اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر حنیف یکشنبه ۲۱ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 241 مشاهده پرسش
    سلام، دکتر جان من 22 سالمه و مشکل نعوظ دارم، الان چند روزه ک اصلا نعوظ نداشتم، ازون طرف زود انزالی هم دارم.
    قبلا خودارضایی زیاد میکردم شاید ب خاطر اون باشه.
    دکتر جان مادرت تا چهارشنبه این هفته بهم جواب بده و یکاری کن ک نعوظه زود خوب بشه.
    تو رو خدا کمکم کن دکتر جان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۱ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      ترک خودارضایی باعث بهبود نعوظ می شود و اینکه نگران این موضوع نباشید چون نگرانی، خودش شرایط را بدتر می کند. قرص ویزارسین 50میلی هم یکساعت قبل از رابطه میشه استفاده کرد البته سردرد شدید میده
  • تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۲۱ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 233 مشاهده پرسش
    آلت تناسلی من یه سالی هستش هم خیلی خیلی کوچیک و همچنین بیضه ها خیلی کم حجم و کوچیک شده اند.
    نعوذ هم اصلا ندارم. به نظرتون علت و درمان چیست ؟
    ممنونم از شما
    1. تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۲۱ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      چی شد پس جواب
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۱ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای پی بردن به علت آن سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید و همچنین آزمایشات مربوطه را زیر نظر متخصص ارولوژی شامل آزمایشات هورمونی انجام دهید
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر حميد دوشنبه ۲۲ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 858 مشاهده پرسش
    سلام ، خسته نباشيد ...
    اقاي دكتر من بچه بودم بد ختنه شدم پوست التم چسبيده به كلاهك در سمت چپ و راست به ابعاد يك سانتيمتر ... خيلي بابت اين موضوع مشكل روحي پيدا كردم، من الان ٢4 سالمه... ميخواستم بدونم ميشه درست شه مثل همه يه الت طبيعي داشته باشم ؟ اگه ميشه به چه روشيه؟ و هزينه درمانش چقدره ؟ و چون من سر كار ميرم چند روز بايد مرخصي بگيرم ؟ ممنون ?
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۱ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      بله میشه برطرفش کرد و اصلاح نمود با لیزر در مطب بصورت سرپایی و بدون بستری
      نیاز به استراحت ندارد. هزینه یک میلیون هست.
    2. تصویر کاربر حميد یکشنبه ۲۱ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      اقاي دكتر كاملاً يعني به حالت طبيعي برميگرده ؟؟؟ و اينكه چند ماه پيش من پيش يه دكتر اورولوژي رفتم گفت با تيغ جراهي اون قسمت رو جدا ميكنيم !!! اين ليزر بهترين روشه يعني ؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۲ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      یعنی نیازی به تیغ نیست و بدون خونریزی و دردسرهای بخیه زدن هست و بصورت سرپایی در مطب انجام میشه
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر احسان یکشنبه ۲۱ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 853 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    در ادامه سوال با کد پیگیری r87wb284522،

    بعد از 48 ساعت کبودی و خونمردگی به ناحیه اسکروتوم‌و پرینه پخش شده و فقط در ناحیه اتصال قاعده الت به شکم یک‌برامدگی تگمه مانند و دردناک حس میشود.

    با مراجعه به ارولوژیست (شهرستان) جراحی را پیشنهاد کردند و فقط گفتند شبیه علایم‌شکستگی است.

    من چجوری میتونم تفاوت بین پارگی ورید و شسکتگی رو تشخیص دهم چون در قبل از تورم نه درد حسی کردم و نه صدایی شنیده شد.
    از طرفی هم‌ترجیح میدهم اگر راه دارد مراقبت کنم تا دردشرهای جراحی و مراقبت های بعد از جراحی رو بکشم.
    میخوام بدونم برای جراحی فردا صبح اقدام‌کنم‌یا خیر.

    سپاسگزارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۱ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      افتراق این دو معمولا براساس شرح حال و شرح ماوقع حین بروز این واقعه هست در شکستگی بر اثر فشاری که به آلت وارد می شود معمولا صدای تق شنیده میشه و آلت سریعا از حالت نعوظ خارج شده و تورم شدید همراه با کبودی و بد شکل شدن آلت (دفرمه شدن آْلت) همراه هست. در معاینه هم گاهی امکان لمس محل شکستگی توسط پزشک هست. در موارد مشکوک می توان از تونیکا آلبوژینه نیز سونوگرافی انجام داد.
  • تصویر کاربر اقای یکشنبه ۲۱ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 507 مشاهده پرسش
    M & A:
    سلام پسر نه ساله ونیمه ای دارم که مشکل هیپوسپادیاس داشتن،محل ادرارشون در نقطه اتصال الت به بیضه قرار داشت،دریکسالگی جراحی شدن،ولی الان درحالت نعوض انحنا یا کوردی الت دارن انحنا به سمت پایین،چند روز پیش خدمت پزشک اورولوژیست رسیدیم برای مشورت که این کوردی وبرطرف کنیم یانه،پزشک ازمایشی نوشتن برای اینکه ببینن که دوجنسه هستن یانه،خیلی نگران هستم از حرفای این پزشک محترم،سوالم اینه ایا هیپوسپادیاس دلیل بر دوجنسه بودن میتونه باشه وایا ازنظر شما انجام این ازمایش ضروری یاخیر؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۱ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر بیضه ها پایین و داخل کیسه باشند معمولا بحث دوجنسه بودن کمتر مطرح می شود ولی این آزمایش در موارد شدید هایپوسپادیاس معمولا درخواست می شود و جای نگرانی نیست ولی درکل اگر بیضه ها هر دو در کیسه ی بیضه بشاند این تست ضروری نیست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۴ مرداد ۵ تعداد بازدید: 742 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط