اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر امید سه شنبه ۱۱ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1048 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید کشش بیش از حد روی آلت می تواند باعث آسیب بافت اسفنجی آلت شود
    این کشش در کدام زمان امکان اسیب میشود و خطرناک است؟
    1-در حالت نعوظ
    2-خوابیده(شل)
    3-هر رو مورد(شل و نعوظ)
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۱ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      در هر دو مورد
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۲۳ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 19990 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    نزدیک چند روزه دور ختنه گاه سمت راستش یه سفت شدگی و التهاب موقع نعوظ دیده میشه که یه مقدار دردناکه .این اتفاق بعد از این افتاد که صبح بلند شدم دیدم آلتم انگار چند ساعت در حالت نعوظ بوده( توی خواب). الان موقع نزدیکی دور ختنه گاه انگار سوزن سوزن میشه ویه التهاب نیم دایره دور ختنه گاه از سمت راست به چپ دیده میشه دقیقا زیر کلاهک. مشکلم چیه؟ آیا فعلا نباید نزدیکی کنم؟ به رگهای التم فشار اومده؟ من حدودا هر شب با همسرم نزدیکی دارم. ممنون میشم بابت پاسوخگویتون
    1. تصویر کاربر علی دوشنبه ۱۰ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      با سلام جناب دکتر

      به دکتر مراجعه کردم گفت به التت فشار اومده شاید . برای همین بهم ایبوبرفن داد گفت شاید سه هفته طول بکشه و نزدیکی هم نداشته باش،ولی فعلا تاثیری نکرده حس میکنم التهابش بیشتر شده داره میزنای رو تنگ میکنه. امروز سوزش ادرار هم داشتم ولی ترشحی ندارم.التهاب پوست الت زیر کلاهک بخوبی دیده میشه ودر حالت نعوظ بصورت بافت سفت و متورم در زیر کلاعک مشاهده میشود (زیر دوره کلاهک) . پوست الت زیر کلاهک بر روی میزنای یک تورم پوستی شبیه تاول بانداز یک ونیم برابر قطر میزنای می باشد. وقتی سر الت رو لمس میکنم التهاب زیر کلاهک مثل سر ضخیم بادکنک از سمت دمیدن هوا را ، حس می کنم.
      باز به یه دکتر دیگه مراجعه کردم گفت حساسیته بتامتازون داد و انتی هیستامین.
      دیروز امپول رو زدم ولی فعلا تغییر محسوسی مشاهده نشده. خواستم بدونم مشکلم چیه ؟ همین طوریش به خاطر کارم استرس دارم این هم داره تشدیدش میکنه.
      پیشاپیش از پاسخگویتون ممنونم
      با تشکر فراوان
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۱ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگرچه خیلی خوب توضیح داده اید ولی بدون معاینه نمی تونم نظر دیقی بدهم ولی با توضیحات تان 2 احتمال دیگر هم مطرح هست اول ترومبوفلبیت که لخته شدن خون در سیاهرگ های سطحی آلت است و اکثرا زیر لاهک رخ می دهد و دوم عفونت
    3. تصویر کاربر علی سه شنبه ۱۱ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام جناب دکتر
      ممنون بابت جواب دهیتون
      فکر کنم لخته خون در سیاهرگ سطحی خیلی منطقی هست چون بعد از نعوظ که الت پر خون میشه تخلیه به خوبی انجام نمی شه التهاب تشدید میشه . حال اگه این مورد باشه احتیاج هست کاری کنم ؟
      باز هم ازتون سپاسگزارم
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      نه نیاز به کاری نیست
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر مهدی سه شنبه ۱۱ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 253 مشاهده پرسش
    درون عکس مشخص شده.لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۱ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      عکسی ارسال نشده است
  • تصویر کاربر Mehrshad سه شنبه ۱۱ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 231 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    دکتر نزدیک به سه روزه که دردی در بیضه احساس میکنم و اون طور که دیده میشه سر جاش نیست و خیلی پایینه واحساس میکنم سه روز قبل که داشتم معاینه میکردم قطب هاش رو جابه جا کردم یعنی قسمت بالایی به قسمت تهتانی رفته چه مشکلی میتونه پیش اومده باشه دردش زیاده و نمیخوام به اولیام اطلاع بدم خجالت میکشم خیلی ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۱ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره توسط پزشک معاینه شوید
  • تصویر کاربر احسان سه شنبه ۱۱ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 254 مشاهده پرسش
    سلامم اقای دکتر وقت بخیر/// اقای دکتر ایا راسته که میگن خود ارضایی زیاد وقتی منی کم شه الت شل و کوچک میشه و با اضافه شدن منی الت بزرگ میشه؟؟؟ ۲= ایا غیر عمل جراحی راه دیگه ایی است موثر برای افزایش الت ؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۱ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      جواب هر دو سوال خیر هست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۷ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط