اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر مستوره جمعه ۹ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 471 مشاهده پرسش
    با عرض سلام وخسته نباشی
    اقای دکتر مادری دارم 75 ساله ایشان دچار تکرر ادرار شدیدی هستند طوری که در روز بیش از 7 بار ودر شب 10 بار تخلیه مثانه دارد فشار خون نیز دارند حالا اقای دکتر ایا مادر بنده بیش فعالی مثانه دارند؟اگر اینگونه است لطفا مارا راهنمایی فر ماید واین مادر پیر را از این عذاب نجات دهیددر ضمن از کلیه ها ومثانه سو نوگرافی انجام شده مشکل خاصی نبوده
    باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۹ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اثبات و تشخیص بیش فعالی مثانه از طریق انجام تست یورودینامیک یا همان نوار مثانه انجام می شود. می توان مدتی به ایشان یوریناسین داد اگر مشکل شان به دلیل بیش فالی باشد با این دارو کمی بهتر می شوند اما اگر به دلیل افتادگی مثانه یا یبوست شدید باشد تفاوتی نخواهد کرد
  • تصویر کاربر هاشمی پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 525 مشاهده پرسش
    اینجانب خانمی 32 ساله متاهل هستم ، مشکل من تکرر ادرار می باشد و این مشکل زمانی شروع شد که طی مسافرت با اتوبوس مجبور به نگهداری ادرار شدید خود به مدت یک ساعت شدم.بعد از آن هر موقع با اتوبوس به جایی بروم دچار همان حالت می شوم. در حال حاضر در طول روز نیز به طور مداوم باید به دستشویی بروم . رنگ ادرارم طبیعی است و گاهی ادرار به طور کامل از مثانه خارج نمی شود و نسبت به حجم ادرار فشار کمی دارد و مجبور به انقباض ماهیچه های شکمی خود می باشم. و در بعضی از اوقات حجم ادرار نسبت به فشاری که به مثانه وارد می شود کم است.
    لطفا مرا راهنمایی کنید.
    با تشکر
    هاشمی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگرچه اطلاعات شما ناقص است ولی بهتره 3 کار انجام دهید:
      1) آزمایش خون و ادرار
      2) سونوگرافی کلیه و مثانه پ و خالی و تعیین میزان باقیمانده ادراری
      3) ثبت تقویم ادراری (voiding Diary) که البته برای آن نیاز به توضیح هست
      البته امکان دارد در مرحله بعد نیاز به نوار مثانه هم باشد
  • تصویر کاربر هادی پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 482 مشاهده پرسش
    سلام پسری ۲۳ سالهادر کنار بیضه چپ غده ای که به نظر میاد به وسیله یک چیز طنابی شکل که نیم سانتی متر شاید باشد غده ای به ان چسبیده که درد ندارد اما به این قسمت طنابی شکل دست میزنم درد شدید لحظه ای احساس میکنم۰
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم حتما به ارولوژیست مراجعه کنید
  • تصویر کاربر رضا پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 476 مشاهده پرسش
    سلا م آقای دکتر خیلی تشکر از جوابتون
    در جواب فرمودید احتمالا واریکسول میباشد با توجه باد که میکند فتق .ولی فقط وقتی بیضه طرف چپ باد میکند که سفت شده باشد مثلا از آب سرد بیرون بیام یا هوا سرد باشه طرف بیضه چب باد میکنه .ولی وقتی که شل هست نرماله هیچ باد یا فتقی دیده نمیشود آیا هنوز هم میتونه واریکسول باشه؟
    برم دکتر با دستگاه خاصی معاینه میکند یا اینکه دستگاهی لازم نیست ؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره معاینه شوید نه با دستگاه خاصی معاینه نمی شوید مگر آنکه نیاز به سونوگرافی داشته باشید
  • تصویر کاربر رضا سه شنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 424 مشاهده پرسش
    با سلام
    آقای دکتر بیضه چپ من در حالت نشسته درد میکنه از 10 نمره 3 یا 4 میشه گفت البته اکر طوری بشینم که روی بیضه فشار نیاد دردی ندارم ٬و در حالت خوابیده هم دردی حس نمی کنم ٬در حالت ایستاده هم تقریبا میشه گفت دردی ندارم٬
    مثلا من روی مبل یا صندلی مدرسه میشینم درد را حس میکنم 3 نمره از 10 و این درد را گاهی وقت ها به مدت 1 ماه یا 2 هفته ندارم ولی باز بر میگرده هی خوب میشه هی درد میگیره هر چند وقت .
    من چیزی مثل خون یا چیزی دیگری مشاهده نکردم در بیضه ولی وقتی درد میگیره یا بیضه سفت میشه بیضه سمت چپ بزرگ تر میشه خوده بیضه نه ٬چطور بگم مثل اینکه باد میکنه داخل کیسه بیضه فقط سمت چب ٬و در حالت آویزان بیضه چپ آویزان تره نسبت به راست 1 سانت
    ببخشید توضیحاتم زیاد شد میتونید بگید مشکل من چیه آیا مشکلی دارم؟
    میتونه واریکوسل باشه ؟
    بیماری وایکوسل درد داره ؟
    یه راه معاینه ساده میتونید برام بگید که خودم هم یه معاینه کنم ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      علائم شما با توجه به باد کردنی که می فرمائید می تواند فتق و در درجه دوم واریکوسل باشد البته احتمالش بالا نیست چون در حالت استاده و راه ررفتن ایجاد نمی شود راهی برای معاینه توسط خودتان نیست بهتره به ارولوژیست مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۷ خرداد ۵ تعداد بازدید: 717 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط