اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر اميررضا شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 242 مشاهده پرسش
    احساس ميكنم الت كج شده و من ١٧ سالم است و نگران اينده هستم كلا ميخواستم ببينم التم مشكل دارد يا نه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      در این عکس که من مشکلی نمی بینم
  • تصویر کاربر امیر شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 223 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر. من رابطه با خانمم خیلی عالی بود. ما این ماه میخواستیم اقدام کنیم واسه بچه دار شدن فاصله رابطمون یکم زیاد شد 10 روز.....من گفتم یکم فاصله رو زیاد کنم بدنم پر بنیه تر بشه.... حالا که میخوایم رابطه واسه بچه دار شدن داشته باشیم اصلا حسم نمیاد انقد موقع رابطه فشار به خودم میارم قلبم به تپش میافته ولی حسی نمیاد یا میاد هم بعد از 2 ثانیه میخوابه......واقعا نگران هستم..... چه قرصی بگیرم که حال و حسم برگرده؟ بخاطر استرس هست؟ قبلا هم یکبار فاصله رابطمون زیاد شد اینطوری شدم با خود ارضایی کاری کردم که مایع منی که احساس کردم قفل شده کامل خارج بشه و بعدش خوب شد رابطمون ولی دوباره چون 10 روزی فاصله انداختیم من اینطوری شدم.... دوباره به زور خودارضایی منی رو دیشب خارج کردم زرد رنگ بود...... حالا چیکار کنم که هم بهتر بشم هم این اتفاق دوباره نیافته؟ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اینحالت معمولا بدلیل اضطراب هست و اگر مشکل عدم انزال یا دیرانزالی خودبخود مرتفع نگشت شاید قرص بوسپیرون ۵ میلی صبح و شب کمک کننده باشد
  • تصویر کاربر بنده جمعه ۱ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 205 مشاهده پرسش
    سلام دکتر.سمت راست آلت تناسلیم تورم پیدا کرده.بخصوص از زیر کلاهک تا خود قسمت ختنه گاه(تورم درقسمت ختنه گاه مثله یک حلقه هست) وانتهای آلتم(همون سمت راست) درحالت نعوظ فرورفتگی داره.یه چندماهی توتخلیه ادرار مشکل داشتم یعنی کامل تخلیه نمیشدهمیشه احساس میکنم ادراردارم وشوزش هم داشتم ومجبوربه تحمل ادراربودم یعنی ممکنه سوزش ادراری که داشتم باعث تورم شده باشه؟اصلا با کسی نزدیکی نداشتم.ولی خودارضایی بسیارمیکردم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      علت تورم به احتمال زیاد خودارضایی است و با ترک آن بتدریج برطرف می شود ولی اگر تداوم داشت یا تشدید یافت بهتر است معاینه شوید
  • تصویر کاربر محسن جمعه ۱ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 252 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت استاد گرامی و محترم من امروز یه رابطه جنسی داشتم که البته با کاندوم بود بار اول که ارضا شدم در کاندوم حهت پاک کردن و تمییز کردن با دستمال کاغدی نیز کمی با قدرت تمییز میکردم سپس از کاندوم دیگری استفاده کردم که بعد که قبل ارضا بشم کاندوم بیرون اوردم ولی بعد از مدتی احساس حالت خارش در ابتدای التم‌میکنم و احساس میکنم کمی قرمز شده ترسم از این هست که بیماری پر خطر جنسی باشه یا حساسیت به کاندوم‌می توته باشه لطفا راهنمایی نمیایید خواهشا البته اخرش کاندوم کوچک بود خودس بیرون امده بود که دیگه ارتباط نداشتم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      عفونت نیست حساسیت به کاندوم یا دستمال کاغذی است که با شدت کشیدید
  • تصویر کاربر نوید چهارشنبه ۲۹ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 210 مشاهده پرسش
    با سلام
    من طی پیام y81ub186917 پیغام دادم الان بعد از دو هفته که گذشته جای خراش به این صورت در امده می خاستم بدونم این طبیعی من از کرم استفاده نکردم شاید به صورت طبیعی خوب بشود ایا باید استفاده کنم و یا به صورت حضوری وقت بگیرم ممنون میشم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۹ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      استفاده از پماد الزامی نیست و اگر اذیتی برایتان ندارد نیازی نیست پماد بزنید.
    2. تصویر کاربر نوید چهارشنبه ۲۹ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      با سلام دکتر و ممنون از سرعت پاسخ گویی و دکتر این کی کاملا خوب میشه و اذیتی هم نداره و فقط کی خوب میشه طول کشیدنش به ۲ هفته طبیعی؟
      البته به نظر می رسه که بهتر شده
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۹ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      زمان خوب شدنش قاعده ی خاصی ندارد و از یک فرد به فرد دیگر متفاوت هست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۳ مرداد ۵ تعداد بازدید: 742 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط