اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 424 مشاهده پرسش
    جوانی هستم 28 ساله مجرد سه ماه پیش برای دفع مدفوع خیلی زور زدم بعد از آن دچار درد در بیضه چپم شدم که دوبار سونوگرافی کردم بار اول نتیجه سونوگرافی همه چیز سالم بود در بار دوم سونوگرافی یه واریکوسل خفیف نوع یک تشخیص داده شد.آزمایش پروستات و تستسترون هم دادم که اونا هم خوب بودند به سه پزشک ارولوژیست مراجعه کردم که همه آنها میگن بعد از معاینه بیضت هیچ مشکلی نداره چیزی نیست وپزشک آخری بهم ناپروکسن250 داد که تاثیری نداره آخه آقای دکتر اگه چیزی نیس چرا من سه ماه درد دارم و خوب نمی شم به ویژه موقعه ایی که رو صندلی می نشینم درد دارم تو رو خدا چی کار کنم این درد باعث شده نتونم مثه گذشته خوب کار کنم نگرانم .من باید چی کار کنم>
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      متاسفانه علت درد همیشه به راحتی تشخیص داده نمی شود و ولی همینقدر که هر سه پزشک مشکلی را تشخیص نداده اند یعنی اینکه موضوع لااقل خطرناک و نگران کننده نیست. نکته ای که بایستی بدانید اینست که منشا درد همیشه از بیضه نیست و گاهی می تواند منشا درد در محل دیگری مثل کمر باشد
  • تصویر کاربر رضا یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 293 مشاهده پرسش
    سلام میتوانم برای اطمینان بیشتر برای اندازه گیری الت تناسلی دوباره مراچعه گنم تا خیالم راحت شود با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله مشکلی نیست
  • تصویر کاربر karo شنبه ۲۲ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 317 مشاهده پرسش
    salam agai doktor vageyatesh man vaznam balast va andame tanasolim kochike yani tolesh 12 sante ke vagean azash ranj mibaram ke hata in baese afsordegi mishe baram man bayad chikar koanm ta moshkelam hal beshe o az in dagh daghe nejat peyda konam man 25 sal sen daram ke kamkam be ezdevaj daram nazdik misham.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      ابتدا بایستی وزن کم کنید و اگر کاملا بهبود نیافت آنوقت بهتره با عمل چربی اطراف آلت را بردارید
  • تصویر کاربر سایه شنبه ۲۲ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 346 مشاهده پرسش
    جناب آقای دکتر جباری با سلام و ارزوی توفیق روز افزون
    در مورد یکی از بستگان که به تشخیص پزشکان بیماری پیرونیPenile Curvature or Peyronie’s disease
    دارند سوالاتی داشتم
    اولاٌ با جراحی این مشکل حل می شود ؟
    هزینه آن چقدر می شود ؟
    دوره نقاهت چند روز است ؟
    در صورت نیاز به جراحی برای بیمار مورد نظر اواخر اسفندماه دلیل استفاده از تعطیلات نوروز برای دوره نقاهت زمان مطلوب است ولی برای تحت نظر بودن پزشک چه زمانی را برای انجام این عمل پیشنهاد می فرمائید ؟
    ضمن اعلام آمادگی برای مراجعه حضوری و کسب تکلیف قبلا ٌ از همفکری و مشاوره غیر حضوری شما قدر دانی می کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      انحنا را با جراحی می توان برطرف کرد ولی پلاک پیرونی را نمی توان برداشت یا بعبارتی اگر بردارید احتمال ناتوانی جنسی وجود دارد
  • تصویر کاربر کیوان شنبه ۲۲ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 352 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت جناب دکتر.من32 سال سن دارم ومجرد. احساس میکنم طول آلتم طبیعی نیست. و این موضوع باعث کاهش اعتماد به نفسم شده.طول آلتم در حالت نقوظ 11 سانته.چه توصیه ای میکنید روش جراحی یا استفاده از دستگاهی که مورد تایید شما باشه وبا معرفی شما خریداری کنم.دلم میخواد حداقل به 14 سانت برسه. با تشکر از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      ابتدا بهتره معاینه شوید وکیوم تا حدی کمک کننده هست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۶ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 713 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط