اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر رحیمی یکشنبه ۸ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 499 مشاهده پرسش
    سلام خدمت اقای دکتر
    تقریبا چهار سال پیش در حین مسابقات فوتسال از ناحیه کشاله ران احساس درد میکردم لذا مانع از دویدن میشد سنوگرافی گرفتم گقتن که باد فتق دارید.بعد از اون عمل کردم الحمدلله خوب شد اما از دوستان ما زیاد بد و بیراه میگن که یک بیضه رو از دست دادید آیا همین جوریه که میگن؟وبرای تشخیص سالم بودن هر دو بیضه چکار باید کرد؟
    پیشاپیش ممنون از پاسخ شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۸ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      آیا همین جوریه که میگن؟.................................خیر غالبا عمل فتق برای بیضه ها مشکلی ایجاد نمی کند؟
      برای تشخیص سالم بودن هر دو بیضه چکار باید کرد؟....................سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید یا اینکه توسط جراحی که عمل تان کرده است مجددا معاینه شوید
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۸ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 494 مشاهده پرسش
    با سلام،

    من پسری 27 ساله هستم.چندین سال (حدود 5 سال) است که دچار تکرر ادرار شده ام. بار­ها هم به پزشک متخصص کلیه و مجاری ادراری مراجعه کردم و تست­های مختلفی از قبیل آزمایش ادرار، نوار مثانه و عکس، سنوگرافی و فکر میکنم سیتوسکوپی رو انجام دادم ولی به نتیجه­ای نرسیدم و دیگه از ادامه روند درمان ناامید شدم.

    من هیچ گونه سوزش ادرار، بدبو بودن ادرار و درد ندارم فقط و فقط احساس نیاز به دفع ادرار دارم و وقتی هم میرم دستشویی و دفع انجام می­گیره و برمیگردم باز هم این احساس پس از مدت کوتاهی ایجاد میشه. بی اختیاری ادراری ندارم و خود به خود ادرارم سرازیر نمیشه حتی در موقع سرفه و عطسه مشکلی ندارم.

    میزان دفع ادرارم در هر دفعه، بستگی به مصرف مایعات داره یعنی اگر زیاد مایعات خورده باشم دفع ادرارم هم زیاده.

    قرص­های مختلفی از جمله باکلوفن و امنیک و ... رو دکتر تجویز کردند ولی بازم فایده نداشت.

    گویا تست­ها و آزمایشات نشون داده بود که مشکل خاصی ندارم و در آخر سر دکتر گفت که شاید مشکل عصبی باشه و یا شاید عضلات مثانه ضعیف شدند و بازم یه سری دارو تجویز کرد و من هم مصرف کردم ولی بازم افاقه نکرد و لذا دیگه خیلی وقته از درمان خسته شدم و  قید مراجعه به پزشکم رو زدم.

    سابقه همچین بیماری در فامیل وجود نداره. در ضمن من دچار یبوست جزیی نیز هستم.

    از نظر استرس و اضطراب هم باید بگم شاید در مواقع استرس این حالت تشدید بشه ولی در مواقعی هم که هیچ استرس و اضطرابی هم وجود نداره باز این مشکل با من هست.

    لطفا من رو راهنمایی کنید.
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۸ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      با توجه به تمام توضیحاتی که دادید به نظر نمیاد مشکل جسمانی داشته باشید با توجه به ازمان بیماری تان چیزی نیست که در این مدت کوتاه بتوان پاسخ داد ولی اولین توصیه من تهیه تقویم ادراری است تا دفعات و حجم مایعات مصرفی و ادرار دقیق مشخص شود این کار به تشخیص خیلی کمک می کند
  • تصویر کاربر عبدالله پنجشنبه ۵ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 413 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر بنده چند وقت پیش دارای مشکل دفع ادرار شدم و تقربیاً دو هفته کپسول تامسولوسین مصرف کردم و الان مشکلی از لحاظ دفع ادرار ندارم اما مشکل من دیر انزالی است که بخاطر مصرف این قرص به من دست داده سوال من از شما این است که تاثیر این دارو از زمان قطع مصرف تا کی در بدن فعال میباشد خواهشمندم در این خصوص بنده را راهنمایی بفرمائید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۵ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      البته این دارو باعث دیرانزالی نمی شود بکه باعث انزال رو به عقب می گردد و حداکثر یک هفته بعد از قطع دارو برطرف می شود
  • تصویر کاربر الی دوشنبه ۲ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 356 مشاهده پرسش
    سلام
    28 ساله و متاهلم
    3ساله دایما عفونت دارم و هیچ دارویی اثر نکرده. خسته شدم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر خانم هستید بایستی با متخصص زنان مشورت کنید البته همسرتان نیز بایستی همزمان با شما درمان شوند حتی اگر علامتی ندارند
  • تصویر کاربر رامین پنجشنبه ۲۹ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 481 مشاهده پرسش
    با سلام خسته نباشی

    دکتر جان مادرم 59 سالش است و 7 فرزند
    زایمان کرد و قبلا سابقه جراحی افتادگی متانه
    هم داشته متانه پایین بود جراحی کرد
    الان مدتی است که تو خودش مرتب ادار میکنه یعنی جوری هست که به سرویس بهداشتی نمیرسه
    در روز چندین بار این مشکل پیش میاد
    نظر شما در مورد چیه به پزشک زنان مراجعه کنم یا پزشک مجاری اداری
    یا درمان این نوع مریضی چی است
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۹ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      به متخصص ارولوژی که همان پزشک مجاری ادراری است مراجعه کنید می تواند افتادگی مثانه عود کرده باشد یا مثانه تحریک پذیر شده باشد باید اول علت مشخص و بعد درمان مناسب پیشنهاد شود
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۷ خرداد ۵ تعداد بازدید: 717 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط