اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر سعيد یکشنبه ۱۲ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 219 مشاهده پرسش
    با سلام
    اندازه آلت تناسلي بنده حدودا ١٠ سانت كه الان كه ٣٣ سالمه و چند سال از زندگي مشترك ميگذره به شدت تحت فشارم و نميتوانم نيازهاي زندگي رو برآورد كنم
    شما ميتوانيد كمكي كنيد به من
    باتشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۲ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر چاق باشید یا چربی قابل توجهی اطراف آلت باشد که بخشی از آنرا نهفته کرده باشد می توان کمی چربی را برداشت و پوست را عقب کشید تا کمی بطول آلت اضافه شود در غیر اینصورت کار چندانی نمیشه کرد
  • تصویر کاربر حامد دوشنبه ۱۳ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 223 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر 29 سالمه دچار انحراف الت 5سال پیش نامزد کردم وباهمسرم سر این عیب دعوا داشتیم تا رفتم دنبال درمان پیش دکتر کدیور عمل کردم زاویش45درجه بود کمی بهتر شد ولی اونیکه خواستم نشد یه بچه 4ساله دارم یک سال بعد از عمل الانم به خاطر مشکلاتی یک ماهه از همسرم جدا شدم میترسم ازدواج مجدد کنم باهمسر ایندم به مشکل بخورم لطفا کمکم کنید بادارو خوب میشه یا باید دوباره عمل کنم تورو خدا راهی جلوم بزار واقعا اعصابمو بهم ریخته با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۳ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      با دارو درمان نمیشه ولی به نظر من در حدی نیست که نیاز به عمل مجدد داشته باشه و در سکس مشکل ساز بشه
  • تصویر کاربر کامیاب یکشنبه ۱۲ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 232 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض خسته نباشید.
    دکتر، من چند ساله خودارضایی میکنم و از اندازه آلتم ناراضی هستم. انداره آلتم در حالت کشیده ۹/۵ سانت هستش ولی طبق عکسی که شما گذاشتید راجبه اندازه گیری آلت، سانتش کردم ۱۳ سانت شد.آیا برای ازدواج با این سایز مشکل ندارم؟؟ خیلی هم استرس دارم بابت این موضوع .در ضمن ۱۸ سالمه و تا بحال رابطه جنسی نداشتم و از سکس بخاطر آلتم خجالت میکشم. عکس آلتمو در حالت کشیده براتون میفرستم.ببخشید طولانی شد.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۲ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      ۱۳ سانت نرمال هست و مشکلی در رابطه ی جنسی ایجاد نمی کند و جای نگرانی ندارد
  • تصویر کاربر ali یکشنبه ۱۲ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 214 مشاهده پرسش
    سلام،
    من پسری 20 ساله هستم
    طول آلتم تقریبا 11 12 سانتی متر
    بیضه هام نسبتا کوچک و گاهی اوقات دارای درد
    راهی هست که بتونم بزرگترشون کنم ...؟
    یکی از مسائلی که هر روز تو فکرمه و باعث میشه احساس افسردگی و بی انگیزگیم برای زندگی بشه!! :((
    خواهش میکنم راهنماییم کنید...
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۲ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      متاسفانه راهی برای افزایش سایز آلت و بیضه ها نیست ضمن اینکه سایز آلت شما نرمال هست و مشکلی برای ازدواج از این بابت ندارید
  • تصویر کاربر بهزاد یکشنبه ۱۲ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 8490 مشاهده پرسش
    شش ماه قبل بعد از یه رابطه ی سطحی مقعدی (بدون دخول )، به فاصله ی کمی، احساس خارش در داخل مجاری ادارار کردم که تا بخوام وارد پروسه ی درمان و مراجعه به دکتر بشم دو ماهی گذشت و این خارش ها ادامه داشت, تاکید میکنم سوزش نبود، خارش بود، اما باتجویر دکتر دو دوره با مصرف قرص اوفلوکساسین تقریبن خوب شد ولی همچنان بعضی اوقات درست در اولین لحظه ی خروج ادرار از سر آلتم یه سوزش و گاها خارشی رو داخل مجاریم حس میکنم که انگار یه تیغ از روی پوست داخل مجاریم رد بشه. دقیقا در محل پشت ختنه گاه اما این حس همیشه نیست، بعضی اوقات هست.

    این یه پیش زمینه از مشکلم، و اما هفته ی گذشته متوجه یک جفت زخم کوچیک هر کدوم به قطر 2 میلی متر روی پوست آلتم در زیر محل ختنه (همونجایی که از داخل بعضا سوزش و خارش دارم) شدم، این زخم ها سطحی بودند و به شدت میخاریدند الان خوب شده پوستش خشک شده و یه نقطه خون حاصل از خشک شدن زخم(مثل همه ی زخم ها) روش مونده که در حال پوست اندازیه (ابعاد دو نقطه خون خشک شده هم در حد یک دهم میلی متر) .

    ولی مشکل الانم اینه که دو تا تاول کوچیک بدون التهاب و "بدون درد" ولی داخلش پر از مایع زلال دوباره به ابعاد دو سه میلی متر در فاصله ی یک سانتی متری از محل زخم های هفته ی پیشم زده که از دیشب تا به الان ابعادشون دوبرابر شده. این دوتا تاول شدیدن به هم نزدیکن.

    نمیدونم چی هستن و درمانشون چیه و آیا ذاتا ربطی به خارش مجاری ادرارم دارن یا نه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۲ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      این تاول ها هم می توانند تبخال باشند و هم ضایعات التهابی پوست با ماهیت تاولی. لذا ابتدا بهتر است تست تبخال تناسلی انجام دهید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۳ مرداد ۵ تعداد بازدید: 742 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط