اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر ساجده شنبه ۱۷ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 1262 مشاهده پرسش
    با سلام
    بنده حدود یک ماه پیش عمل سیستوسکوپی انجام دادم و توده ای به اندازه سه در دو بود که دراوردنش و در جواب پاتولوژی هم گرید صفر و درجش پایین بود ولی چیزی که خیلی استرس بهم وارد کرد وجود خون بعد از یک ماه بود که دقیقا مشخصات و ویژگی های قبل از توده برداری را داشت در آخر ادرار چند قطره خون و دقیقا مثل قبل در نزدیک پریود بنده بود...آیا امکان داردبازگشته باشد؟آیا باید به دکتر مراجعه کنم یا همان زمان تعین شده توسط دکتر مراجعه کنم؟یعنی سه ماه دیگر ؟از لحاظ روحی بسیار بهم ریخته ام حدود ۲۳سال سن دارم؟آیا بیماری من به صورت قطعی درمان میشود؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      آیا امکان داردبازگشته باشد؟................................به این زودی خیلی بعید هست شاید عفونت باد
      آیا باید به دکتر مراجعه کنم یا همان زمان تعین شده توسط دکتر مراجعه کنم؟..............................بهتر است مراجعه و بررسی شوید
      از لحاظ روحی بسیار بهم ریخته ام حدود ۲۳سال سن دارم؟آیا بیماری من به صورت قطعی درمان میشود؟..................................امکانش هست ولی بایستی تحت نظر باشید
    2. تصویر کاربر ساجده یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      ممنون از پاسختون ...البته درد کلیه هم به توضیحات بالا اضافه کنید به اضافه این که قبل از خون ریزی درد زیادی در مثانه داشتم طوری که احساس میکردم درد از بالا مثانه شروع و به پایین کشیده میشد....البته در آزمایش خون هفته پیش هم عفونت زیادی گزارش شده بود...
      فقط من موندم که چرا باید سرطان بگیرم در حالی که ازوقتی خودم شناختم پرهیز کردم...
      یک سوالرداشتم اگه به دکتر مراجعه کنم چه اقداماتی انجام میدن برای فهمیدن علت خونریزی؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سونوگرافی، سیستوسکپی و سیتولوژی ادرار
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر امید شنبه ۱۷ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 250 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من روی سطوح بدنم خیلی غده چربی دارم الانم داخل بیضم زده میخواستم بدونم ایا این همونه و خطری ندارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم.
  • تصویر کاربر عمران یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 407 مشاهده پرسش
    به نظرم بعلت اتهاب پروستاتم ظرفیت مثانه ام کم شده و در
    هر بار حد اثر 200سی سی بیشتر ادرار ندارم ولی روزی چندین بار تخلیه ادراری دارم چگونه به حالت اولیه باید برگردم. سوزش ادرار وشب ادراری ام خوب شده ولی ضعیف تکرر ادرار دارم نا گفته نماند سنگ کلیه هم دارم وبه علت ضعف مالی نمی تونم دکتر برم و....
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر محسن یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 458 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر
    من حدود 5 روز پیش بیضه راستم شروه به درد کردش که همراه با تیر کشیدن داخل بیضیه بود ولی فردای اون روز تیر کشیدن ها رفع شد و هر دو بیضه درد خفیف داشتن الان بعد 5 روز درد خفیف بیشتر روی بیضه سمت چپ هستش.
    بیضه ها رو بررسی کردم طبق چنتا مطلبی که خوندم رگها کرم مانددی برای واریکوسل احساس نکردم انگار طبیعی بود ولی بر روی قسمت کوچکی از بیضه سمت چپ یه مقدار فاصله بین بیضه و کیسه بیضه هستش که نمیشه مشاهده کردش و با لمسش فقط میشه اینو فهمید ( حدودا 3 میلیمتر فاصله داره و بعد از حمام و در حالتی که کیسه بیضه شل باشه قابل مشاهدس این مشکل و در حالتی که کیسه سفت شده باشه دیده نمیشه )

    یه بیوگرافی هم بدم
    - 21 سال سن دارم
    - روز قبل این مشکل شلوار جین پوشیده بودم و فیلمی میدیدم که صحنه های س ک سی داشت و میشه گفت مدت زمان طولانی داخل شلوار مثانه ام در حالت نعوض بودش نمیدونم ایجاد کننده این مشکل بوده یا نه
    - حدود سه سال خود اراضایی داشتم که تقریبا یه ماهه از خود ارضایی 3 روز یه بار به خود ارضایی هفتگی رسیدم

    حالا سوال من اینه علت این درد چیه ؟ -علش برامدی مقدار کمه روی بیضه سمت چب هسش که بالا توضیح دادم -یا مدت زمان طولانی نعوض داخل شلوار جین هستش و -یا خود ارضایی مدت زمان فیلم
    * و برای رفعش چه باید کرد

    **** ممنون میشم کمک کنید برای رفتن به دکتر خیلی معذب هستم و واقعااا ترجیه میدم برای این موضوع به دکتر مراجعه نکنم واقعا ممنون میشم در این باره کمک کنید.
    با تشکر از شما
    1. تصویر کاربر محسن جمعه ۹ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      5 روز گذشت
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      اگرچه براساس توضیحات تان به نظر نمی رسد مشکل جدی داشته باشید ولی واقعیت اینه که بدون معاینه نمی توان نظر دقیقی داد
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۲۹ شهریور ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 1216 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر.بنده 20 سال سن دارم
    یه مدت کوتاهی
    بیضه هام شل شده و احساس مور مور شدن یا سوزن سوزن شدن در پایین دو بیضه هام بیشتر بیضه راست و همچنین حرارت بیضه هام و مایع لغزنده داخل کیسه بیضه .حرکت بیش از حد اما اصن درد یا تیر کشیدن ندارم .ممنون میشم اگ منو از این نگرانی راحت کنیین
    طبیعی هستش آیا؟!!
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ شهریور ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط