اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۱۴ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 273 مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب..من 27 سال سن دارم و متاهل هستم.. مدتی هستی با فشار دادن ناحیه ختنه گاه الت تناسلی ام(درحالت غیر نعوظ) بادو انگشت اشاره و شصت از بالا و پایین متوجه جسمی نسبتا سفت و غضروفی شکل به ابعاد یک دانه نخود بسیار کوچک میشم.باید بگم ین جسم نسبتا سخت توی مجرای ادراری نیست . و اینکه در امر نعوظ مشکلی ندارم و هیچ انحنا و کجی الت ندار م و هیچ درد و ناراحتی هم ندارم. با توجه به اینکه در لوله الت هیچ جسم استخوانی و غضروفی وجود ندارد میخواستم لطف کنید بگید این جسم طبیعه یا مشکلی بخاصی پیش اومده؟آیا میتونه پلاک پیرونی باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم.
  • تصویر کاربر ناشناس یکشنبه ۱۴ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 266 مشاهده پرسش
    باسلام
    آیا چربی انباشته شده در این ناحیه با ورزش از بین میرود؟
    اگرنه احتیاج به عمل جراحی دارد یا نه؟
    عمل تا چه حدی جوابگو هست؟وآیا کل چربی ها رو از بین میبرد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      ابتدا ورزش و رژيم غذايي و لاغر كردن و اگر نشد جراحي. ميزان اثر بخشي در افراد متفاوت است
  • تصویر کاربر همایون دوشنبه ۱۵ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 409 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر گرانقدر و دلسوز
    جناب دکتر من پرسشم رو رو دقیق تر بهتون بگم و پاسخ کوتا بدید ممنون میشم
    شرح حال:
    من بعد از انجام تمرین پنیمور آلتم شروع ب درد کرد.
    و هنوز ادامه دارد .اما دائمی نیست
    مثل حالتی ک کش امده گاهی ریشه گاهی تنه آلتم درد بدی دارم.جدیدا چند خط نرم مانند رگ های کلفت در دو طرف آلتم پیدا شده ک نرمه، موقع نعوظ واضح تر مشخص میشه این بافت ها یا خط ها از بلا ب پایینه یعنی در امتداد قطر آلتم هست ن در طول التم دوسه تا چپ دوسه تا هم سمت راسته به ریشه هم نزدیکتره تا به سر آلتم

    در ضمن،احساس میکنم آلتم دیر تر از قبل راست میشه و مورد بعدی گاهی بدون اینکه تحریک بشم آلت راست نیست اما همینطور ک کوچکه تنه اش سفت میشه

    چند پرسش دارم کوتاه هم جواب بدید ممنونم
    1 سونو گرفتم اورولوژیست گفت مشکلی نیست و فقط مسکن داد.میخاستم بدانم اگر پیرونی گرفته باشم سونوگرافی رنگی نشان میدهد؟
    2 من 23 سالمه و مجرد آیا ممکنه به پیرونی مبتلا شده باشم با این علائم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      ١) غالبا بله
      ٢) خيلي بعيد است
    2. تصویر کاربر همایون دوشنبه ۱۵ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      یک دنیا سپاس ک جواب گو هستید دکتر
      پس اگر این این نیست ...چیه مشکل رگ های التم کمی متورم تر از گذشته هستند...... اول فک کردم پریاپیسم باشه ک دکتر گفت نیست.....
      ممکنه کش آمدن عضلات آلت باشه ؟چون دردش از ریشه شروع شد اونم پس از کشیدن آلتم بعد از پنیمور ...؟
      میترسم مشکل نعوظ پیدا کنم در اینده ،،،چون هر مشکلی برای الت پیش میاد دکترا میگن در اینده مشکل نعوظ خوهید داشت
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۵ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      آلت عضله به اون معنا که شما فکر می کنید ندارد
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر امیر یکشنبه ۱۴ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 273 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشی
    من هیپو سپاد یاس دارم سنم ۲۸ هستش تازه الان فهمیدم این نوع مریضی رو این واسه ازدواج و بچه اوردن مشکلی پیش نمیاد تشکر از شما
    عکس هم اگر لازم باشه میتونم بفرستم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      عكس بفرستيد
  • تصویر کاربر امید یکشنبه ۱۴ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 276 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من 31 سالمه شدیدا دچار کاهش میل جنسی شدم تو اینترنت بررسی کردم و برای مشکلم یه امپول تستسترون انانتات مصرف کردم خوشبختونه خیلی بهتر شدم هم شهوتم خیلی بیشتر شده هم اسپرمم بهتر شده منتها تو داروشناشی این دارو نوشته هر دو تا سه هفته یکبار خواستم بدونم من تا چند بار دیگه لازم هست از این امپول تزریق کنم یا همون یکبار کافیه و اگه شما درمان خاصی در نظر دارین بگین ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام ايكاش قبل از تزريق ازمايش هورموني مي داديد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۹ مرداد ۵ تعداد بازدید: 744 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط