اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر سيدمحمدكاظم پنجشنبه ۱۵ تیر ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 305 مشاهده پرسش
    خال هاي خيلي ريز تيره روي آلت تناسلي من ظاهر گشته ،نگرانم
    1. تصویر کاربر سيدمحمدكاظم سه شنبه ۱۳ تیر ۹۶( 9 سال پیش)
      .
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ تیر ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      این ضایعات زگیل تناسلی هستند
      توصیه هایی که برای کنترل زگیل تناسلی و کاهش میزان عود و در بعضا ریشه کنی آن می شود:
      • عدم اصلاح موهای ناحیه تناسلی با تیغ وترجیحا استفاده از ماشین های اصلاح سر با شماره نه چندان پائین
      • نخاراندن ناحیه تناسلی
      • عدم خشک کردن ناحیه تناسلی با حوله بصورت مالشی
      • عدم استفاده از لیف در ناحیه تناسلی
      • کم کردن دفعات نزدیکی در صورت ابتلای همزمان شریک جنسی
      • قطع رابطه جنسی غیر ایمن
      • استفاده از کاندوم
      • چکاپ دوره ای توسط خود فرد و نیز پزشک با درشت نمایی مناسب
      • درمان سریع هر ضایعه جدید ترجیحا با روش های سریع الاثرتر مثل لیزر
      • تقویت سیستم ایمنی از طریق:
      o عدم استفاده از دخانیات و الکل
      o استفاده از سبزیجات و میوه جات تازه بویژه سیر تازه
      o استفاده از مکمل ها و آنتی اکسیدان ها
      o ورزش
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر محمود پنجشنبه ۱۵ تیر ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 263 مشاهده پرسش
    عرض سلام و خسته نباشید. انتهای الت تناسلیم و روی اون یک منفذ هست شبیه کیسه کانگرو که هر چند وقت یک بار ترشحات سفید تقریبا رقیقی ازش خارج میشه. به نظرم نمیاد که موقع ختنه کردن هم ایجاد شده باشه چون خیلی طبیعی به نظر میرسه و انتها الت نزدیک به شکم هستش. ایا مشکل ساز هست یا نه؟ و سوال دیگم اینه که ازمایشی هست که بشه تشخیص داد بارور هستم یا نه؟ در شرف ازدواج نیستم در ضمن برای اگاهی خودم میخوام بدونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ تیر ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      ایا مشکل ساز هست یا نه؟.........................خیر مشکل ساز نیست
      و سوال دیگم اینه که ازمایشی هست که بشه تشخیص داد بارور هستم یا نه؟ ....................بله آزمایش اسپرم بدهید
  • تصویر کاربر . پنجشنبه ۱۵ تیر ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 3734 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و عرض ادب خدمت جناب آقای دکتر محمد جباری .
    6 ماه قبل ، با این شک که به بیماری پیرونی مبتلا شده ام به مطب شما مراجعه کردم .
    در مطب شما به 3 نشانه اشاره کردم که می توانست علائم بیماری پیرونی باشد .
    نشانه اول ) دور تا دور آلت من ، زیر پوست ختنه گاه ، جسمی سخت مانند استخوان وجود داشت .
    نشانه دوم ) آلت من قبل از نعوظ کامل ، شکل یک ساعت شنی را به خود می گرفت .
    نشانه سوم ) آلت من در هنگام نعوظ به مقدار خیلی ناچیز ، به سمت بالا و راست انحنا داشت .
    این 3 نشانه را از سن 12 سالگی مشاهده کردم ولی در سن 17 سالگی به مطب شما آمدم .
    شما پس از انجام معاینه فرمودید که خوشبختانه به بیماری پیرونی مبتلا نشده ام و علت این مشکل ، اختلال در خون رسانی بافت اسفنجی آلت است و نگران نباشم .
    اما متاسفانه امروز برای نخستین بار دردی را در ناحیه کوچکی از الت تناسلی خود احساس کردم و نگران شدم .
    این درد فقط در یک ناحیه از آلت رخ می دهد .
    این درد هر چند ساعت یکبار ظاهر می شود .
    مدت زمان این درد دو الی چهار ثانیه است .
    این درد به صورت تیر کشیدن است و آن ناحیه تیر می کشد .
    بعد از تیر کشیدن تا چند ثانیه ، نبض و ضربان در آن ناحیه وجود دارد.
    و این روند در طول روز ادامه دارد ، یعنی هر یک ساعت یکبار به مدت چند ثانیه آن قسمت از آلت تیر میکشد و بعد از آن تا چند ثانیه هم در آن ناحیه نبض و ضربان وجود دارد .
    هیچ ضربه ای به آلت من وارد نشده و قرمزی یا کبودی هم روی آن وجود ندارد .
    بعد از گذشت 5 سال از مشاهده ی آن 3 نشانه ای که من گمان میکردم علائم پیرونی است ، برای اولین بار دردی نسبتا خفیف شبیه به تیر کشیدن را احساس کردم و کمی نگران هستم که شاید این درد نشانه ی بیماری پیرونی باشد .
    آقای دکتر خواهشی که از شما دارم این است که لطفا بگویید این درد نشانه ی چیست ؟؟ و من جهت رفع این درد چه کاری باید انجام دهم ؟؟؟؟
    ضمنا من 17 سال دارم /باسپاس فراوان از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ تیر ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      نمی توانم بگویم درد نشانه ی چیست ولی درد الزاما نشانه پیرونی است و بابت رفع درد می توانید مدت کوتاهی ویتامین e مصرف کنید
  • تصویر کاربر عبالرضا پنجشنبه ۱۵ تیر ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 271 مشاهده پرسش
    بعداز سنگ شکن آلت تناسلیم بدجور زخم شده طوری که ادرار کردن برام کابوس شده از درد کلیه بیشتر شده البته بعد از سنگ شکن دوباره درون اندامی سنگ رو بیرون آوردن ولی زجر زیادی میکشم برا ادرار
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ تیر ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      دقیقا چه کاری برایتان انجام شده برای بیرون آوردن سنگ لطفا شرح عمل را عکس گرفته و بفرستید
  • تصویر کاربر علیرضا پنجشنبه ۱۵ تیر ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 298 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر. اگه به عکسایی که از آلتم دادم نگاه کنید. من نزدیک جلوش مقداری خمیدگی به طرف پایین وجود داره. من اصلن راضی نیستم ازش و هم اینکه هم برای ارتباط هم وقتای دیگه اذیتم میکنه... دلم میخواد صاف و تو راستای یه خط مستقیم باشه و اینجوری سرش به طرف پایین خمیده نباشه!..میخواستم ببینم آیا قابل عمل کردن هست که صاف بشه و اگه میشه هزینه و مدت درمانش رو هم بهم بگید..ممنونم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ تیر ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      به نظر من ارزش ندارد و توصیه به عمل نمی کنم
    2. تصویر کاربر علیرضا پنجشنبه ۱۵ تیر ۹۶( 9 سال پیش)
      میشه بگید عملش عوارض داره یا نه ...که ریسک داشته باشه...من دوس دارم صاف باشه اصن اینجوری راضی نیستم از فرمش
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ تیر ۹۶( 9 سال پیش)
      عوارض درد حین نعوظ، کوتاهی آلت، عود مجدد انحنا، لمس گره های بخیه عمل زیر دست هست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۶ مرداد ۵ تعداد بازدید: 744 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط