوب بشن؟
    یک سوال دیگه اینکه قسمت پایین یه رنگ قهوه ای میبینم که نمیدونم از قبل بوده یا نه، به نظرتون ممکنه زگیل تناسلی باشه ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۳ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
    2. تصویر کاربر ساداتی جمعه ۳ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      ببخشید ویسی که دادین باز نمیشه برام
    3. تصویر کاربر ساداتی جمعه ۳ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      باز شد ممنون. باید چه آزمایشی بدم برای تبخال تبخال تناسلی و اینکه اون شخص همچین مشگلی نداره. چطور من گرفتم؟
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۴ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      البته این فقط یکداحتمال هست در برخی افراد بصورت نهفته هست. ازمایش خون هست بنام:
      HSV Ab type 1-2 (IgG and IgM)
    5. تصویر کاربر ساداتی شنبه ۴ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      این زخم و التهاب غیر از تبخال، چه علت دیگه ای میتونه داشته باشه ؟
      من دو هفته پیش که رفتم دکتر زنان نسبتا با تجربه ای، با قاطعیت گفت تبخال تناسلی که نیست. ینی ممکنه تشخیص نداده باشه؟
      و اینکه ممکنه اون شخص ویروس تبخال رو داشته باشه و بعد از سه چهار ماه بدون هیچ علایمی باشه ؟
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۴ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      شاخص ترین علامت تبخال وجود التهاب با تاول های کوچک که زخمی می شوند هست ولی گاه فقط درد و سوزش و خارش دارد
      عفونت های قارچی، کلامیدیا، مایکوپلاسما، گونوگوکوک، آلرژی از علل دیگر احتمالی هستند
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر کریم شنبه ۴ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 251 مشاهده پرسش
    باسلام من چندین سال هست که کیست اپیدیدم در بیضه دارم و معمولا تا بستا نها که هوا گرم است درد دارم ایا نیاز به عمل جراحی دارم و اگر که نیاز هست من ساکن تبریز هستم جنابعالی کدام پزشک تبریزی را معرفی مینمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۴ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      برداشتن میست ها الزامی نیست ولی اگر اذیت تان می کند بهتره بردارید من در مطب با لیزر این کار رو بصورت سرپایی می کنم ولی متاسفانه کسی را در تبریز نمی شناسم
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲ مرداد ۵ تعداد بازدید: 742 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط