اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۳۰ مرداد ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 3686 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید . من چند وقت پیش در بیضه ی چپم احساس درد کردم و به دکتر مراجعه کردم . بعد از سونوگرافی متوجه وجود کیست شدم. دکتر گفتن که چیز خاصی نیست و ما باهاش کاری نداریم . اما من هنوز احساس درد و سنگینی بیضه چپ میکنم ! چیکار باید انجام بدم ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ تیر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      نتیجه ی سونو؟
    2. تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۱۰ تیر ۹۵( 9 سال پیش)
      هردو بیضه دارای حد طبیعی و بطوریکه بیضه راست 22*46 میلیمتر و ابعاد بیضه چپ 21*44 میلیمتر میباشد. اکوی پارانشیم هردوبیضه هموژن و یکنواخت بوده و تثویری دال بر توده فضاگیر اعم از cystic &solid در نسج بیضه ها رویت نگردید . تصویری بر هیدروسل در هنی اسکروتم هیچ طرف مشهود نیست .

      اپیدیدیم
      تصویر یک تده کیستیک به دیامتر تقریبی 10*12 میلیمتر در ناحیه TAIL اپیدیدیم چپ قابل رویت است که میتواند بیانگرSPERMATOCELE باشد . اپیدیدم راست دارای ابعاد و اکوژنیسه طبیعی میباشد و ضایعه پاتولوژیک در آن مشهود نیست .
    3. تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۱۰ تیر ۹۵( 9 سال پیش)
      همچنان منتظر جوابتان هستم آقای دکتر
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳۰ مرداد ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      همانطور که در سونوگرافی مشخص است بجز کیست اپیدیدیم چپ (اسپرماتوسل) نکته مثبت دیگری ندارد که می تواند درد و همچنین سنگینی را توجیه کند. ولی کیستی با این سایز نیاز به جراحی ندارد بویژه در افراد جوان که قصد بچه دار شدن دارند جراحی توصیه نمی شود
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر عرفان چهارشنبه ۹ تیر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 13598 مشاهده پرسش
    دكتر جباری سلام، اول تشكر كنم كه هروقت سوالی بوده شما با دقت و علمتون جواب منو دادید و پزشكایی مثل شما كمه، دمتر بنده 20 سالمه و ازدواج كردم و طول التم 18 سانته و اینكه همسرم از طولش رازیه ولی قطرش كمه و داره منجره به دعوا های زیادی و اختلاف بین ما میشه كه همسرم لذتی انچنانی نمیبره قطر الت من از یه یك هات داگ شاید یكم كلفت تر باشه ولی در كل كوچیكه قطرش بنظرتون راهی هست برای كلفت تر شدن؟؟؟؟؟ راه قطعی و كوتاه مدت، امپول استفاده نكردم ولی پمپ الت استفاده كردم كه واقعا مزخرفه لطفا راهشو بگید بهم، اگه كمی چربب تزریق كنیم امكان داره بعدا برداریم شاید قطر التم به صورت طبیعی رشد كنه، امكان تزریق چربی هست؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ تیر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      برای آشنایی با نحوه ی اندازه گیری سایز آلت و روش جراحی افزایش سایز آلت و همچنین عوارض و میزان اثربخشی آن به لینک زیر مراجعه کنید
      https://drjabbari.com/1954
  • تصویر کاربر احسان چهارشنبه ۹ تیر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 320 مشاهده پرسش
    باعرض سلام و خسته نباشید
    در بعضی از مواقع هنگام محتلم شدن در صورتیکه مایع منی خارج نشده از خواب بیدار میشوم و این امر موجب درد بیضه مخصوصا بیضه چپ و درد در ناحیه بین ناف و آلتم میشود و این درد تا یکی دو روز باقی میماند
    میخاستم ببینم این درد خطری ندارد و در صورت بروز درد چه کاری انجام دهم؟
    ممنون که برای پاسخ به سوالات وقت میگذارید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ تیر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      میخاستم ببینم این درد خطری ندارد ؟......................................خیر
      و در صورت بروز درد چه کاری انجام دهم؟................................مسکن استفاده کنید
  • تصویر کاربر عباس چهارشنبه ۹ تیر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 266 مشاهده پرسش
    سلام اقاي دكتر
    چند مدتي متوجه سه لكه رنگ به رنگ كبودي و بنفش روي قسمت سر آلت شده ام
    هرسه لكه پشت سرهم و كوچك هست
    ودرد و خارش و تورم هم ندارد و در محل يكي إز سه لكه رنگ چند ماه پيش زخم شده بود كه خوب شد
    سوال بنده إز شما اينه كه جاي زخم مونده يا عارضه پوستي است و بايد به پزشك مراجعه شود؟
    اگر نياز به پزشك ندارد چگونه عارضه برطرف مي شود
    متشكرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ تیر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      بهتر است به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر پ سه شنبه ۸ تیر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 277 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر
    آلت من بیش از حد سفت میباشد به طوری که هنگام نعوظ کامل تقریبا موازی بدن قرار میگیرد وانعطاف کمی دارد و خم کردن ان موجب تحریک و انزال میشود میخواستم بدونم چطوری میشه حساسیت و شدت نعوظ اون رو کم کرد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۸ تیر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      راهی برای کاهش شدت نعوظ نیست و تنها باجراحی می توان موازی بودن با بدن را برطرف کرد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲۸ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط